مؤمَل
از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء و به معناى اين است كه خلايق آرزوى او را دارند.
امام حسن عسكرى علیه السلام فرمود: "آن هنگام كه حجت ارواحنا له الفداء به دنيا آمد دشمنان گمان كردند كه ايشان را مى كشند تا نسلش را قطع كنند، پس چگونه ديدند قدرت خداوند را؟ كه ناميد او را مؤمل [1]
البته در دعاى ندبه اشاره به اين مضمون شده: بنفسى انت من امنيه شايق يتمني من مؤمن ومؤمنة ذکرا فحنا

مامول
يعنى اميد داشته شده كسى كه آرزوى او را دارند و آن چه يا آنكه مايه اميد باشد. [2]
امام صادق علیه السلام بعد از ذكر بسيارى علامات، فرمود: آن گاه قائم مأمول و اما، مجهول برمى خيزد
در زيارات مأثوره آن حضرت است: السلام عليك ايها الامام المأمول [3]
مامول كه پيش تر از القاب حضرت شمرده شده، به همين معناست.

مبدا الاَيات
از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء و به معناى "ظاهركننده آيات خداوند" يا محل بروز و ظهور آيات الهيه است.
چون از آن روزكه بساط خلافت در زمين گسترده شد و انبياء و رسل با آيات بينات و معجزات، براى هدايت خلق آمدند و مأمور ارشاد شدند، خداوند براى احدى، چنين تكريم نفرمود و با احدى آن مقدار آيات نفرستاد كه براى مهدى ارواحنا له الفداء فرستاده و روانه خواهد كرد.
بسيارى از آيات الهى، براى آمدن آن حضرت ظاهر مى شودكه يك دهم آن، براى آمدن هيچ حجتى ظاهر نشده است [4]

مبلى السرائر
از القاب حضرت و به معناى آشكاركننده رازها است. [5]

مجازى بالاعمال
ازالقاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء است. [6]

محسن
از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء و از اسماء حسنى است كه خداوند تعالى آن حضرت را مظهر اعظم آن قرار داده. [7]

مخبِربِمايعلَن
از القاب حضرت شمرده شده و به معناى خبر دمنده به آن چه آشكار مى شود است [8]

مدبر
از القاب آن حضرت شمرده شده است.

مصباح الشديد الضياء
به معناى چراغ نورانى و از القاب حضرت است. [9]

مظهرالفضايح
از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء و به معناى جلوه گاه رسوايى ها است. [10]

مفرج اعظم
به معناى گشايشگر بزرگ و از القاب حضرت است.
امام رضا علیه السلام فرموده است: هرگاه عِالم شما غايب شد، پس فرج اعظم را منتظرباشيد. [11]

مفضل
از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء و از اسماء حسنى است كه خداوند تعالى آن حضرت را مظهر اعظم آن قرار داده. [12]

مقتصِر
به معناى اكتفا كننده واز القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء است.
شايد منظور اين باشد كه حضرت مهدى ارواحنا له الفداء برخلاف همه انبياء واوصياء گذشته، كه به خاطر حفظ و بقاى دين با منافقين مدارا مى كردند،ايشان تنها به انصار و بندگان صالح اكتفا خواهد فرمود و رشته الفت و موانست باكفار ومنافقين، در آخرالزمان گسسته خواهد شد. [13]

مقدرة
به معناى توانايى و از القاب آن حضرت است.
حضرت را مقدره گويند چون ازكثرت بروز و ظهور عجايب، قدرت هاى الهى در نزد آن حضرت، به حدى رسيده كه گويا عين قدرت شده است. [14]

مقدرة
به معناى توانايى و از القاب آن حضرت است.
حضرت را مقدره گويند چون ازكثرت بروز و ظهور عجايب، قدرت هاى الهى در نزد آن حضرت، به حدى رسيده كه گويا عين قدرت شده است. [15]

منجى
به معناى نجات دهنده و لقبى است كه به حضرت مهدى ارواحنا له الفداء مى دهند.
اما دركتاب نجم الثاقب كه 182 اسم و لقب از حضرت ذكر شده نيامده است.

