آخرین پرسشی که در این باب، اذهان را به خود مشغول می سازد، این است: با آن که امام مهدی (ع) در میان امت نیست و از انظار مردم مخفی است، پس وجود ایشان چه سودی به حال جامعه ی اسلامی و مسلمانان دارد؟ (6)

پاسخ: یک محقق ژرف نگر و بافراست، اولین نکته ای که باید در جهت ابهام زدایی از این مسئله مورد توجه قرار دهد، تصریح احادیث معتبر به ناگهانی واقع شدن ظهور امام مهدی (ع) است که به یک باره و بدون تعیین زمان مشخصی رخ خواهد داد، و اثر ناگهانی واقع شدن قیام امام (ع) این است که هر نسلی از امت اسلامی، در هر عصری از اعصار، چشم نگران ظهور دفعی پیشوای موعود خود هستند. و خود این حالت، منشأ فواید و خیراتی برای امت اسلامی است که به برخی از آن ها اشاره می کنیم:

1. حالت انتظار، هر مؤمنی را به سوی پایداری و مقاومت در امر دین داری و تقید به دستورات شرعی و دوری از ظلم به دیگران و غصب حقوق آنان فرا می خواند. زیرا در حکومتی که پس از قیام ناگهانی امام (ع) به دست ایشان برپا می شود، حق مظلوم از ظالم ستانده خواهد شد و قسط و عدل به هم جا گسترش خواهد یافت و بساط ظلم و جور از پهنه ی گیتی برچیده خواهد گردید. و نباید پنداشت که شریعت اسلام و قانون قرآنی آن، ظلم و تجاوز را ممنوع ساخته است و این برای مقصود ما کافی است زیرا دستیابی امت به احساس وجود حکومتی مقتدر در جامعه، عامل بازدارنده ی نیرومندی محسوب می شود که جلوی ارتکاب جرایم را سد می کند. در حدیث صحیح نیز وارد شده است که خداوند اموری را به وسیله سلطان منع می کند که با قرآن منع نمی کند. [1]

2. حالت انتظار، افراد امت اسلامی را به سوی یک وضعیت آماده باش همیشگی برای پیوستن به سپاه امام مهدی (ع) و کسب آمادگی کامل جهت جانبازی و فداکاری در راه تثبیت تسلط کامل امام (ع) بر اوضاع و گسترش قلمرو حکومت وی در اقطار کره ی زمین، فرا می خواند و این حالت روحیه ی تعاون و انسجام و به هم فشردگی مؤمنان را بیشتر می کند. از آن روی که اینان می خواهند سپاهیان امام موعود مهدی منتظر (ع) باشند.

3. این غیبت، فرد معتقد را برای ایفای نقش خود و انجام رسالت خویش آماده می سازد، به ویژه در حوزه ی امر به معروف و نهی از منکر، بدین سان، امت هماره مراقب و آماده خواهد بود. زیرا انصار امام نمی توانند خود را فقط به انتظار کشیدن دلخوش سازند و در زمینه ی امر به معروف و نهی از منکر اقدامی نکنند و با این حال، هدف سترگ برپایی دولت بزرگی اسلامی و فراهم ساختن پایه های آن تا تحقق یافتن ظهور امام مهدی (ع) را دنبال کنند.

4. امتی که با اعتقاد به مهدی موجود و زنده و یاریگر مؤمنان و خوار کننده ی ظالمان و کافران زندگی می کند همواره در خود احساس عزت و سربلندی می کند. و در مقابل دشمنان دین خدا سر فرود نمی آورد و در برابر گردنکشی و قدرت مادی آنان خود را خوار و زبون نمی یابد. زیرا او در هر ساعت، ظهور ظفر آفرین امام را انتظار می کشد و در نتیجه هرگز به ذلت و خواری تن نمی دهد و قدرت متکبران را حقیر و ناچیز می شمارد و تمام عِده و عُدّه آنان را بی اهمیت تلقی می کند. چنین نگرش و روحیه ای، انگیزه ی بسیار نیرومندی برای مقاومت و پایداری و فداکاری ایجاد می کند و دشمنان خدا و اسلام را به هراس می افکند؛ بلکه اساساً همین نکته است که علت وحشت و احساس ناامنی همیشگی آنان را تشکیل می دهد. از این روی، در طول تاریخ سعی کرده اند که عقیده ی مهدویت را تضعیف کنند و قلم های مزدوری را به استخدام در آورند تا درباره این ایده ی سازنده، ابهام آفرینی و تردید افکنی کنند، هم چنانکه به همین منظور، هماره در صدد فرقه سازی در میان صفوف امت اسلامی بوده اند تا با شکل گرفتن جریان های انحرافی و فاسد، و ترویج افکار و عقاید مسموم، امت را از اعتقاد به ایده های ناب و حیات بخش اسلامی دور سازند، همان گونه که در مورد جریان های «بابیت» «بهائیت»، «قادیانیت» و «وهابیت» شاهد آن هستیم.

