montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net

بر اساس فلسفه تاریخ شیعه اندیشه مهدویت یک جریان تاریخی است و از ابتدای بعثت انبیا، موضوع رسالت ایشان بوده است. آینده تاریخ نیز از آن این جریان است و حکومت امام عصر(عج) در پایان تاریخ شکل خواهد گرفت و از بستر برپایی دولت عصر ظهور، عالم به تقرب الهی دست خواهد یافت تا نفوس بشر طعم حقیقی بندگی را بچشد و حقیقت جامعه ایمانی و توحید را درک کند. کلان ترین جریانی هم که از ابتدای تاریخ در مقابل برپایی حکومت حضرت قد علم کرده است و با مصادیق گوناگون برپایی دولت عصر ظهور را تهدید می کند، جریان دستگاه ابلیس است. اگر دستگاه ابلیس در زمان امیر المؤمنین(ع) با سر کار آوردن دولت سقیفه حجاب پیچیده ای را بر سر راه تعالی انسان ها ایجاد کرد همین جریان در دوره دیگری از تاریخ با عنوان عصر روشن گری، رنسانس را رقم زده است تا حرکت مستمر و تاریخی انبیا را به روش دیگری به مخاطره اندازد و دین و ارزش های الهی را به انزوا بکشاند. در قرون اخیر، جریان دیگری که سنگین تر و پیچیده تر از جریان رنسانس، در برابر برپایی دولت حضرت شکل بگیرد، نداشته ایم. رنسانس با ایدئولوژی روشن و برنامه ریزی حساب شده، مبدأ شکل گیری فریند اجتماعی پیچیده ای است که از مجرای سکولار کردن کل جامعه جهانی، منحرف ساختن حرکت جوامع از عصر ظهور به لیبرال دموکراسی را دنبال می کند.. تمدن غرب به واقعیتی که پیش روی اوست، پی برده است و می داند که درگیری او با تمدن اسلامی اجتناب ناپذیر خواهد بود؛بنابراین در میان جوامع اسلامی، شبکه سازی سکولارهای میانه رو را دنبال می کند تا جبهه های جدیدی را در دنیای اسلام و در مقابل انقلاب اسلامی ایجاد و این درگیری را مدیریت کند.اینکه عصر ظهور و افق جامعه مطلوب اسلامی در حدّ مدرنیته اخلاقی تنزّل پیدا کند، بزرگ ترین انحراف از مسیر مهدویّت است. بزرگترین خطر و تحریف از مهدویّت، تنزّل مهدویّت از افق های متعالی عصر ظهور به مدرنیته و قانع شدن به حکومت سکولار با آزادی های مذهبی است. این خطر شمل نهضت های اسلامی اخیر منطقه " خاورمیانه" و " شمال آفریقا" نیز می شود. شیطان، برای گمراه ساختن انسان، ابتدا جهت حرکت او را عوض می کند؛ وقتی جهت انسان را عوض کرد، او را رها می کند. برای مثال: آدمی که می خواست به "مکه " برود، رو به " هالیوود" می کند؛ برای انسانی که مسیر خودش را از مکه عوض کرده است، دیگر چه فرقی داردکه چه کار می کند و کجا می رود؟ تغییر افق جامعه انسانی نیز به همین منوال است. اگر جهت جامعه اسلامی از حرکت به سمت عصر ظهور ه لیبرال دموکراسی تغییر یافت، دیگر بقیه فعالیّت ها ذفایده چندانی در پی نخواهند داشت. ما نیز باید در این فضای به وجود آمده توجه داشته باشیم که به عنوان پرچم داران جریان مهدوّیت، این اندیشه را به عنوان افق حرکت جامعه اسلامی معرفی کنیم. مهدویّت، اندیشه مشترک میان همه مسلمانان است و تنها مختصّ شیعه نیست؛ ما باید بتوانیم ابعاد مختلف این جریان را به خوبی به جامعه اسلامی معرفی کنیم و این مسئله را در میان امت اسلامی جا بیندازیم که جهت نهضت های بیداری، حرکت به سمت عصر ظهور است. دومین انحراف از مسیر مهدویت ، زمانی شکل می گیرد که گرایش های عرفانی مهدوی، در برنامه ریزی های فردی یا کلان اجتماعی، به صورت غیر قاعدهمند دخل و تصرف کرده و بر آن حاکم شوند. امروزه،وجود یک عقلانیت کاربردی مقنّن برای ایجاد تحوّل در ساختارهای اجتماعی، یک ضرورت است و دیگر نمی توان باتوسّل به استحسانات، همانند دوره هایی که حکومت ها ساده بودند و یک صدر اعظم می توانست کشور را اداره کند، ساختارهای اجتماعی را تغییر داد. امام عصر، امام حیّ استو در نفوس انسان ها، تصرّف می کند. غیبت امام به معنای غیر متصرّف بودن ایشان نیست و موجب نمی