منعم
از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء واز اسماء حسنى است كه خداوند تعالى آن حضرت را مظهر اعظم آن قرار داده. [16]
من لم يجعل الله لَه شبيها
يعنى كسى كه احدى شبيه و نظير او نيست و از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء شمرده شده است.
در هداية اين لقب حضرت، چنين آمده است من لم يجعل الله له سميا که البته به شبيها تفسيركرده است.
از ويژگى هايى كه براى حضرت نقل شده معلوم مى شود، هيچكس شبيه آن حضرت نيست و به رتبه عزَت و جلالش نرسيده و نخواهد رسيد. [17]

مهدى
از مشهورترين لقب هاى امام زمان ارواحنا له الفداء است.
درباره علت ناميده شدن آن حضرت با اين لقب، روايت هاى مختلفى ذكر شده است.
حضرت امام محمد باقر علیه السلام مى فرمايند: هنگامى كه مهدى ما قيام كند، ثروت ها را به طور مساوى تقسيم و در جامعه به عدالت و دادگرى رفتار مى كند. هركسى از او اطاعت كند از خداوند اطاعت كرده است و هركسى او را نافرمانى كند از خدا نافرمانى كرده است . وآن حضرت را مهدى ناميده اند چون به امور پنهان و نهانى هدايت مى گردد. [18]
درباره امور نهانى كه آن حضرت به آن ها هدايت مى شود و يا هدايت مى كند، با توجه به تعابير روايات نظرات چندى بيان شده است. ازآن جاكه در دوره غيبت مخصوصاً دوران غيبت كبرى در اثر پيدا شدن تبليغات ضد دينى و تفسيرها و برداشت هاى نامناسب از احكام دين ونفوذ خرافات و انديشه هاى غلط غير دينى به اصول و تعاليم اصيل اعتقادى، مردم دين اصلى و حتى قرآن اصلى را فراموش خواهندكرد،آن حضرت پس از ظهور، قرآن اصيل و احكام واقعى اسلام را از لابلاى آن همه تحريفات و تفسيرهاى نادرست بيرون خواهند كشيد، به گونه اى كه حتى مردم گمان خواهندكردكه ايشان يك دين و آيين جديدى را مطرح مى كنند. به اين مناسبت آن حضرت را مهدى مى گويند.
پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم در اين باره مى فرمايند: دوازدهمين فرزندم به گونه اى غايب خواهد شد كه اصلأ ديده نخواهد شد و در اين دوره غيبت، وقايع سختى رخ خواهد داد.
در نتيجه طولانى شدن اين دوره، زمانى خواهد آمد كه از اسلام جز اسمى و از قرآن جز رسم و خطى اثرى باقى نخواهد ماند. درآن موقع خداوند متعال به وى اجازه خواهد داد تا قيام كند.آنگاه به وسيله او اسلام را تقويت و تجديد خواهدكرد. [19]
بر طبق اين ديدگاه چون حضرت مهدى ارواحنا له الفداء مردم را به حقايق پنهان شده دينى راهنمايى خواهندكرد او را مهدى مى گويند.
ديدگاه ديگر اين است كه قائم آل محمد علیه السلام را از اين رو مهدى مى گويندكه مردم را به امورى كه برآن ها پوشيده است راهنمايى خواهد كرد.
وى پس از ظهور، جهت ارشاد پيروان اديان ديگركتاب هاى آسمانى تحريف نشده،آن ها را به آنان نشان خواهد داد و از اين طريق آنان را با دين اصيل خودشان آشنا خواهد ساخت و بر اساس همان احكام تحريف نشده آيين خودشان، باآنان رفتار خواهد كرد.
در روايتى مى خوانيم: از جمله كارهاى حضرت امام زمان ارواحنا له الفداء پس از ظهور اين است كه تورات اصلي و انجيل اصلى و سايركتاب هاى انبياى گذشته را از يك مخفيگاه خارج خواهد ساخت. [20]
ديدگاه ديگر اين است كه آن حضرت پس از ظهور، مردم را در تمام زمينه هايى كه به بيراهه رفته اند ارشاد خواهند كرد تا به شيوه هاى درست دستيابند چون انحرافات دوران غيبت تنها در احكام دينى نيست، چراكه در اثر جهل و نا آگاهى در عرصه هاى سياسى، علمى و صنعتى نيز مردم دچار اشتباهات زيادى مى شوند .
طرفداران این برداشت نيز به برخى از روايات كه مشتمل برتعابير خاصى هستند، تمسك مى جويند. به عنوان مثال از امام صادق علیه السلام روايت شده است كه فرموده اند:آن حضرت را مهدى مى گويند چون مردم را به امورى كه گم كرده اند، هدايت مى كند[21]
اين تعبير شامل انحراف سياسى، اقتصادى، فرهنگى و اجتماعى نيز مى شود.
نتيجه آن كه مى توان گفت: چون امام زمان ارواحنا له الفداء به بركت علم بى نظيرى كه دارد، مردم را در تمام عرصه هاى حيات فردى و اجتماعى و علمى و دينى به راه صحيح هدايت خواهدكرد وآن ها را از تمام گمراهى ها نجات خواهد داد، به اين مناسبت آن حضرت را مهدى مى گويند.
البته در برخى روايات نيز به اين نكته اشاره شده است كه يكى از چيزهاى مخفى كه حضرت مهدى ارواحنا له الفداء مردم را به آن هدايت خواهندكرد، ذخاير زيرزمينى و معادن است كه شايد اين لقب به اين قبيل از عملكردهاى حضرت مهدى ارواحنا له الفداء نيز دلالت داشته باشد. [22]
وامَا واژه مهدى،اسم مصدر هدايت است و به معنى كسى است كه به وسيله خدا هدايت شده باشد،و به همين معنى، برخى از پيامبران و بزرگان را بدون آن كه مهدى موعود و منتظر پندارند، مهدى خوانده اند.
حسان بن ثابت در قصيده خود، واژه مهدى را براى پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم به كار برده است.
اين واژه در حديثى از پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم به همين معنى درباره حضرت امير علیه السلام به كار رفته است. [23]
سنى ها اغلب،آن را براى چهار خليفه بعد ازپيامبر صلی الله علیه و آله و سلم كه آنان را خلفاءِ الراشدون المهديون مى گويند، به كار مى برند. [24]
شيعيان كوفه، عنوان مهدى را در مفهوم راه يافته و هدايت شده آن،درباره امام سجاد علیه السلام به كار برده اند.
به اين معنى، همه امامان عنوان مهدى داشته اند، با اين مفهوم كه وظيفه شان هدايت مردم به سوى دين خداوند بوده است وکلنا نَهدى الى دين الله به همين جهت دركتب مربوط به زيارات، تمام امامان الئمة الراشدون المهديون اطلاق شده است.
در روايتى از امام حسين علیه السلام نقل شده است كه فرمود: ما دوازده مهدى داريم اول آن ها اميرالمؤمنين علیه السلام و آخرآن ها نهمين فرزند من است... [25] ولى واژه مهدى در مفهوم نجات بخش آن، عنوان خاص امامدوازهم شیعه است كه در آخر الزمان ظهور مى كند و در اصطلاح شرع،اطلاق مهدى به اين مفهوم،به هيچ كس جز امام غائب صحيح نيست و حتى اطلاق آن به ساير امامان نيز درست نمى باشد. [26]