افزون بر فواید پیش گفته، اعتقاد به ظهور امام مهدی (ع) در آخرالزمان آثار مهم و ارزنده ی دیگری را نیز دربر دارد که بدان ها اشاره می شود:

الف – تقویت و تحکیم اعتقاد فرد مؤمن به عدل الهی.

ب – دلگرمی جامعه ی اسلامی به رأفت و توجه خاص خداوند سبحان به امت مرحومه ی رسول الله (ص) و باور این حقیقت که خالق رحیم، این امت را به حال خود رها نساخته تا بر اثر مشاهده ی شدت گسستگی و کثرت انحراف انسان ها از دین، در دام یأس گرفتار نشوند و شکار سرخوردگی و ناامیدی نگردند.

ج – برخورداری از اجر و ثواب در قبال این انتظار، چه آن که در خبر صحیح از امام صادق (ع) چنین آمده است:

فرد منتظر امر ما مانند شخصی است که در راه خدا، میان خون غوطه ور گردد. [2]

د – التزام عملی به فرمان الهی؛ خداوند سبحان در قرآن کریم به نقل از وصیت حضرت ابراهیم (ع) به فرزندان خود، چنین می فرماید:
ای فرزندان من! خداوند برای شما این دین را برگزید، پس نباید جز مسلمان بمیرید. [3]

و پیش از این گذشت که «هر کس بمیرد و امام عصر خود را که در زمان ما حضرت حجت بن الحسن المهدی (ع) است نشناسند، با مرگ جاهلی از دنیا رفته است».

براساس همه ی آنچ تاکنون گفتیم، معنای «تهی نماندن زمین از حجت خدای متعال» روشن می شود.

در پایان نوشتار حاضر به جاست به این نکته ی مهم اشاره کنیم که دست های وحدت شکن و نفاق پرور استعمار هنوز هم به طعم مستمر و مجدانه در میان اقشار مختلف مسلمانان به جست و جو می پردازند تا شاید در میان ایشان، افراد بی ریشه ای را به دام انداخته و با انواع تطمیع ها، شخصیت متزلزل آن ها را تسخیر کند و با اعطای عناوین علمی دروغینی که سخت فریفته آن شده اند، از این افراد مرکب رام و سر به راهی جهت اجرای اغراض شوم خویش بسازند و تریبونی برای القای مطالب مسموم خود از خلال مجلات و کنفرانس های غیر اسلامی و مغایر با اصول مترقی اسلام، ایجاد کنند.

و البته برآورده سازی این آرزوی خود را به دست هیچ مسلمانی عملی نمی یابند، مگر کسانی که از راه روشن حق منحرف گشته باشند و خود را چون طفل نادانی به آغوش پرستار دیوسیرتی بیافکنند و او، از آن ها بازیچه و مترسکی برای اهداف پلید خود بسازد، همچنان که امروز شاهد اهتمام و عنایت خاص غرب به سلمان رشدی و امثال وی هستیم، تا شاید از این راه بتوانند با تیرهای زهرآگین خود، فکر نابالغ برخی مسلمانان سست عنصر را نشانه بگیرند.

بر این اساس، هشدار دادن نسبت به این ترفند ناجوانمردانه، یک تکلیف شرعی است و آگاه سازی مسلمانان از اهداف شوم و خطرات این نقشه ها، نیز حفاظت آنان در دژ مستحکم ایمان ناب دینی و مثلث «قرآن - سنت – اهل البیت)، واجب است.

سخن ما در این نوشتار درباره ی مهدویت، که در حقیقت همان پیام اسلام ناب است، باید در جهت عمل به همین وظیفه ی دینی ارزیابی شود.

در ضمن این پژوهش مشروح، روشن شد که اعتقاد به ظهور امام مهدی (ع) در آخرالزمان، یکی از لوازم قطعی اعتماد به صدق پیام جاویدان اسلام است و عدم پذیرش آن، در حقیقت تکذیب بیان روشن اسلام را که از وقوع آن خبر داده، در پی دارد.

برداشت ما این است که در این کتاب «که اهتمام ویژه ای نسبت به سلامت و روانی نحوه ی بیان و اتقان و استحکام ادله، مبذول داشته است) مطالب ارزشمند و نکات مغتنمی بیان شده است که آن را از سایر آثار، ممتاز می سازد چرا که طی آن به نیاز فکری روشنفکر متعهد مسلمانا نسبت به جایگاه امام منتظر و مهدی موعود (ع) در چارچوب اندیشه اسلامی، پاسخ شایسته ارایه شده است.