خطر کشته شدن امام مهدی (عج)

شبهات وارد شده از جانب ناصر القفاری (نویسنده کتاب «اصول مذهب الشیعه الامامیه الاثنی العشریه»)

اگر خطر کشته شدن امام مهدی را تهدید می کرد چرا این خطر برای نواب وجود نداشت؟

نویسنده مورد نظر پس از این که به پندار خود میان غیبت امام مهدی (عج) به دلیل ترس از قتل از یک سو و این که امامان معصوم (ع) جز با اختیار خود از دنیا نمی ¬روند؛ از سوی دیگر تعارض دیده است در ادامه چنین می ¬نویسد:
پس چرا هیچ یک از نواب چهارگانه که مدعی ارتباط مستقیم با امام بودند، کشته نشدند؛ در حالی که آنان هم چون امام نبودند که جز با اختیار خود نمی ¬میرند؟ [1]
نقد و بررسی
پنهان کاری راز ایمن ماندن نواب
در پاسخ به سؤال یاد شده باید گفت، محفوظ ماندن جان نواب چهار گانه نتیجه رعایت احتیاط کامل و توجه ویژه به اصل پنهان کاری بود. این اصل در تمام شئون سازمان وکالت به کامل¬ ترین وجه ممکن رعایت می ¬شد از جمله:
اولاً در انتخاب نواب خاص کمال دقت صورت می ¬گرفت و آنها از کسانی انتخاب می ¬شدند که مورد توجه دستگاه حاکم نبودند و به همین دلیل هیچ یک از نایبان چهارگانه از علویونی که سابقه قیام¬ های نظامی بر علیه دستگاه حاکم را داشتند و بالطبع از این نظر مورد توجه دستگاه حاکم بودند، انتخاب نشدند. [2]
ثانیاً فعالیت¬ های نواب اربعه به شکل کاملاً مخفیانه انجام می¬ شد و به دلیل پنهان کاری شدیدی که از سوی آن ¬ها اعمال می شد راز سفارت و ارتباط ویژه آنها با امام مهدی (عج) بر حکومت مخفی ماند. در منابع دست اول شیعی روایت ¬های متعددی ذکر شده است که به روشنی نشان دهنده رازداری کامل سفرا و فعالیت ¬های کاملاً سری آنهاست از جمله به گزارش شیخ طوسی ابو عبدالله بن غالب می¬گوید: من عاقل ¬تر از شیخ ابوالقاسم حسین بن روح ندیدم ... از ملاقات ¬های من با او؛ مصادف شد با مناظره دو نفر که یکی از آن¬ ها گمان می¬ کرد که پس از رسول خدا (ص) ابوبکر با فضیلت ¬ترین مردم است و پس از او عمر و بعد از آن دو علی (ع) برترین مردم ¬اند و دومی می ¬گفت که مقام علی بالاتر از عمر است. ابوالقاسم حسین بن روح گفت؛ آنچه صحابه بر آن اجماع دارند، عبارت است از مقدم بودن صدیق، سپس فاروق، بعد از او عثمان، صاحب دو نور و بعد علی وصی پیامبر خدا (ص) و اصحاب حدیث همین اعتقاد را دارند و در نظر ما هم همین صحیح است، کسانی که در مجلس حاضر بودند، از این سخن شگفت زده شدند و اهل سنت او را بر سر گذاشتند و برایش بسیار دعا کردند و کسانی که او را به رافضی بودن متهم می¬کردند، سرزنش کردند. [3] و باز روایت می کند که به حسین بن روح گزارش داده شد که نگهبانِ درب اول، معاویه را لعن و نفرین کرده است. حسین بن روح دستور داد او را اخراج کرده و راندند و مدت زیادی بدین ترتیب گذشت و دائماً از وی درخواست می¬ شد که نگهبان را بازگرداند او هرگز خدمت کار را باز نگرداند. [4]
آنچه گذشت و نمونه¬ های مشابه به روشنی بر نهایت رازداری و پنهان کاری سفرا دلالت می ¬کند و از حکایت نخست می¬ توان دریافت که «نهایت ذهنیتی که مردم سنی مذهب آن زمان از حسین بن روح داشتند، رافضی بودن ایشان بوده که آن هم با درایت وی برطرف شد با این وجود آنها هرگز احتمال سفیر بودن وی از طرف امام مهدی (عج) را نمی ¬دادند.» [5]
به دلیل رعایت اصل پنهان کاری در برخی از مقاطع، رازی میان خواص شیعه بود و لذا آنچه برای سفیر دوم آورده می¬ شد آورنده ¬اش از حال سفیر و آنچه می ¬آورد، اطلاعی نداشت، بلکه به او گفته می¬ شد به فلان جا برو و آنچه همراه داری را تحویل بده و به او رسیدی هم داده نمی¬ شد. [6]
ثالثاً بر آنچه گذشت می ¬توان این نکته را افزود که در زمان غیبت صغری جبهه ¬های متفاوتی هم چون قرامطه، صاحب زنح و خوارج در برابر خلفا گشوده شده بود که همگی در صدد ریشه کن کردن حکومت بودند و مشکل وزرا و نزاع آنان بر سر قدرت و تمرّد لشکریان اوضاع را آشفته تر کرده بود؛ به همین دلیل خلیفه صلاح نمی ¬دید با کشتن سفرا ـ بر فرض اطلاع از رابطه آنها با امام مهدی (عج) ـ جبهه جدیدی در درون مرکز خلافت بر علیه خود بگشاید [7]
آنچه گذشت بخشی از عواملی بودند که به حفاظت جان سفیران خاص امام مهدی (عج) و در نهایت ایمن ماندن نهاد وکالت از تهدیدهای موجود انجامید.
با توجه به نکات پیش گفته، روشن شد که اساساً شبهه آقای قفاری در خصوص چرایی کشته شدن نواب چهارگانه ناشی از این تصور غلط بوده است که نهاد وکالت تشکیلاتی شناخته شده بوده و فعالیت ¬های علنی داشته است؛ در حالی که هم چنان که جان امام مهدی (عج) با رعایت اصل پنهان کاری محفوظ ماند ـ تولد مخفیانه، و غیبت ـ رعایت همین اصل موجب خنثی شدن تهدیدهای احتمالی بر علیه سفرا گردید.