در دعايى كه از حضرت امام رضاعليه السلام درباره حضرت حجّت‏ ارواحنا له الفداء روايت شده، چنين آمده است: بزرگوار، مجاهد، تلاشگر. [1]

و در بحار از حضرت امام باقرعليه السلام روايت است كه فرمود: او خونخواه، با تأسف و غضبناك خروج مى‏كند به خاطر غضب خداوند بر اين خلق، پيراهنى كه رسول خداصلى الله عليه وآله وسلم روز احد پوشيده بود بر اندام اوست، و عمامه سحاب و زره سابغه و شمشير ذوالفقار پيغمبر با اوست، شمشير بر شانه مى‏گذارد و تا شش ماه از كشته پشته مى‏سازد. [2]

و از همان حضرت درباره فرموده خداوند متعال: وَقاتِلُوهُمْ حَتّى لا تَكُونَ فِتْنَةً وَيَكُونُ الدِّينُ كُلُّهُ للَّهِِ؛ و با آنان بجنگيد تا اين‏كه فتنه‏اى نباشد و تمامى دين براى خدا گردد. منقول است كه فرمود: تأويل اين آيه هنوز نيامده، پس از آن‏كه رسول خداصلى الله عليه وآله وسلم براى احتياج خود و اصحابش آنان را رخصت داده بود، كه اگر تأويل آن آمده بود از آن‏ها پذيرفته نمى‏شد، ولى با آن‏ها جنگ مى‏شود تا اين ‏كه توحيد خداوند - عزّوجلّ - برقرار و هيچ شركى باقى نماند. [3]

و از بشير نبّال است كه گفت: به حضرت باقرعليه السلام عرض كردم: آن‏ها مى‏گويند: هرگاه مهدى‏ارواحنا له الفداء قيام كند، خود به خود امور برايش درست مى‏شود و به قدر يك حجامت هم خون نمى‏ريزد؟ فرمود: نه، سوگند به آن‏كه جانم به دست اوست! اگر براى كسى امور خود به خود درست مى‏شد براى پيغمبرصلى الله عليه وآله وسلم اين امر واقع مى‏گشت كه دندان‏هايش خون‏آلود و پيشانى‏اش شكسته شد، نه؛ سوگند به آن‏كه جانم در دست اوست كار به جايى رسد كه ما و شما عرق و علق (خون بسته شده) را از چهره پاك كنيم، و دستى به پيشانى كشيد. [4]

علق كه در متن روايت آمده يعنى: خون، و پاك كردن عرق و خون كنايه از محنت‏ها و رنج‏ها است كه باعث مى‏شود انسان عرق كند، و يا جراحت‏هايى كه خون‏ها را جارى مى‏سازد - چنان‏كه مجلسى‏رحمه الله ذكر كرده.

و در كمال الدين از عيسى الخشّاب روايت است كه گفت: به حسين بن على - صلوات اللَّه عليه - عرض كردم: شما صاحب اين امر هستيد؟ فرمود: نه، ولىّ صاحب امر همان طريد و شريد طريد و شريد دو لقب از القاب مولاى ما حضرت حجّت‏ ارواحنا له الفداء است، و همين‏طور مَوتور، و منظور از پدر - در اين حديث - حسين بن على‏عليهما السلام است يا تمام پدران امام زمان ارواحنا له الفداء است كه به خاطر پدرش مَوْتُور و خونخواه است كه كنيه عمويش را دارد، شمشير خود را تا هشت ماه بر شانه مى‏گذارد.

اين‏كه مى‏فرمايد: (كنيه عمويش را دارد)، يكى از كنيه‏هاى آن حضرت (ابوجعفر) است، چنان‏كه در روايت ديگرى از حسن بن المنذر منقول است كه گفت: روزى حمزة بن ابى الفتح نزدم آمد و به من گفت: مژده كه ديشب در خانه مولودى براى حضرت ابومحمد متولد شد و دستور داد كه آن را مخفى بداريم و امر كرد كه از براى او سيصد گوسفند عقيقه شود، گفتم: نامش چيست؟ گفت: م ح م د ناميده مى‏شود و كنيه‏اش ابوجعفر است. [5]

شايان ذكر است كه عموى آن حضرت امامزاده بزرگوار جناب ابوجعفر سيّد محمد فرزند امام هادى‏عليه السلام است كه قبر شريفش در نزديكى سامره زيارتگاه خاصّ و عامّ است.

و نيز از محمد بن مسلم مروى است كه گفت: بر حضرت ابوجعفر محمد بن على باقرعليه السلام داخل شدم در حالى كه مى‏خواستم درباره قائم آل محمد عليهم السلام از او سؤال كنم. آن حضرت خود آغاز سخن كرد و فرمود: اى محمد بن مسلم! در قائم اهل بيت محمد صلى الله عليه وآله وسلم به پنج پيغمبر شباهت هست: يونس بن متى، و يوسف بن يعقوب، و موسى، و عيسى، و محمد صلی الله علیه و آله و سلم .

شباهت به يونس بن متى: بازگشت از غيبت در وضع و قيافه جوانى در سنّ پيرى

و شباهت به يوسف بن يعقوب: غيبت از خاصّ و عامّ و مخفى ماندن از برادران و مشكل شدن امر بر پدرش يعقوب، با وجود نزديكى مسافت بين او و پدرش و خاندان و پيروانش

و امّا شباهت به موسى: ترسيدن مدام و طولانى شدن غيبت و مخفى ماندن ولادت و خستگى شيعيانش پس از او - از اذيّت‏ها و خوارى‏هاى فراوانى كه ديدند تا اين‏كه خداوند - عزّوجلّ - اجازه ظهورش داد و بر دشمن تأييد و ياریش فرمود.

و شباهت به عيسى: اختلافات درباره او، كه گروهى گفتند: متولد نشده و گروهى گفتند: مرده و عدّه‏اى پنداشتند: كشته و اعدام شده است.

و امّا شباهت به جدّش محمّد مصطفى‏صلى الله عليه وآله وسلم: شمشير كشيدن و قيام با سلاح و كشتن دشمنان خدا و رسول و جبّارها و طاغوت‏ها و او با شمشير و رعب يارى مى‏شود و هيچ پرچمى از او برنمى‏گردد و از جمله نشانه‏هاى قيام او: خروج سفيانى از شام و خروج يمانى و صيحه آسمانى در ماه رمضان و آواز دهنده كه از سوى آسمان به نام او و پدرش ندا كند. [6]