نقش اصلی دعوت پیامبران در گسترش دانایی و آموزش و تجربه و تعلیم است و ایمان از شاخه های دانایی و شناخت به شمار می رود . پیامبران به انسان ها راه و رسم زندگی ، هدف و نتیجه آن را می آموختند .
از سوی دیگر چون هدف از خلقت انسان ، رشد و تکامل معرفت و شناخت اوست باید روزی این هدف تحقق یابد و روزگار دانش های راستین و پیروزی خرد بر مجهولات فرا رسد . از این رو در دوران ظهور که روزگار تحقق همۀ آرمان های انسانی و الهی است ، شناخت انسان به تکامل نهایی میرسد ، و در ابعاد گوناگون دانایی ، از جهان شناسی ، انسان شناسی و خداشناسی ، عروج لازم را می یابد .
در دوران امام زمان (ع) ، همۀ مسائل بشری به هدف اصلی و مرز نهایی می رسد ، و بشریّت در تلاش اعصار و قرون خویش به محضر استاد و معلمی راه می یابد که نکته ای از دید ژرف نگر و حقیقت بین او پوشیده نیست و هدف او پرده برداری از حقایق و مجهولات است و تا سرحد امکان و توان انسان ها ، آنان را به اوج تکامل علمی می رساند . این موضوع از مهم ترین برنامه ها و اقدام های حضرت مهدی (ع) است . و از این رهگذر دو محور اساسی تحقق می پذیرد :
1- با گسترش شناخت وکشف اسرار کائنات ، پایه های خداشناسی استوار می گردد .
2- گسترش شناخت و دانایی ، تشکیل جامعۀ انسانی و بسامان و مرفّه را ممکن می سازد .
پیامبر اکرم (ص) فرمود : « ... تاسعهم قائمهم الذی یملأ الله عزّوجل به الأرض نوراً بعد ظلمتها ، و عدلاً بعد جورها ، و علماً بعد جهلها ... » ؛ « نهمین از آنان قائم است که خداوند به دست او سرزمین تاریک [زندگی] را نورانی و روشن می کند ، واز عدل می آکند ، پس از [ دوران ] ظلم ، و علم و دانایی را فرا گیر می سازد پس از [ دوران ] جهل و نادانی ... ».
امام باقر (ع) فرمود : « إذا قآئمنا وضع یده علی رؤوس العباد فجمع به عقولهم و أکمل به احلامهم » ؛ « قائم ما به هنگام رستاخیز خویش نیروهای عقلانی توده ها را تمرکز دهد و خرد ها و دریافت های خلق را به کمال رساند. »