montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net

در قرآن مجید، ماده «ق س ط» مکرر آمده است. از جمله در آیه:

«لقد ارسلنا رسلنا بالبینات، و انزلنا معهم الکتاب و المیزان، لیقوم الناس بالقسط» [1]

مفاد آیه این است: فرستادن پیامبران با نشانیها و نازل کردن کتاب و میزان، برای برپائی و قیام مردم به قسط و عدل است. اگر چه ظاهر این است که از قسط، معنای عام و عدل کلی و مطلق اراده شده است، ولی در آوردن کلمه قسط به جای عدل، شاید این عنایت باشد که خواننده و شنونده به نصیب به عدل و حق و نظم اقتصادی، و اهمیت مداخله آن در قیام اجتماع به عدل متوجه گردد.

و ضمناً به این نکته هم باید توجه داشت که مکتب انبیاء در اعصاری که تعادل مالی و اقتصادی در برقراری جامعه به عدل، مؤثر شناخته نمی شد، آن را پیشنهاد کرده و هدف فرستادن پیامبران و وحی و تعالیم و برنامه و کتاب بر آنان، نظام مال و اقتصادی را نیز متضمن می باشد.

چون عدل مطلق، بدون تعادل مالی و نظام اقتصادی محکم و برنامه صحیح و تولید و توزیع حاصل نخواهد شد.

در آیه دیگر می فرماید: «قل امر ربی بالقسط [2] = بگو پروردگار من فرمان به قسط داده است» که از این آیه نیز یا معنای عدل عام و مطلق مراد است یا خصوص تقسیم و توزیع به نصیب و حق و عدل و از جمله این آیه است: «شهدالله انه لا اله الا هو و الملائکه و اولواالعلم قائماً بالقسط» [3]

در این آیه نیز ظاهر این است که از قیام خدا به قسط، همین اراده شده است که همه چیز را طبق حکمت، به نصیب معین و به مقداری که لازم باشد آفریده است:

نموده خلق، هر چیزی که باید

جهان آراسته آنسان که شاید

چنان داده نگارش این جهان را

که به، هرگز نیابد زان، گمان را

از او عالم شده آنسان منظم

که نه در آن زیاد و نه در آن کم [4]

و در آیاتی دیگر مانند

«و ان خفتم الا تقسطوا فی الیتامی .... [5] = اگر نترسید که مبادا درباره یثیمان مراعات عدل و داد نکنید...»

و آیه: «واقیموا الوزن بالقسط [6] = و هر چیز را به ترازوی عدل و انصاف بسنجید»

محتمل است که عدل در امور مادی و مالی و قابل توزیع و تقسیم، اراده شده باشد؛ چنانکه در مثل آیه «کونوا قوامین لله شهداء بالقسط [7] = در راه خدا پایداری و استوار بوده و گواه عدالت و درستی باشید» و آیه «ذلکم اقسط عندالله [8] = اینها درست تر و محکم تر است نزد خدا». و آیه «و ان حکمت فاحکم بینهم بالقسط [9] = و اگر حکم کردی بین آنها به عدالت حکم کن» ظاهر این است که عدل در حکم، اراده شده است.

[1] سوره حدید، آیه 25

[2] سوره اعراف، آیه 29

[3] سوره آل عمران، آیه 18

[4] اشعار از «گنجینه گهر» مرحوم مغور ایت الله آقای آخوند «ملا محمد جواد صافی» رضوان الله تعالی علیه و آلد نگارنده است

[5] سوره نسا، آیه 3

[6] سوره الرحمن، آیه 9

[7] سوره مائده، آیه 8

[8] سوره بقره، آیه 282

[9] سوره مائده، آیه 42


قسط در قرآن مجید


در خواست عضویت جهت دریافت ایمیل
نام:
ایمیل:
montazar.net

نظر سنجی
مایلید در کدام حوزه مطالب بیستری در سایت گذاشته شود؟
معارف مهدویتغرب و مهدویت
وظایف ما در عصر غیبتهنر و فرهنگ مهدویت
montazar.net

سایت های وابسته
 Could not add IP : Data too long for column 'user_agent' at row 1