طبق نقل روایات، اول کسی که خمس مال خویش را پرداخت کرد، حضرت ابراهیم (ع) بود. [1] و بعد از آن عبدالمطلب نیز قبل از اسلام آن را اجرا کرد.[2] سپس خداوند متعال این سنت حسنه را در اسلام امضاء نمود و مسئولیت دریافت و هزینه کردن آن را بر عهده حضرات معصومین (ع) نهاد.[3] امامان معصوم (ع) با تأسیس شبکه سازمان یافته وکالت، وجوهات شرعی شیعیان را جمع آوری نموده و در راه تقویت سازمان شیعه هزینه می نمودند و این کار تا زمان غیبت کبری ادامه پیدا کرد و در زمان غیبت کبری مسئولیت جمع آوری وجوهات شرعی و هزینه نمودن آن همانند بسیاری از وظایف و مسئولیت های دیگر امام (ع)، بر عهده علمای ربانی نهاده شد.