به راستی آیا قطعه ای از خاک به تنهایی می تواند این همه قداست و شرافت و عظمت و شکوه پیدا کند؟ آیا می شود قطعه ای خاک بدون آن که چیزی به آن ضمیمه شود این همه تحول و معنویت در انسان ایجاد کند تا ره صد ساله را یک شبه طی کند؟

به حقیقت می توان دریافت که خاک جبهه ها این همه عظمت را از کسانی دارد که زمانی قدم بر او گذاشته بودند و شرافت و قداست و شکوه را از آنان کسب کرده است که گفته اند «شرف المکان بالمکین.» [1]

شرافت خاک مقدس کربلا به وجود نازنین حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است. شرافت قم به اجلال نزول بی بی دو عالم حضرت فاطمه معصومه (ع) است. و اما شرافت خاک آسمانی مناطق عملیاتی به کیست؟

جبهه های جنوب و غرب کشور تجلی گاه عرفان ناب و عبودیت خالص بود جبهه های ایران مظهر و مصداق بارز توسل به افلاکیان خاک نشین یعنی حضرات چهارده معصوم (ع) بود. و مناطق عملیاتی، محل کوچ دسته جمعی پرستوهای عاشق اهل بیت عصمت و طهارت (ع) بود. همان شهدایی که لحظات آخر را بر دامان امیرالمؤمنین (ع) فاطمه زهرا (ع) و فرزندان معصومشان (ع) سر می گذاشتند و جان را نثار دوست می کردند. شهدایی که محصول تربیت مسجد و محراب و منبر بوده و در مجالس اهل بیت (ع) پرورش یافتند و نتیجه این تربیت و پرورش را در جبهه ها به نمایش گذاشتند. آری! جبهه های ایران، عصاره ای از آموزه های ناب شیعه یعنی «غدیر، عاشورا و انتظار» بود و زمزمه های شب و روز آنها ذکر زیبای «اللهم اجعل محیای محیا محمد و آل محمد و مماتی و ممات محمد و آل محمد» [2] بود.

اگر بخواهیم به گوشه ای از معرفت و معارف شهدای گرانقدر دفاع مقدس راه یابیم، باید به وصیت نامه آنان بنگریم. همان معارفی که معرفه الله ناب بوده و از طریق معرفت به اهل بیت (ع) به دست آورده اند که «من اراد الله بدا بکم». [3]

چرا که شخصیت هر کس را می توان در آخرین توشه هایی که از این دنیا بر می دارد شناخت و به فرموده رسول خدا (ص): «کما تعیشون تموتون و کما تموتون نبعثون، و کما تبعثون تحشرون» [4] همان طور که زندگی می کنید می میرید و همان طور که بمیرید از قبرها برانگیخته خواهید شد و به همان صورتی که برانگیخته شوید محشور خواهید شد.

آری! وصیت نامه شهدا، عصاره شخصیتی آنان را به نمایش می گذارد و انسان را از آن همه معار، به تعجب و تحیرّ وا می دارد.

حضرت امام خمینی (ع) که خود اهل علم و عمل و عرفان بودند در خصوص وصیت نامه شهداء می فرمودند: «این وصیت نامه هایی که این عزیزان می نویسند مطالعه کنید، پنجاه سال عبادت کردید خدا قبول کند، یک روز هم یکی از این وصیت نامه ها را بگیرید و مطالعه کنید و فکر کنید.» [5]

و مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای در راستای عمل به توصیه پیر و مراد خویش چنین فرمودند: «در این وصیت نامه هایی که امام می فرمودند: بخوانید، من به توصیه ایشان خیلی عمل کرده ام. هر چه از این وصیت نامه های همین بچه های شهید به دستم رسیده، غالباً من اینها را خوانده ام، چیزهای عجیبی است. ما واقعاً از این وصیت نامه ها درس می گیریم.»