آنچه تاکنون از وضعيت سياسي «عباسيان» آورده شد، مربوط به اوضاع داخلي آنان بود. در رابطه با وضعيت سياسي آنان در کشورها و مناطق تحت نفوذ آنان نيز مي توان به دو ويژگي اشاره کرد؛ يکي از آن دو، «خودمختاري» مناطق و کشورهاي تحت نفوذ خلفاي عباسي است، به طوري که بسياري از عمال دولت وسيع اسلامي، مقيد به ارتباط و وابستگي با پايتخت و حکومت مرکزي نبودند و چنانچه مايل بودند مطيع، و گرنه دم از استقلال مي زدند و با ديگران به جنگ مي پرداختند، و اين موضوع بستگي به ميزان خواست و علاقه آنها در کشورگشايي و توسعه شهرها داشت. [1] .

در اينجا نگاهي خواهيم داشت به وضعيت «اندلس»، «شمال آفريقا» (تونس و مناطق ديگر)، «ايران»، «مصر» و برخي ديگر از شهرها و مناطق تحت نفوذ «عباسيان».