زبان اعداد و ارقام جایی برای مجادله و مناقشه باقی نمی گذارد و اکنون ما تضعیف های ابن خلدون را در قالب این زبان ریخته و بازگو می کنیم تا ارزش علمی کار وی را براساس همه ی احتمالات قابل تصور بسنجیم. این کار پس از گردآوری احادیث المهدی از یک هزار جلد کتاب و تبویب و سازماندهی آنها در پنج جلد کتاب عظیم معجم احادیث المهدی انجام می پذیرد که بدین شکل تنظیم شده است:
1. جلدهای اول و دوم مشتمل بر 560 حدیث از احادیث منقول فریقین از رسول خدا (ص) است.
2. جلدهای سوم و چهارم حاوی 876 حدیث از احادیث اهل البیت (ع) است که اهل سنت در نقل بسیاری از آن ها با شیعه مشترکند.
3. جلد پنجم نیز مشتمل بر 505 حدیث ناظر به آیات قرآن کریم است و شامل همه ی احادیثی است که مفسران شیعه و سنی ذیل آیات قرآن کریم نقل کرده و با استناد به آن ها، آیات را درباره ی امام مهدی (عج) تفسیر کرده اند.
بر این اساس، احادیث غیر تفسیری 1436 روایت است که به همراه احادیث تفسیری در مجموع 1941 روایت را تشکیل می دهند و اگر آن ها را با همه ی طرقی که وارد شده اند در نظر آریم، به حدود چهار هزار طریق منتهی می شود. حال که این حقیقت مهم را دانستیم، باید گفت:
1. جمیع احادیثی که ابن خلدون بررسی کرده، تنها 23 روایت است.
2. سندهای این احادیث صرفاً بیست و هشت سند را تشکیل می دهند.
3. بر پایه ی اعتراف خود ابن خلدون، چهار حدیث از این مجموعه صحیح است.
4. نوزده حدیث از این مجموعه، ضعیف اند.
بر این اساس، احادیثی را که ابن خلدون بررسی نکرده، 1918 روایت است که 537 مورد از رسول خدا (ص) و 876 مورد از اهل البیت (ع) نقل شد و 505 حدیث نیز آیات قرآن کریم را درباره ی امام مهدی (ع) تفسیر کرده اند.
پس، عدد بیست و سه در مقایسه با همه ی «احادیث المهدی»، در واقع، نسبت های ریاضی ذیل را تشکیل می دهد:
الف – 107/4% از مجموعه احادیث منقل از رسول اکرم (ص).
ب – 601/1% از مجموعه احادیث منقول از رسول اکرم (ص) و اهل البیت (ع).
ج – 184/1% از مجموع سایر روایات.
با این احتساب، چنانچه ابن خلدون همه ی احادیث المهدی را مورد بررسی قرار می داد، قاعدتاً نتایج ذیل به دست می آمد:
الف – 98 حدیث صحیح از مجموعه احادیث منقول از رسول اکرم (ص).
ب – 250 حدیث صحیح از مجموع احادیث منقول از رسول اکرم (ص) و اهل البیت (ع).
ج – 338 حدیث صحیح از مجموع سایر احادیث روایت شده.
روشن است که عد اول به تنهایی برای حکم کردن به «تواتر» احادیث المهدی کافی است و درباره ی احادیث مردود و غیر صحیح نزد ابن خلدون، باید گفت: در مقایسه ی آن ها با مجموع احادیثی که وی بررسی نکرده است، روایات مردود دارای نسبت های ریاضی زیر خواهند بود:
الف – 392/3% از مجموع روایات منقول از رسول اکرم (ص).
ب – 320/1% از مجموع روایات منقول از رسول اکرم (ص) و اهل البیت (ع).
ج – 978/1% از مجموع سایر روایات.
بدین ترتیب، چگونه می توان ادعا کرد که ابن خلدون جمیع احادیث المهدی را ضعیف شمرده است؟ افزون بر آن چه پیش از این در مورد وی ذکر کردیم که او نیز صحت برخی از احادیث را پذیرفته و بدان اعتراف کرده است، هر چند احادیثی که بدان ها پرداخته، عدد کوچکی از مجموعه ی بزرگی از «احادیث المهدی» را تشکیل می دهد.