مهدى موعود
موعود از القاب مشهور و رايج حضرت مهدى ارواحنا له الفداء است.
استاد على دوانى، جلد سيزدهم بحارالانوار چاپ سنگى را دركتابى با همين عنوان، ترجمه كرده است كه امروزه بسيار مورد استفاده علاقه مندان قرار مى گيرد.
در شهر مقدس قم نيز بنياد فرهنگى با همين نام، در زمينه مهدى پژوهى فعاليت مى كند.
نخستين كسى كه در اسلام به او لقب مهدى موعود را دادند، محمد حنفيه بود.
موعود مهدى و نشانه هاى پيامبران حضرت زين العابدين علیه السلام فرمود: در قائم ما نشانه هايى از هفت پيامبر وجود دارد: نشانه اى از پدر ما آدم، نشانه اى از حضرت نوح، نشانه اى از حضرت ابراهيم، نشانه اى از حضرت موسى، نشانه اى از حضرت عيسى، نشانه اى از حضرت ايوب علیه السلام و نشانه اى از حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم اما نشانه اش از حضرت آدم و نوح، طول عمر است. نشانه اش از حضرت ابراهيم، ولادت پنهانى وكناره گيرى از مردمان است. نشانه اش از حضرت موسى، استمرارترس و غيبت است. نشانه اش از حضرت عيسى، اختلاف مردم در حق اوست. نشانه اش از حضرت ايَوب، فرج بعد از شدت وگشايش پس ازگرفتارى است و اما نشانه اش از حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم خروج او با شمشير است. [27]

موتور
به معناى كسى است كه يكى از نزديكانش كشته شده و انتقام او را نگرفته باشد و از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء است.
در روايات متعددى، حضرت به لقب موتور ذكر شده است
موتور[28] به والد، منظوركسى است كه پدرش كشته شده و خونخواهى او نشده است علامه مجلسى فرموده كه مراد به والد، يا حضرت عسكرى علیه السلام يا امام حسين علیه السلام و يا جنس والدكه شامل همه ائمه علیه السلام مى شود است.
امام صادق علیه السلام نيز فرمود: قائم موتور و خشمناك خروج مى كند در حالى كه پيراهن خونين رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم كه در جنگ احد بر تن داشت، بر بدن آن حضرت است. [29]
در برخى روايات موتور بابيه دارد.
در زيارت عاشورا مى خوانيم:السلام عليك ياثار الله ابن ثاره والوتر الموتور [30]
يعنى درود بر تو اى كسى كه خداوند از خون پاك تو و پدرت كه به ناحق ريختند انتقام مى گيرد و از ستم وارد بر تو داد خواهى مى كند.