توسل ، وسیله و واسطه قرار دادن چیزی بین خود و مطلوب است . وسیله بر دو نوع است که گاهی از امور مادی است . مثل اب و غذا که وسیلۀ رفع تشنگی و گرسنگی ست . و زمانی نیز از امور معنوی است ، مثل گناه کاری که خدا را به مقام و جاه یا حقیقت پیامبر (ص) قسم می دهد تا از گناهش بگذرد . در هر دو صورت وسیله لازم است ، زیرا خداوند متعال جهان آفرینش را به بهترین صورت آفریده است ،آنجا که می فرماید: {اًلّذی أحسن کُلَّ شیءِ خَلقَهُ } ؛ « آن خدایی که همه چیز را به بهترین صورت آفرید .»
جهان بر اساس نظم علت و معلول و اسباب و مسببات ، برای هدایت و رشد و تکامل انسان ها آفریده شده است . نیاز مندی های طبیعی بشر با عوامل و اسباب عادی بر آورده می گردد . فیوضات معنوی خداوند همچون هدایت ، مغفرت و آمرزش نیز بر اساس نظامی خاص بر انسان ها نازل می شود و ارادۀ حکیمانه خداوند بر این تعلّق گرفته اکه امور از طریق اسباب خاص و علل معین به انسان ها برسد.
بنابراین ، همان گونه که در عالم ماده نمی توان پرسید: چرا خداوند متعال زمین را با خورشید نورانی کرده و خود بی واسطه به چنین کاری دست نزده است ؟ در عالم معنا نیز نمی توان گفت : چرا خداوند مغفرت خویش را به واسطۀ اولیی الهی شامل حال بندگان می کند .
شهید مطهری رحمه الله می فرمید: « فعل خداوند دارای نظام است . اگر کسی بخواهد به نظام آفرینش اعتنا نداشته باشد گمراه است . به همین جهت است که خدای متعال گناه کاران را ارشاد فرموده است که در ِخانۀ رسول اکرم (ص) بروند و علاوه بر اینکه خود طلب مغفرت کنند ، از آن بزرگوار بخواهند که برای ایشان طلب مغفرت کند .
قرآن کریم می فرماید : {وَلوأنّهم إذ ظلمو أنفسهم جآؤوکَ فاستغفروا الله وَ اَستغفَرَوا اللهَ وَاستَغفَرَ لَهُمُ الرَّسولُ لَوَجَدوُا اللهَ توّابا ًرَحیما ً}؛ « اگر ایشان هنگامی که [با ارتکاب گناه] به خود ستم کردند ، نزد تو می آمدند و از خدا آمرزش می خواستند و پیامبر هم برای ایشان طلب مغفرت می کرد ، خدا را توبه پذیر مهربان می یافتند . »
از همین رو می بینیم که در قرآن و سنت تأکید فراوانی بر وسیله و توسل شده است . خداوند متعال می فرماید:( یا أًیّها الّذین َ آمَنوُا اتّقوُا الله وَابتَغوا إلیهِ الوَسیلَة َ) ؛ « ای مؤمنین! تقوا پیشه کنید و برای رسیدن به او وسیله طلب نمایید .»
اثر و فایدۀ دیگری که در توسل به اولیای الهی خصوصاً ذوات مقدّسۀ اهل بیت علیهم السلام است اینکه مردم به جهت دریافت فیوضات الهی به واسطۀ آنان ، نه تنها به مقام شامخ آنها از نبوت یا امامت یقین حاصل می کنند ، بلکه از باب اینکه « الانسان عبید الاحسان » فرمان بردار دستورات آنها که همان دستورات خداوند است می شوند .