برخی از مستشرقین و به تبع آنها برخی از روشنفکران غرب زده اسلامی معتقدند که اعتقاد به مهدویت در نتیجه فشارهای سیاسی بوده که بر مستضعفین جامعه اسلامی وارد شده است .

فان فلوتن می گوید: « جور و ستم دولت عباسیان از هنگام به حکومت رسیدن ، کمتر از دولت امویان نبوده است . این جور و ستم ها به حدی بود که مستضعفین و مظلومین را بر این وا داشت که خود را امیدوار کنند ، لذا چاره ای جز این ندیدند که به عقیده به مهدی و انتظار ظهورش دل ببندند ، تا بتوانند از شدت تألمات روحی خود تکاهند ...» .

« دونالد سن » می گوید: « احتمال جدی است که اختناق و فشارهای سیاسی که در مملکت اسلامی از طرف حاکمان بنی امیه پدید آمده از اسباب ظهور نظریه مهدویت درآخرالزمان بوده است » .

احمد امین مصری می گوید : « عامل اساسی در پیدایش عقیده مهدویت نزد شیعه و اصرار بر آن ، فشارهای سیاسی و مصائبی بود که بعد از شهادت امام علی (ع) وبه حکومت رسیدن معاویه با آن روبه رو شدند . این مصائب با بیعت با حسن بن علی (ع)و پس از آن شهادت حسین بن علی (ع) و از هم پاشیدن حرکت های ضد اموی و قوت گرفتن حکومت امویان شدت گرفت . لذا درصدد برآمدند تا تاکتیک خود را تغییر داده از دعوت آشکار صرف نظر کرده ،به دعوت سری برای ریشه کن کردن ظلم روی آورند ... » .

محمد عبد الکریم عتوم می گوید :« واقع آن است که عقیده به مهدی قبل از وقوع غیبت امام پدیده آمده و پرورش پیدا کرد. واین به صورت دقیق بعد از واقعه کربلا و بعد از تفرق شیعه توسط دولت اموی بوده است .این وضعیت نابهنجار برای شیعه زمینه را برای پذیرش عقیده مهدویت فراهم ساخت تا آنان را از وضعیت موجود نجات دهد . در نتیجه مهدویت آروزیی شیعی بود که اثری منفی در زندگی شیعیان داشت اگر چه آنان را از وضعیت موجود نجات داد .»

پاسخ :

1-گرچه در طول تاریخ ، مستضعفین و مظلومان اعم از مسلمان وغیر مسلمان ، شیعه وغیر شیعه تحت فشارهای سیاسی بوده اند ، ولی این به آن معنا نیست که این فشارها باعث شد تا مستضعفان اعتقاد به منجی ومهدی را از خود جعل کنند ،بلکه خداوند متعال مطابقمصلحت و حکمتی که ملاحظه کرده موضوع منجی و ظهور حضرت مهدی (ع) را به جهت اقامه عدل وعدالت در سطح گسترده مطرح کرده است .

2-همان گونه که در جای خود بحث کرده ایم موضوع مهدویت مقتضای خواست فطری بشر بوده و عقل،قرآن و روایاتت نیز به طور صریح بر آن اتفاق کرده اند ونیزاجماع مسلمین به جز برخی اندک از روشنفکران غرب زده معتقد به مهدویت شده اند .

3-مهدویت وانتظار ظهور مهدی موعود (ع)در صورتی که معنا ومفهوم صحیح آن در نظر گرفته شود نه تنها آثار منفی به بار نخواهد آورد بلکه آثارمثبتی داشته ، درایجاد روحیه امید درجامعه و فراهم کردن زمینه مناسب برای ظهور حضرت مهدی (ع) تأثیر بسزایی داشته و دارد .