خوشتر آن باشد که سرّ دلبران

گفته آيد در حديث ديگران

موضوع امام مهدي عليه السلام و قيام و انقلاب جهاني او نه تنها در کتاب‏هاي شيعه بلکه در فرهنگ اعتقادي ساير فرقه‏هاي اسلامي نيز بيان گرديده و درباره آن به طور گسترده گفتگو شده است. آنان نيز به وجود و ظهور مهدي‏عليه السلام که از دودمان پاک پيامبرصلي الله عليه وآله وسلم و از فرزندان حضرت فاطمه زهراعليها السلام [1] است معتقدند براي آشکار شدن ميزانِ باور اهل سنت به مهدي موعودعليه السلام بايد به آثار دانشمندان بزرگ ايشان مراجعه کرد. بسياري از مفسّران سنّي در کتاب‏هاي تفسيري خود تصريح کرده‏اند که بعضي از آيات قرآن به ظهور حضرت مهدي‏عليه السلام در آخرالزّمان اشاره دارد مانند فخر رازي [2] و قرطبي [3] .

همچنين اکثر محدثان ايشان، احاديث مربوط به امام مهدي‏عليه السلام را در کتاب‏هاي خود آورده‏اند که در ميان آنها، معتبرترين کتاب‏هاي اهل سنّت وجود دارد مانند «صحاح ستّه» [4] و مُسند احمد حنبل پيشواي مذهب حنفي.

بعضي ديگر از دانشمندان اهل سنت در گذشته و حال، کتاب‏هايي مستقل در موضوع امام مهدي‏عليه السلام نوشته‏اند مثل ابونعيم اصفهاني در مجموعه الأربعين (چهل حديث) و سيوطي در کتاب «العرف الوردي في اخبار المهدي‏عليه السلام».

نکته قابل توجه اينکه، بعضي از علماي اهل سنت در مقام دفاع از عقيده مهدويت و ردّ منکران اين عقيده، کتاب و مقاله نوشته‏اند و با بيانات علمي و شواهد روائي، جريان امام مهدي را از امور قطعي و غيرقابل انکار دانسته‏اند همچون «محمد صديق مغربي» که در ردّ گفتار «ابن خلدون» کتابي نگاشته و به سختي از او انتقاد کرده است. [5] .

اينها نمونه‏هايي از موضع اهل سنت در برابر مسئله مهدويت است.

در پايان اين بخش از ميان صدها روايت، تنها دو روايت نقل مي‏کنيم که در کتاب‏هاي مشهور و مورد اعتماد اهل سنت آمده است:

پيامبر اسلام‏صلي الله عليه وآله فرمود:

اگر از [عمر] دنيا تنها يک روز مانده باشد حتماً خداوند آن روز را طولاني کند تا آنکه مردي از خاندان مرا در آن برانگيزد که هم نام من است. [6] .

و نيز آن حضرت فرمود:

مردي از خاندان من قيام مي‏کند که در نام و سيرت شبيه من است. او [جهان را] پر از عدل و داد خواهد کرد همانگونه که از ظلم و ستم لبريز گشته باشد. [7] .

گفتني است که اعتقاد به ظهور مصلح و منجي که در پايان دنيا ظهور کرده و جهان را پر از عدل و داد خواهد کرد يک اعتقاد جهاني و همگاني است و پيروان راستين همه اديان آسماني بر اساس تعاليم کتاب‏هاي ديني خود منتظر قيام آن موعود بزرگ هستند. در کتاب‏هاي مقدس زبور، تورات، انجيل و نيز کتاب‏هاي هندوها و زرتشتيان و برهمائيان به ظهور منجي بزرگ جهان اشاره شده است. البته هر ملتي براي او لقبي مخصوص گفته‏اند. زرتشتيان او را به نام «سوشيانس» يعني نجات دهنده جهان و مسيحيان به نام «مسيح موعود» و يهود به نام «سرور ميکائيلي» مي‏شناسند.

بخشي از عبارات «جاماسب نامه» از کتاب‏هاي مقدس زرتشت چنين است:

«پيغمبر عرب، آخر پيغمبران باشد که در ميان کوه‏هاي مکه پيدا شود... و با بندگان خود چيز خورد و به روش بندگان نشيند... و دين او اشرف اديان باشد و کتاب او باطل کند همه کتاب‏ها را... و از فرزندان دختر پيغمبر که خورشيد جهان و شاه زمان نام دارد، کسي پادشاه شود در دنيا به حکم يزدان، که جانشين آخر آن پيغمبر باشد... و دولت او تا به قيامت متصل باشد... [8] .