مباحث کتاب در انتظار ققنوس بر اساس یک تقسیم بندی اصلی و چند تقسیم بندی فرعی سامان یافته و به دنبال آن، مطالب در قالب دو بخش و بیش از ده فصل تنظیم شده است.

شایسته است توضیح کوتاهی در باره ی تقسیم بندی اصلی کتاب ارایه شود.

مباحث کتاب به دو حوزه ی عمده تقسیم می شود:

بخش اول: موعود شناسی

بخش دوم: مهدی باوری

از این میان، مقدمه و چهار فصل بخش اول، تألیف استاد العمیدی است. تعلیقات * بخش اول و مطالب بخش دوم کتاب، افزوده های مترجم را تشکیل می دهد.

* تعلیقات مترجم با اعداد داخل پرانتز ( ) مشخص شده است

سّر آن که مباحث کتاب در قالب این دو بخش سازماندهی شده، این است که «مهدویت» به مثابه یک «عقیده» شامل دو بعد قابل بررسی است:

1- عنصر ایمان.

2- موضوع ایمان.

در واژه ی مرکب «مهدی باوری» جزء اول بیانگر «موضوع ایمان» و جزء دوم بیانگر خود «عنصر باورمندی» است. مقصود از «موضوع ایمان» چیزی است که ایمان بدان تعلق می گیرد (که در مهدی باوری موضوع، شخص امام مهدی (ع) می باشد) و مراد از «عنصر باوری»، خود اعتقادی است که پس از شناخت امام در شرایط خاصی برای انسان حاصل می شود.

بر پایه ی این دو بعد اساسی است که دو محور کلان مسائل «گفتمان مهدویت» شکل می گیرد؛ از این دو محور یکی عهده دار شناسایی «موضوع مهدی باوری» طی محورهای ذیل می باشد:

تشخیص نام صحیح موعود آخرالزمان

تبارشناسی دقیق ایشان

اثبات تولد حضرت و چگونگی رخداد آن

مدت حیات ایشان

ادوار عمر مبارک حضرت

راهکارهای ارتباط برقرار ساختن امت با امام

فواید وجود شریفشان برای امت

علت حدوث غیبت

و محور دیگر متکفل بررسی خود «عقیده ی مهدی باوری» به مثابه یک ایمان دینی است و در صدد تبیین مسایل ذیل می باشد:

مقومات و مولفه های مهدی باوری

آثار و نتایج مهدی باوری گستره ی مهدی باوری

وظایف مهدی باوران

راهکارهای تقویت این باورمندی

برخورد نظام سلطه و کفر جهانی با مهدی باوری

ادبیات دینی و مهدی باوری

مطالبی که استاد العمیدی در کتاب خود المهدی المنتظر فی الفکر الاسلامی آورده اند با کمی تسامح، همگی به بخش اول مربوط می شود زیرا محورهای کتاب ایشان در واقع پاسخی است به ابهام آفرینی های احمد الکاتب درباره ی مهدویت که به محور «مهدی شناسی» مربوط می شوند نه به محور «مهدی باوری»؛ بر این اساس مقدمه و چهار فصل کتاب المهدی المنتظر فی الفکر الاسلامی همراه با تعلیفات مترجم بر آنها در بخش اول کتاب با عنوان «موعود شناسی» جای گرفت و افزوده های مترجم در باب «مهدی باوری» بخش دوم را شکل داد. در واقع مباحث بخش اول بیشتر صبغه ی کلامی – تاریخی دارد.

حال آنکه محورهای بخش دوم برخی به حوزه ی روانشناسی دین، پاره ای به عرصه ی فلسفه ی کلام، بعضی به فضای جامعه شناسی معرفت و دسته ای به حوزه ی الهیات تعلق دارد.