اميرمؤمنان(ع) در اين باره مى‏فرمايد: «ياران مهدى(عج) - كه سى صد و سيزده نفرند - به سوى او مى‏روند و او را كه پنهان شده است، مى‏يابند و مى‏پرسند: آيا تو مهدى موعود هستى؟ مى‏فرمايد: «آرى، ياران من!» آن‏گاه دوباره خودش را از آنان پنهان مى‏كند و به مدينه مى‏رود. ياران حضرت چون آگاهى مى‏يابند، به سوى شهر مدينه به راه مى‏افتند و آن‏گاه كه به شهر مدينه مى‏رسند، امام پنهانى به شهر مكه باز مى‏گردد و يارانش براى پيوستن به حضرت به مكه مى‏روند. بار ديگر امام(ع) به شهر مدينه مى‏رود و چون ياران مدينه مى‏رسند، حضرت به سوى مكه حركت مى‏كند و اين رفتار سه‏بار تكرار مى‏شود».


امام(ع) ياران را اين گونه مى‏آزمايد تا از ميزان پيروى ايشان آگاه گردد. پس از آن، در ميان صفا و مروه - در كعبه - ظاهر مى‏شود و خطاب به يارانش چنين مى‏گويد: «من به كارى دست نمى‏زنم، مگر آن كه شما با من بر شرايطى بيعت كنيد و بر آن پاى بند باشيد و چيزى از آن را تغيير ندهيد؛ من نيز هشت چيز را متعهد مى‏شوم». يارانش در پاسخ امام(ع) همگى مى‏گويند: ما به‏طور كامل تسليم هستيم و از تو پيروى مى‏كنيم و هر شرطى را كه قرار دهيد، مى‏پذيريم. بفرماييد آن شرايط چيست؟


حضرت به سوى كوه صفا در مكه به راه مى‏افتد و ياران نيز در پى او مى‏روند. در آن‏جا خطاب به آنان مى‏فرمايد: «با شما بر اين شرايط پيمان مى‏بندم: 1. از ميدان رزم نگريزيد. 2.دزدى نكنيد. 3. عمل نامشروع انجام ندهيد. 4.كارهاى حرام انجام ندهيد. 5. كار منكر و زشت انجام ندهيد. 6. كسى را جز به حق نزنيد. 7.زر و سيم نيندوزيد. 8. جو و گندم احتكار نكنيد. 9. مسجدى را ويران نسازيد. 10. به ناحق شهادت ندهيد. 11. مؤمنى را خوار و كوچك نكنيد. 12. ربا نخوريد. 13. در سختى‏ها و مشكلات پايدارى كنيد. 14.فرد خداپرست و يكتاپرستى را لعنت نكنيد. 15. شراب ننوشيد. 16. لباس زربافت نپوشيد. 17.لباس ابريشم و حرير بر تن نكنيد. 18. شخص فرارى را تعقيب نكنيد. 19.خون حرامى را نريزيد. 20. به منافق و كافر انفاق نكنيد. 21. لباس خز نپوشيد. 22.خاك را بالش خود قرار دهيد (شايد به اين معنا باشد كه فروتن و متواضع باشيد). 23.از كارهاى ناشايست بپرهيزيد. 24. به معروف امر كنيد و از منكر باز داريد.


اگر به اين شرايط، پاى بند شويد و رفتار كنيد، بر من واجب است كه جز شما را به‏عنوان ياور برنگزينم و نپوشم مگر آن چه شما مى‏پوشيد و نخورم جز، آن‏چه شما مى‏خوريد و بر مركبى كه شما سوار مى‏شويد، سوار شوم و هرجا كه شما باشيد، با شما باشم و هرجا كه رهسپار شويد، با شما بيايم و به نيروى كم خرسند و خشنود باشم و زمين‏را از عدل و داد آكنده سازم؛ آن سان كه از ستم و جور پر شده است و خدا را به‏گونه‏اى كه شايسته است، پرستش نمايم. من به آن چه گفتم، وفادار خواهم بود و شما نيز به عهد خود وفا كنيد».


اصحاب مى‏گويند: راضى شديم و به آن چه فرمودى با تو بيعت مى‏كنيم. آن‏گاه امام(ع) با تك تك ياران (به نشانه بيعت) مصافحه مى‏كند. [1]



البته بايد توجّه داشت كه حضرت، اين شرايط و آزمايش را با نيروهاى ويژه انجام مى‏دهد؛ زيرا آنان در حكومت امام(ع) از كارگزاران خواهند بود و آنانند كه با كردار خوب خود، در گسترش عدالت در جهان نقش مؤثرى دارند.


ضمناً، سند اين روايت مورد تأمّل است؛ چون از خطبة البيان است كه برخى آن را ضعيف دانسته‏اند؛ هر چند بعضى ديگر از بزرگان در مقام دفاع از آن برآمده، آن را تقويت‏كرده‏اند. [2]