در موضوع مهدویت به روش های گوناگون و متنوعی علمای فریقین دست به تألیف و تصنیف زده اند از قبیل:

1-روش روایی

زیرا جزئیات قضیه مهدویت از مصادیق بارز ایمان به غیب به حساب می آید . این روش به نوبه خود از خصوصیاتی برخوردذار است : برخی تنها احادیثی را درباره مهدویت نقل کرده اند که تفسیر آیات قرآن به حساب می آمده و روایات تفسیری بوده اند . برخی نیز عموم احادیث مهدویت را درکتاب خود جمع آوری کرده اند . روش روم نزد شیعه واهل سنت هر کدام به نوبۀ خود به شیوه ای خاص تدوین شده است .

نزد علمای شیعۀ امامیه تألیف موضوعی دربارۀ مهدویت سه گونه بوده است :

الف. استناد به احادیثی که از طرق شیعه نقل شده است . همانند کتاب «کفایه المهتدی فی معرفه المهدی علیه السلام » و « بحار الأنوار» .

ب. تقویت و تأیید روایات شیعه به روایاتی که از طرق اهل سنت نقل شده است .

همانند تألیف علی بن عیسی اربلی در «کشف الغمه» وسید بن طاووس در «الطرائف» وشیخ حر عاملی در «اثبات الهداه» . ج.استناد به روایات اهل سنت برای قبولاندن موضوع مهدویت به آنان بدون توجه به روایات شیعی ، همانند کتاب «المهدی» از سید صدر الدین صدر ، وکتاب « المهدی الموعود المنتظر» از نجم الدین عسکری .

اهل سنت نیز در این زمینه روش های مختلف حدیثی داشته اند از قبیل :

الف.اکتفا به احادیث از طرق خود، همانند کتاب «اخبار المهدی» از عبادبن یعقوب رواجنی (م250هـ ) وکتاب «جمع الاحادیث الوارده فی المهدی»از حافظ ابی بکر بن ابی خیثمه احمد بن زهیر نسائی (م 279 هـ).

ب. نقل از مصادر شیعه واهل بیت (ع)، همانند کتاب « الملاحم» از نعیم بن حماد (م228 هـ)و کتاب «عقد الدرر فی اخبار المنتظر» از یوسف بن یحیی شافعی و کتاب « البرهان فی علامات مهدی آخر الزمان » از متقی هندی .

ج.اثبات عقیدۀ امامیه درمسأله مهدویت با استناد به روایات اهل بیت علیهم السلام ، همانند کتاب «ینابیع الموده» از قندوزی، وکتاب «فرائد السمطین» از جوینی شافعی .

2-روش برهانی وکلامی

در این روش مؤلف درصدد عرضهکردن مباحث مهدویت به صورت استدلالی وبرهانی است .

این روش در صدد تثبیت ایمان به مهدویت ودفع شبهات در این موضوع است . کتاب های متعددی که شیخ مفید در این زمینه تألیف کرده همگی از این قبیل است . و نیز کتاب « المقنع فی الغیبه » از سید مرتضی و « بحث حول المهدی» از شهید سید محمد باقر صدر را می توان از این قبیل به حساب آورد .

3-روش مقارنی

از جمله تألیفاتی که در مورد موضوع مهدویت شاهد آن بوده و هستیم روش بحث مقارنی بین عقیده شیعه امامی و دیگر طوایف مسلمین است . این گونه بحث را در لابلای مقارنی بین عقیده شیعه امامی و دیگر طوایف مسلمین است . این گونه بحث را در لابلای کتاب های شیخ مفید وسید مرتضی وشیخ طوسی رحمهم الله به خوبی مشاهده می کنیم . واز جمله کتاب های مستقل در این زمینه کتاب «بیان الاشکال فیما حکی من امر المهدی من الأقوال» از ابو عبد الله حمیدان بن یحیی قاسمی حسنی از علمای قرن هفتم است . ونیز از کتاب « مع المهدی المنتظر فی دراسه منهجیه مقارنه بین الفکر الشیعی والسنی» از شیخ مهدی فتلاوی وکتاب « المهدی الموعود المنتظرعند علماء اهل السنه والامامیه » از نجم الدین عسکری می توان نام برد .

4-روش تحلیلی تاریخی

در این روش مؤلفان در صدد ترسیم قضیه مهدویت از ابعاد گوناگون تاریخی آن می باشند که می توان از بارزترین این نوع تألیف به کتاب های شهید سید محمد صدر، «تاریخ الغیبه الصغری ، تاریخ الغیبه الکبری و تاریخ ما بعد الظهور» اشاره کرد .

5-روش مقارنی بین ادیان

برخی دیگر درصدد عرضۀ موضوع مهدویت در سطحی وسیع تر برآمده و این موضوع مهم را در محدودۀ ادیان الهی دینی وشبه دینی موردبحث و بررسی قرار داده اند، که از آن جمله می توان به کتاب «بشارات العهدین » از دکتر صادقی ، و کتاب « المسیح الدجال» از سعید ایوب اشاره کرد .

6-روش تحلیل فلسفۀ تاریخ

برخی دیگر از مؤلفان مهدویت در این زمینه از زاویۀ فلسفۀ تاریخ و یا به تعبیر دیگر از دیدگاه تکامل تاریخ به موضوع مهدویت نگریسته اند ، که از آن جمله به کتاب «قیام وانقلاب مهدی از دیدگاه فلسفه تاریخ» اثر شهید مطهری رحمه الله می توان اشاره کرد .