امام عسکری (ع) در ماه ربیع الاول سال 232 هجری متولد شد . او معاصر با حکومت سه نفراز حاکمان بنی عباس ؛ یعنی معتز ، مهندی و معتمد بوده است . معتمد عباسی تعصب و کینۀ خاصی نسبت به اهل بیت علیهم السلام دستور داد خانۀ حضرت را تفتیش کرده ، تا از وجود فرزند حضرت آگاه شود ، واین به جهت سعایتی بود که جعفر به دستگاه حاکم کرده بود .

داوود بن اسود می گوید : امام عسکری (ع) عصایی به من داد وفرمود: این را به عمری بر سان.

دربین راه عصا شکست ، ناگهان مشاهده کردم که در میان آن نامه ای است . خدمت امام که رسیدم جریان را بازگوکردم . حضرت فرمود: « ... وإذاسمعت لنا شاتماً فامض لسبیلک التی أمرت بها و إیاک أن تجاوب من یشتمنا أو تعرفه من أنت ،فأنا ببلد سوء و مصر سوء وامض طریقک فإن أخبارک أحوالک ترد إلینا فاعلم ذلک » ؛ « هرگاه مشاهده کردی که کسی ما را دشنام می دهد تو به دنبال مأموریتی که فرستاده شدی برو ، و مبادا درصدد پاسخ او برآیی یا خودت را به او معرفی کنی ، زیرا ما در بد شهری قرار داریم ، تو به راه خودت ادامه بده ؛ زیرا اخبار و احوال تو به ما می رسد ، این را به خوبی بدان . و حتی مشاهده می کنیم که امام به اصحاب خود دستور می دهد تا هیچ کس به او سلام نکند و با دست به او اشاره ننماید ؛ زیرا در غیر اینصورت جانش در امان نخواهد بود .

حضرت (ع) برای ملاقات با شیعیان خود مکانی را معین می کرد و می فرمود : «صیروا إلی موضع کذا و کذا و إلی دار فلان بن فلان . العشاء و العتمه فی لیله کذا ، فإنکم تجدونی هناک...». « در فلان مکان و فلان خانه ، شب هنگام مراجعه کنید که مرا در آنجا خواهید یافت.»

محمد بن عبد العزیز بلخی می گوید: صبح هنگامی در خیابان گوسفند فروشان نشسته بودم که ناگهان مشاهده کردم امام عسکری (ع) از منزل خود خارج شده و به سوی خانۀ عمومی می رود . در دلم گفتم : اگر فریاد زنم که این مرد ، حجت خداست ، بر شما باد که او را بشناسید مرا خواهند کشت ؟ هنگامی ک ه حضرت به من نزدیک شد با انگشت سبابۀ خود بر دهان خود اشاره فرمود که ساکت باش ! . همان شب حضرت را ملاقات کردم ، فرمود : « إنه هو الکتمان أو القتل فاتق الله علی نفسک » ؛ « یا باید کتمان کنی و یا اینکه به قتل خواهی رسید . برخودت از خدا بترس .» به همین جهت است که مرحوم مقدس اردبیلی می فرماید : « هرگاه حدیثی از «رجل» نقل شد،مقصود امام حسن عسکری (ع) است ».

این قضایا وضعیت بس دشوار سیاسی عصر امام عسکری (ع) وزمان ولادت امام زمان (ع) را می رساند . وبه همین جهت است که ولادت آن حضرت در اختفای تام صورت پذیرفت .

در این بین امام عسکری (ع) دو وظیفه را دنبال می کرده است : یکی اینکه حضرت درصدد اثبات ولادت و وجود فرزندش بوده است ودیگر اینکه طوری باید فرزندش را معرفی کند که جانش در خطر نیفتد .