1-منجی و رهبر جهانی همان عیسی بن مریم است ، و منظور از مهدی نیز اوست .
2-منجی و رهبر ، مهدی موعود اسلامی است ، که از او به مسیح نیز تعبیر شده است .
3-منجی و رهبر ، حضرت مهدی است که حضرت عیسی نیز از جانب خداوند به مساعدت او می شتابد .
ادلّۀ احتمال اول :
1-لفظ مسیح که مقصود از آن ، نجات بخش و م نجی است لقب حضرت عیسی (ع) می باشد . 2-در برخی از اناجیل و روایات اسلامی به طول عمر حضرت مسیح در آخر الزمان اشاره شده است .
3-در برخی از روایات آمده : « ولا مهدیّ إلّا عیسی بن مریم » ؛ « و مهدی به جز عیسی بن مریم نیست . »
پاسخ : اولاً : نامگذاری حضرت عیسی (ع) به مسیح بر استقلال او در برپایی حکومت عدل جهانی دلالت ندارد ؛ زیرا نام « مسیح » را برخی از کاتبان اناجیل بر حضرت مسیح اطلاق نمودند و قرآن نیز به جهت شهرت آن بر آن حضرت اطلاق کرده است . ودیگر اینکه کافی است در لقب دادن حضرت عیسی به مسیح به جهت آنکه در تأسیس حکومت عدل جهانی مشارکت دارد .
ثانیاً : توافق اسلام و مسیحیت در بازگشت حضرت عیسی (ع) در آخر الزمان و طول عمر او دلالت بر استقلال ایشان در تشکیل حکومت و رهبری ندارد .
ثالثاً : در مورد حدیث « ولا مهدیّ إلّا عیسی بن مریم » که ابن ماجه آن را در سنن خود نقل کرده اشکالاتی وجود دارد :
الف . این حدیث معارض با روایات متواتری است که مهدی را از ذریۀ رسول خدا (ص) معرفی کرده است .
ب. این روایت از منفردات محمّد بن خالد جندی است و تنها اوست که آن را نقل کرده است در حالی که او کسی است که به تعبیر آبری ، نزد اهل سنّت معروف نیست . و به تعبیر حاکم نیشابوری ، مجهول بوده و نقل حدیثش به جهت تعجب است . لذا قرطبی می گوید : « احادیث نبوی که دلالت بر خروج مهدی (ع) از عترت پیامبر (ص) و از اولاد فاطمه علیها السلام
دارد اصحّ از این حدیث است و حکم ، مطابق آن احادیث است » .
ابو نعیم اصفهانی نیز حدیث را غریب می داند .
دلیل احتمال دوم :
مسیح در لغت گرچه به معنای مسح شده است ولی این کلمه لقب کسی قرار گرفته که از جانب خداوند مسح شده و قابلیّت برای نجات عالم را دارد ، و مطابق روایات این قابلیّت تنها برای حضرت مهدی (ع) است .
پاسخ :
اولاً : لقب دادن حضرت مهدی (ع) به « مسیح » به معنایی که ذکر شده گر چه امر معقولی است ولی در روایات به آن اشاره نشده است .
ثانیاً : از مجموعۀ احادیث استفاده می شود که حضرت مسیح با تشریک مساعی با حضرت مهدی (ع) امر حکومت جهانی را به پیش خواهند برد .
ادلّۀ احتمال سوم :
از مجموعۀ قرائن و ادله به دست می آید که حکومت جهانی با رهبری حضرت مهدی (ع) و تشریک مساعی حضرت عیسی (ع) بر پا خواهد شد زیرا :
1-امام مهدی (ع) وارث طرح کامل حکومت عدل جهانی توحیدی از رسول اکرم (ص) است .
2-در روایات اسلامی آمده است که حضرت عیسی از امامت جماعت بر مسلمین امتناع کرده و امام مهدی (ع) را به عنوان امامت معرفی می کند .
3-حکمت اقتضا می کند که رهبر حکومت جهانی از امت اسلام باشد .
4-در عبارات اناجیل آمده است که حضرت عیسی به کمک شخصی به نام « فرزند انسان » از آسمان فرود آمده و با مساعدت او این حکومت بر پا خواهد شد .
