ولایت تکوینی امام معصوم همچون امام زمان (ع) را با چند مقدمه می توان به اثبات رساند:
الف . قرآن دربارۀ آصف بن برخیا می گوید: {قال الّذی عنده علم من الکتاب أََََ َنا آتیکَ بِهِ قبلَ أن یرتَدَّ إلیکَ طَرفُکَ فَلَمّا رَءآهُ مُستَقِرّ اً عِندَهُ قالَ هذا مِن فَضلِ رَبّی ... } ؛ « کسی که دانشی از کتاب [آسمانی] داشت گفت: پیش از آنکه چشم بر هم زنی ، آن را نزد تو خواهم آورد و هنگامی که [سلیمان] آن [تخت] را نزد خود ثابت و پا بر جا دید گفت : این از فضل پروردگار من است».
ب . از برخی آیات دیگر استفاده می شود که خداوند و گروهی دیگر که عالم به کلّ کتابند بین پیامبر و مردم گواه می باشند .
خداوند متعال می فرماید: { قُل کفی بالله شهیداً بینی و بینَکم و من عندَهُ علمُ الکِتابِ} «بگو : کافی است که خداوند ، و کسی که علم کتاب نزد اوست ، میان من و شما گواه باشند .»
ج . و نیز در قرآن آمده است که تنها مطهرون هستند که حعیقت معارف قرآنی را مس کرده و به آن راه می یابند . {لا یَمَسُّهٌ إلّا المُطَهّرُونَ } ؛ « وجز پاکان نمی توانند به آن دست یابند .»
د. قرآن کریم « مطهّرون » را خود مشخّص کرده و مصداق آن را اهل بیت پیامبر (ص) که شامل خود حضرت نیز هست معرفی کرده است ، آنجا که می فرماید : { إنّما یریدُ اللهُ لِیُذهبَ عنکُمُ الرّجسَ أهلَ البَیتِ وَ یُطَهّرکُم تَطهیراً } ؛ «همانا خدا چنین می خواهد که هر رجس و پلیدی را از شما خاندان نبوت دور سازد و شما را از هر عیبی پاک ومنزّه گرداند .»
هـ . در تشخیص مصداق اهل بیت در این آیه باید به روایات مراجعه کرد ، زیرا قرآن می فرماید: { وَ أَنزَلنا إلیکَ الذّکرَ لِتُبَیّنَ للنّاس ما نُزِّلَ إلیهِم} ؛ «و بر تو قرآن را فرستادیم تا بر امّت آنچه فرستاده شد بیان کنی . »
و . با مراجعۀ به روایات فریقین از شیعه و سنی پی می بریم که مقصود از اهل بیت در آیۀ تطهیر ، پیامبر اکرم (ص) ، علی ، فاطمه ، حسن و حسین علیهم السلام می باشند .
اگرچه حصر در آیه اضافی است در مقابل همسران پیامبر (ص) و سایر صحابه ، تا آنها از شمول آیه خارج گردند. در نتیجه آیۀ تطهیر شامل بقیّۀ اهل بیت علیهم السلام از دوازده امام نیز می شود .
نتیجه اینکه : اهل بیت عصمت و طهارت از ولایت تکوینی برخوردارند .
بریده بن معاویه می گوید: از امام باقر (ع) دربار آیه { قل کفی باللهِ شهیداً بینی و بینَکُم وَ مَن عندَهُ علمُ الکِتابِ } سؤال کردم ؟ حضرت فرمود: « إیّانا عنی ، و علیّ أوّلنا و أفضلنا و خبرنا بعد النّبیّ صلّی الله علیه وآله » ؛ « تنها ما را قصد کرده است ، و علی (ع) اول و افضل و بهترین ما بعد از پیامبر (ص) است . »
