برای اینکه پرسش بهتر بررسی شود، لازم است نخست ذوطوی، و رضوی، این دو مکان مقدس را، بشناسیم، و سپس جواب را مطرح کنیم.

ذوطوی: «مجمع البحرین» می گوید: ذوطوی بفتح طاء و ضم، اما ضم مشهورتر است، موضعی است در داخل حرم، در یک فرسخی مکه که از آنجا خانه های مکه دیده می شود «قاموس» گفته است، ذوطوی مثلثه الطاء که گاهی هم با تنوین تلفظ می شود.

موضعی است نزدیک مکه.

«معجم البلدان» از جوهری نقل کرده است که: ذی طوی – به ظم طا – موضعی است نزدیک مکه.

«اخبار مکه المشرفه» [1] می نویسد: ذوطوی نمازگاه پیغمبر (ص) است. هر زمان آن حضرت به مکه تشریف می آوردند در ذی طوی فرود می آمدند، و شب را در آنجا توقف فرموده، نماز صبح را در آنجا می خواندند.

و نیز در «اخبار مکه المشرفه» [2]، روایت شده است که ذوطوی بطن مکه، یعنی زمین آن است.

بنابراین به هر ی از این دو معنی که مراد باشد، ذوطوی مکانی است مقدس و محترم و مبارک و محل نزول رسول خدا (ص) است.

رضوی: «رضوی» به فتح راء – مانند سَکری، کوهی است مقدس و مبارک که از کوه های مدینه طیبه بوده و در نزدیکی ینبع قرار دارد و دارای دره ها و زمینها و مسیلها و آبها و درختها می باشد، و آن ابتدای کوههای تهامه است، و تا مدینه چهار شب راه است، و در مدح و فضل آن روایاتی وارد شده است. [3]

اما پاسخ

اینکه فرمودید: غیبت امام (ع) به این صورت نیست که در مکان مخصوصی منزل گزیده باشد، و از آنجا بیرون نرود، سخنی حق و صحیح است. آن حضرت نه در رضوی، و ذی طوی، و نه در سرداب غیبت، چنانچه بعضی از اهل سنت به شیعه افترا بسته اند، پنهان نمی باشند، و این سخن که آن حضرت در سرداب غایب شده، و از آنجا ظاهر می شود، و شیعه انتظار بیرون آمدن ایشان را از سرداب می کشند، یکی از افتراهای شاخ دار آشکار است [4] و در موضوع رضوی و ذی طوی نیز مطلب به همین قرار است یعنی این دو محل نیز جایگاه حضرت صاحب الزمان (ع) در طول زمان غیبت نمی باشد. نه شیعه امامیه این را گفته و حتی اهل سنت هم به ایشان آن را نسبت نداده اند.

بله، فقط در مورد محمد حنفیه نقل شده است که برخی از فرق کیسانیه [5] که اکنون قرنها است منقرض شده و از بین رفته اند، این عقیده را داشته اند که وی در کوه رضوی اقامت گزیده است.

این مطلب هم که آن حضرت در عصر غیبت در مکان معینی قرار ندارند، بلکه به هر جا و هر مکان بخواهند تشریف می برند، و وظایفی را که دارند انجام می دهند، و این ما هستیم که آن حضرت را نمی بینیم، صحیح است، و در همین دعای ندبه در این جمله «بنفسی انت من مغیب لم یخل منا = جانم به فدایت ای که از چشم مانهانی ولی از اجتماع ما به دور نیستی» به این معنی تصریح شده است، و از نهج البلاغه و اخبار و احادیث دیگر نیز استفاده می شود [6] و در عبارت یکی از زیارات است:

«السلام علی الامام الغائب عن الابصار الحاضر فی الامصار = سلام بر امامی که از چشم ها پنهان و حاضر در شهرها است.»