بعد از این که شناخت نعمت نصیب فرد شد، باید از خدا بخواهد که او را در انجام وظیفه شکرگزاری یاری کند. و این درسی است که عملاً از دعای امام هفتم (ع) گرفته می شود. چرا که ایشان پس از هر قسمتی که متذکر به نعمت های خدا شده اند. از خدا خواسته اند که به برکت محمد و آل محمد (علیهم الصلوه و السلام) ایشان را از شکرگزاران قرار دهد. این خیلی مهم است که انسان نسبت به نعمت هایی که خدا بر او ارزانی کرده، غفلت نداشته باشد و با تذکر و توجه به الطاف الهی، شکر آنها را بر خود واجب و لازم ببیند. اگر انسان به لطف خدا و راهنمایی و دستگیری اهل بیت (ع) در زمره شاکرین قرار نگیرد، در حقیقت ایمانش کامل نمی شود، چرا که شکر، جزء تفکیک ناپذیر ایمان می باشد. و تأیید این مطلب در روایت پیامبر (ص) آمده است که فرمود:
پیامبر (ص) فرمودند: ایمان به دو نیمه تقسیم می شود: نیمی از آن در صبر و نیم دیگر در شکر است.
البته می دانیم که صبر «عندالبلاء» و شکر «عندالرخاء» می باشد، یعنی در سختی ها باید صبر کرد [2] و در آسودگی ها باید شاکر بود.
عن ابی الحسن الرضا – عن ابیه علیهما السلام – قال: رفع الی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم قومٌ فی بعض غزواته، فقال: من القوم؟ فقالوا: مؤمنون یا رسول الله قال: و ما بلغ من ایمانکم؟ قالوا: الصبر عندالبلاء و الشکر عندالرخاء و الرضا بالقضاء. فقال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: حلماء علماء کادوا من الفقه ان یکونوا انبیاء [3]
امام رضا (ع) فرمودند: گروهی در یکی از جنگ های رسول خدا (ص) خدمت ایشان رسیدند. حضرت فرمودند: اینها چه کسانی هستند؟ به حضرت گفتند: اینها مؤمنانند. حضرت سئوال فرمودند که شما ایمانتان به چه درجه ای رسیده است؟ عرضه داشتند: صبر در هنگام بلا و مصیبت، و شکر در وقت راحتیو آسودگی (آرامش و آسایش خاطر) و رضا به قضای خدا، حضرت فرمودند: اینها دانشمندانی بردبار هستند که به خاطر فهم عمیق خود چیزی نمانده که به پیغمبران برسند. [4]
[1] بحارالانوار / ج 77 ص 151 / ح 99
[2] قال رسول الله (ص): الصبر ثلاثه:
صبرٌ عند المصیبه و صبر علی الطاعه و صبر عن المعصیه.... (اصول کافی / کتاب الایمان و الکفر / باب الصبر / ح 15)
پیامبر (ص) فرمودند: صبر بر سه قسم است: صبر در هنگام مصیبت، صبر بر طاعت، و صبر نسبت به گناه بنابراین برای این که شخص در زمره صابرین قرار گیرد، در مقابل معاصی باید به گونه ای جلوی خودش را بگیرد. و همچنین در انجام واجبات استقامت داشته باشد، و در بلایا خوددار باشد.
[3] اصول کافی / کتاب الایمان و الکفر / باب خصال المؤمن / ح 4
[4] البته توجه داریم که مقام «اصطفاء» و «عصمت» بندگان، چیزی نیست که کسی بتواند با انجام عبادت به آن نائل شود اینجا پیامبر خدا (ص) صرفاً حالات صبر و شکر و رضای ایشان را ستوده اند و از این جهت آنها را نزدیک به انبیاء دانسته اند.