با توجه به تشابه و همگوني علل و اسباب غيبت امام زمان (عليه السلام) با علل و اسباب غيبت بعضي از پيامبران خدا، چنين نتيجه مي گيريم که همان طوري که با روي کار آمدن ستمگران در امم گذشته، اسباب غيبت و اختفاي عدّه اي از پيامبران خدا فراهم شد، براي حضرت مهدي (عليه السلام) نيز در امّت اسلام، اسباب غيبت مهيّا گرديده است چنانکه اين معني را مرحوم صدوق از امام صادق (عليه السلام) چنين نقل مي کند:

«حضرت نوح (عليه السلام) هنگام فرا رسيدن مرگش شيعيان خود را فرا خواند و به آنان فرمود که بدانيد که بعد از من با غيبتي روبرو مي گرديد که طواغيت و ستمگران در آن ظاهر مي شوند؛ لکن خداوند متعال، سرانجام شما را به واسطه فرزندم هود که از هر جهت به من شباهت دارد، نجات مي دهد و دشمنان شما را در هنگام ظهورش هلاک مي کند.

لذا پيروان نوح (عليه السلام) پيوسته درانتظار مقدم حضرت هود (عليه السلام) به سر مي بردند و منتظر ظهورش بودند». [1] .

آري! در امّت اسلام بعد از آن که مسلمانان سفارشات اکيد پيامبر را در مورد خلافت و امامت علي (عليه السلام) و فرزندان معصوم آن حضرت ناديده گرفتند، منافقان ظاهر شدند و قدرت اسلام را که مرهون زحمات صادقانه پيامبر اکرم و از خود گذشتگي هاي حضرت علي (عليه السلام) بود، در دست گرفتند و از همان آغاز کار، به جاي قدرداني از پيامبر اکرم و اميرالمؤمنين (عليهما السلام) بناي اذيّت و آزار اهل بيت (عليهم السلام) را گذاشتند. در نتيجه در اندک زماني مقدمات شهادت دخت گرامي پيامبر، حضرت فاطمه زهرا (عليها السلام)، و خانه نشيني حضرت علي (عليه السلام) فراهم گرديد و خطّ انحراف از اسلام که توسّط طواغيت و ستمگران به وجود آمده بود ادامه يافت و خلفا و جانشينان راستين پيامبر اسلام، يکي پس از ديگري به دست اشقيا به شهادت رسيدند و سرانجام با شهادت يازدهمين پيشواي معصوم پس از پيامبر (صلي الله عليه وآله وسلم) مسئله غيبت حضرت مهدي (عليه السلام) رخ داد و دنياي اسلام و بشريّت، از ديدار جمال آشکار آخرين وصيّ پيامبر محروم گشت.

در پايان اين بحث، جملاتي از کلام اميرالمؤمنين (عليه السلام) را که با موضوع بحث ما نيز مناسب است مي آوريم.

آن حضرت در پيشگويي اي درباره حضرت مهدي (عليه السلام) مي فرمايد:

«... يا قوم، هذا إبّان ورود کلّ موعود، ودنوٍّ من طلعة ما لا تعرفون، ألا و إنّ من أدرکها منّا يسري فيها بسراج منير، و يحذو فيها علي مثال الصالحين ليَحُلِّ فيها ربقاً و يعتق فيها رقّاً، و يصدع شعباً و يشعب صدعاً، في سُترة عن الناس، لا يبصر القائف أثره و لو تابع نظره...» [2] .
«اي مردم! اکنون هنگام فرا رسيدن فتنه هايي است که به شما وعده داده شد و نزديک است برخورد شما با رويدادهايي که حقيقت آن براي شما مبهم و ناشناخته است. بدانيد که هر کس از ما اهل بيت (مهدي موعود منتظر (عليه السلام)) آن روزگار را درک کند، با مشعل فروزان هدايت حرکت مي کند و به سيره و روش پاکان و نيکان (پيامبر و امامان معصوم (عليهم السلام)) رفتار مي نمايد، تا اين که در آن گير و دارها گره ها را بگشايد و بردگانِ در بند و اسير را از بردگي و اسارت نجات بخشد و جمعيت باطل را متلاشي نمايد و حق طلبان را با هم جمع نمايد.

اين رهبر (مدّت هاي طولاني) درخفا و پنهاني از مردم به سر مي برد و هر چند کوشش کنند تا اثري از او بيابند، ردّ پايش نيابند.

در اين هنگام گروهي از مؤمنان براي در هم کوبيدن فتنه ها آماده مي شوند همچون آماده شدن شمشير که در دست آهنگر صيقل زده شده. آنها کساني هستند که چشمانشان به نور قرآن جلا گيرد و موج تفسير قرآن در گوش دلشان طنين انداز شود و در شامگاهان و صبحگاهان جانشان از چشمه حکمت و معارف الهي سيراب گردد».

همان گونه که ملاحظه نموديد، حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) جرياناتي را که در صدر اسلام واقع شده است، مقدمه فتنه هاي آينده و غيبت دردناک حضرت مهدي (عليه السلام) معرفي نموده اند؛ آن گاه با بشارت فرا رسيدن روزگاري پر شکوه، دل هاي غم زده را شاد و اميدوار فرموده اند.

«اللهم اجعلني من أنصاره وأعـوانه وأتـباعه وشيعته، وأرني في آل محمّد (عليهم السلام) ما يأملون، وفي عدوّهم مايحذرون، إله الحقّ
آمين يا ذاالجلال والإکرام يا أرحم الراحمين». [3] .