از مطالعه متن احکام و قوانین اسلام به خوبی استفاده می شود که: دین اسلام فقط یک دین عقیدتی و عبادی نیست بلکه یک نظام کامل عقیدتی، عبادی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی است احکام و قوانین اسلام را به طور کامل می توان به دو دسته تقسیم نمود:


دسته اول: احکام فردی: مانند: نماز، روزه، طهارت، نجاست، حج، اطعمه، اشربه و نظیر اینها. انسان در عمل کردن به این وظائف نیازی به حکومت و تعاون اجتماعی ندارد بلکه خودش به تنهائی می تواند انجام وظیفه نماید.


دسته دوم: احکام اجتماعی، مانند: دفاع، امر به معروف، نهی از منکر، قضا و حل اختلافات، قصاص، حدود ودیات، تعزیرات، حقوق مدنی و جزائی، روابط مسلمین با خودشان و با کفار، زکات و خمس این قبیل احکام به زندگی اجتماعی و سیاسی انسانها مربوط می شود. انسانها چون ناچارند با هم زندگی کنند در زندگی اجتماعی با تزاحمات و برخوردهائی مواجه خواهند شد و به همین جهت نیاز به قوانینی دارند که جلو تعدیات و تجاوزات را بگیرد و حقوق افراد را تضمین کند. شارع مقدس اسلام از این امر مهم و حیاتی غفلت نکرده و به همین منظور قوانین حقوقی و جزائی و مدنی را جعل و تدوین نموده و برای حل اختلافات و اجرای کامل آنها احکام و دستورات قضائی را پیش بینی نموده است. از جعل و تدوین این قوانین به خوبی استفاده می شود که دستگاه قضا و داوری در متن دین اسلام قرار دارد و شارع مقدس به چنین تشکیلاتی عنایت داشته است. جهاد در راه خدا و دفاع از اسلام و مسلمین نیز بخش عظیمی از احکام و قوانین اسلام را تشکیل می دهد که دهها آیه و صدها حدیث در این باره صادر شده است. از باب نمونه:


خداوند حکیم به مؤمنین می فرماید: و جاهدوا فی الله حق جهاده [1]


در راه خدا حق جهاد را ادا کنید.


و قاتلو هم حتی لا تکون فتنه و یکون الدین لله [2]


با کافران جهاد کنید تا فتنه و فساد بر طرف شود و دین مخصوص خدا گردد.


فقاتلوا ائمه الکفر انهم لا ایمان لهم لعلهم ینتهون. [3]


با پیشوایان کفر بجنگید. زیرا به عهد و پیمانشان وفادار نیستند. شاید از ترس شمشیر دست از آزار شما بردارند.


از این قبیل آیات که نمونه های فراوانی دارد استفاده می شود که مسلمین وظیفه دارند برای گسترش اسلام و مبارزه با کفر و استکبار و ستم جهاد کنند. حتی در آیات دستور می دهد که همواره در تقویت نیروی دفاعی خودشان بکوشند و در برابر دشمنان نیروی مجهز و آماده ای داشته باشند.


در قرآن می فرماید:


و اعدوالهم ما استطعتم من قوه و من رباط الخیل ترهبون به عدو الله و عدوکم و آخرین من دونهم لا تعلمونهم الله یعلمهم. [4]


هر چه می توانید نیروی جنگی واسبان بسته، برای دشمنان آماده کنید و بدین وسیله دشمن خودتان و دیگران را که شما آنها را نمی شناسید و خدا از آنان اطلاع دارد، بترسانید. پس نتیجه می گیریم که تشکیلات و تاسیسات نظامی جزء اسلام است. مسلمین وظیفه دارند همواره در تقویت و تحکیم نیروی دفاعی و اختراع و تولید انواع سلاحهای تدافعی و تهاجمی بکوشند.آنچنان که دشمنان اسلام همواره از قدرت اسلام در رعب و وحشت باشند و فکر تعدی و تجاوز به مغزشان خطور نکند.