تقلید کردن و پیروی نمودن را می توان به دو نوع متفاوت تقسیم کرد:

1. تقلید مذموم و ناپسند: در این نوع تقلید، یک انسان جاهل به صورت کورکورانه و بدون دلیل روشن به دنبال یک انسان جاهل دیگر می رود و بدون تفکر و تعقل هر چه او بگوید عمل می کند، که این نوع تقلید از نظر اسلام مردود است و مانند آن است که: کوری عصاکش کور دگر شود.

2. تقلید صحیح و پسندیده: در این نوع تقلید، انسان در اموری که آشنایی و تخصصی ندارد، به دنبال کارشناس و متخصص آن مسئله می گردد تا از نظر او پیروی کند. در دنیای امروزی که دنیای تخصص هاست، این نوع تقلید، عمومیت داشته و یک امر بدیهی و عقلی است. مانند مراجعه به پزشک متخصص، رجوع به مکانیک ماهر، رفتن نزد معمار با تجربه و ... و البته هر چه موضوع برای انسان دارای اهمیت بیشتری باشد به دنبال کارشناسی عالم تر و آگاه تر می رود. و چون امر دین از مهم ترین امور زندگی بشر می باشد که آثار آن در زندگی دنیایی و حتی پس از مرگ نیز ظاهر می شود باید سراغ یک متخصص آگاه، اعلم، مدیر، مدبر، با تقوی و ... رفت. در رساله های توضیح المسائل شرایط این نوع تقلید، شرایط متخصص و مجتهد در دین و شرایط مقلد به خوبی بیان شده است.

بنابراین تقلید در نظام شیعه نسبت به تمامی ادیان و مذاهب دیگر دنیا برتری و امتیازات ویژه ای دارد که شفاف، با برنامه و هدفمند می باشد و تجربه های فراوان تاریخی، نشان داده در هر زمان و مکان و در هر موضوعی که شیعیان از مراجع تقلید اعلم به نحو احسن پیروی نموده اند، به موفقیت های عالی و پیروزی های فراوانی رسیده اند. مانند تقلید عموم شیعیان از فتوای تحریم تنباکوی میرزای شیرازی.

در سازمان شیعه هر مقلد باید به عنوان یک سرباز، گوش به فرمان مولای خویش آقا امام زمان (ع) بوده و در خدمت آن حضرت (ع) به انجام وظایف خویش در زمان غیبت بپردازد. [1] که حقیقت تقلید و هدف نهایی آن همین است. یعنی مراجع تقلید حلقه واسطه و اتصال مقلدان به امام زمان (ع) هستند.