9. آرزوگرايان بي عمل
برخي گمان مي‏كنند كه تنها اعتقاد به اهل بيت و محبّت امام زمان(ع) كافي است. اينان مي ‏پندارند كه در قبال گناهشان عذابي نخواهد بود. اين توهم كه در قرآن و روايات مردود شمرده شده است، تمنّي يا اميد كاذب نام دارد. اينان چون اهل كتاب فكر مي‏كنند همين كه نام دين و مذهب را بر خود نهاده ‏اند، اهل سعادت اند و عذاب نخواهند شد:
«و قالوا لن يدخل الجنة إلاّ من كان هودا او نصاري تلك امانيهم قل هاتوا برهانكم ان كنتم صادقين[1]»؛ و گفتند: هرگز هيچ كس به بهشت نمي‏رود مگر آن كه يهودي يا مسيحي باشد. اين از آرزوهاي آن‏هاست. بگو : اگر راست مي‏گوييد، دليلتان را بياوريد.
در روايات نيز اين گروه تكذيب شده‏ اند: «كذب المتمنون[2]؛ آرزومندان خيال‏پرداز دروغ مي‏گويند.»
اسماعيل فرزند امام صادق(ع) گويد: از پدرم پرسيدم:
«يا ابتاه، ما تقول في المذنب منّا و من غيرنا؟ قال(ع): ... ليس بامانيكم و لا اماني اهل الكتاب من يعمل سوءاً يُجز به ...[3]در مورد گناهكاران ما و غير ما چه مي گوييد؟ حضرت فرمود: [فضيلت و برتري] به آرزوهاي شما و آرزوهاي اهل كتاب نيست؛ هر كس عمل بدي انجام دهد، كيفر داده مي‏شود...... قلت له: قوم يعملون بالمعاصي و يقولون نرجو، فلا يزالون كذلك حتي يأتيهم الموت. فقال: هولاء قوم يترجَّحون في الامانيّ، كذبوا، ليسوا براجين، انّ من رجا شيئاً طلبه و من خاف من شيء هرب منه[4]. به حضرت صادق(ع) عرض كردم: گروهي معصيت مي‏كنند و مي‏گويند ما اميد و رجا داريم. پيوسته چنين باشند تا اين ‏كه مرگ آنان را دريابد. امام(ع) فرمود: اينان گروهي ‏اند كه در آرزوهاي خويش غوطه ‏ورند و آرزوهايشان آنان را از راه استوار منحرف كرده است. دروغ مي‏گويند. اهل رجا و اميد نيستند. قطعاً كسي كه به چيزي اميد داشته باشد، به دنبال تحقق آن است و در طلب آن برآيد و آن‏ كه از چيزي بيمناك باشد، از آن پرهيز مي‏كند و مي‏گريزد. اميد و رجاي واقعي چيز ديگري است. مفضل گويد: امام صادق(ع) فرمود: اياك و السفلة، فانما شيعة عليّ من عف بطنه وفرجه واشتد جهاده و عمل لخالقه و رجا ثوابه و خاف عقابه، فاذا رأيت اولئك فاولئك شيعة جعفر[5]. از فرومايگان بپرهيز! تنها كساني‏ شيعه علي مي ‏باشند كه در باب شكم و شهوت خويش، عفّت ورزند و اهل تلاش و كوشش باشند و براي خدا به عمل پردازند و ثواب الهي را اميد برند و از عذاب او بيمناك باشند. اين افراد، شيعه واقعي جعفر (بن محمد ‌‌(ع)) هستند.»
متأسفانه، برخي افراد در قالب سخن يا شعر و بدون توجه به جايگاه و ضوابط توسل و شفاعت اهل بيت: ايجاد كننده يا تقويت كننده اين آسيب‏ و طرز تفكرند.
پيامدها
1. عمل نكردن به وظايف فردي و اجتماعي (واجبات، محرمات و...).
2. انتظار منفي و عدم اقدام عملي و انجام وظيفه در قبال امام(ع).
3. توهم بي جا (رضايت از خويشتن و عملكرد خود).
خاستگاه
1. تفاوت نگذاشتن ميان اميد و رجاي واقعي با خيال‏پردازي و آرزوگرايي و عدم شناخت جايگاه آن.
2. هواي نفس، به عنوان ريشة توجيهات: «بل يريد الانسان ليفجر امامه[6]؛ [انسان در معاد شك ندارد] بلكه او مي‏خواهد [آزاد باشد و بدون ترس از دادگاه قيامت] در تمام عمر گناه كند.»
3. عدم شناخت خدايِ مهربان و حكيم كه خداوند گرچه مهربان است، حكيم و عادل هم است.
4. ديدگاه احساسي و غير منطقي نسبت به ائمه: و عدم درك قهر و مهر كه قبلاً اشاره شد.
درمان
1. تأمل و تدبّر در آيات و روايات نظير: «ان اكرمكم عند الله اتقيكم[7]؛گرامي ‏ترين شما نزد خداوند با تقواترين شماست.»
2. توجه به اين نكته كه: ميزان و معيار اعمال، نيت خالص همراه با انجام وظايف فردي و اجتماعي است:
«بسم الله الرحمن الرحيم، والعصر، ان الانسان لفي خسر الا الذين آمنوا و عملوا‏ الصالحات و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر[8]؛
به نام خداوند بخشنده مهربان. به عصر سوگند كه انسان‏ ها همه در زيانند، مگر كساني كه ايمان آورده و اعمال صالح انجام داده اند و يكديگر را به حق سفارش كرده و يكديگر را به شكيبايي و استقامت توصيه نموده‏ اند.»