شود که آن هدایت های کلی به جامعه شیعه نرسند، به بیان دیگر شرط بهرهمندی از امام؛ ارتباط مستقیم با ایشان نیست. بنابراین اینکه ادّعا کنیم، طریق حلقه اتصال جامعه شیعه به وجود مبارک ولیُعصر(عج) از طریق تفقّه به ارتباط مستقیم تغییر یافته است، یک انحراف بزرگ و خطرناک محسوب می شود؛ معنای این ادعا این است که به جای تکامل بخشیدن و ارتقا فقه به مقیاسهای وسیع تر و حضور آن در برنامه ریزی های کلان اجتماعی در قالب درگیری های تمدّنی این دستگاه عظیم و مقنّن را حذف کنیم و هدایت جامعه شیعه را به انسان هایی که به طور مستقیم با امام عصر (عج) ارتباط دارند، بسپاریم! ارتباط با حضرت ولیّ عصر(عج) محدود ومحصور در عصر ما نبوده و نیست؛ بلکه همان گونه که حضرت در عالم ملائکه کارگزارانی چون جبرئیل و میکائیل دارند، در این عالم نیز اوتاد و ابدالی دارند که کارگزار ایشان هستند؛ اما این مطلب دیگری است و ربطی به ارتباط عمومی جامعه شیعه و فرهنگ مذهب با ولایت حقّه ندارد و جامعه شیعه را از ارتباط با امام عصر از طریق دستگاه فقاهت بی نیاز نمی سازد. لازمه فهم صحیح از دین، تولیّ در فهم است و به صرف نماز شب خواندن و تقوای ظاهری نمی توان به تفقّه در دین رسید. تقوا زمانی ارزشمند است و راه به تفقّه در دین دارد که در عمل فهم تقوا ورزیده شود و تا کسی در عمل فهمش، تقوا را رعایت نکند و متولّی به ولیّ معصوم نباشد، نمی تواند از دین، درک صحیحی حاصل کند. انحراف خطرناک دیگری که بنای رفیع مهدویّت را تهدید می کند، کاهش گرایش به حضرت بقية الله الاعظم(ع) و گرایش به مهدویّت در حدّ یک انتظار منفی، مانند مکتب احتراز است. نبود عرفان مهدوی در جامعه ما یک خلاء بزرگ است؛ نباید تلقی ما از عصر مهدویّت این باشد که با ظهور حضرت، تنها شریعت محقّق می شود. تقلیل تصوّر از جامعه دینی، به عنوان جامعه ای که تنها شریعت در آن محقّق می شود، یکی از آسیب های جامعه ما در حرکت به سوی عصر ظهور است. عصر ظهور و دوران برپایی دولت حضرت، عصریست که ولایت حقّه با همه زوایا و جوانبش متجّلی می شود و از طریق ولایت حقّه، توحید و الوهیت در همه عرصه ها جزیان پیدا می کند. عصر ظهور، عصر ظهور کلمه لا اله الا الله است. گاهی انحراف از این هم خطرناک تر است و انتظار از مکتب احتراز به مکتب اعتراض تنزل داده می شود؛ یعنی معتقدند که انتظار برای ظهور انتظار معترضانه است! حال آنکه این گونه نیست؛ انتظار برای ظهور، محتاج سازندگیست. اصل ظهور با فعل حضرت انجام می گیرد و هم اذن ظهور با دعای ایشان است. " أمّن یجیب المضطرّ إذا دعاه و یکشف السّوء و یجعلکم خلفاء الأرض أ إله مع الله قلیللا ما تذکّرون". ای آن کس که دعای بیچاره مضطرّ را به اجابت می رساند و رنج و غم آنان را برطرف می سازد و شما را جانشینان اهل زمین قرار می دهد؟ آیا با وجود خدای یکتا، خدایی هست؟ اندکی متذکر هستند. کلمه مضطرّ در روایات اهل بیت (ع) به وجود مبارک حضرت حجّت (عج) تفسیر شده است؛ دعای حضرت اجابت می شود و خلافت برای شیعه محقّق می گردد؛ یعنی الوهیّت خداوند، دعای مضطرّ امام عصر(عج) را به اجابت ممی رساند و مؤمنان به ایشان، به مقام خلافت در ارض می رسند. انتظار، باید انتظار سازنده باشد و یکی از مصادیق سازندگی برای ظهور، سازندگی اجتماعی است.
برگرفته از مقاله مهدویّت و جریان های فرهنگی، سید محمد مهدی میر باقری، مجله موعود،شماره 135و134، سال شانزدهم،فروردین و اردیبهشت 1391.
مهدویت و جریان های فرهنگی


در خواست عضویت جهت دریافت ایمیل
نام:
ایمیل:
montazar.net

نظر سنجی
مایلید در کدام حوزه مطالب بیستری در سایت گذاشته شود؟
معارف مهدویتغرب و مهدویت
وظایف ما در عصر غیبتهنر و فرهنگ مهدویت
montazar.net

سایت های وابسته
 Could not add IP : Data too long for column 'user_agent' at row 1