امام رضا (ع)، ضمن خطبه ای به مردم خراسان، فرمودند:

ایُّهاُ الناسُ اتَّقُوا اللهُ فی نِعَمِ اللهُ علیکُم. فلا تُنَفِرُوها عنکم بمَعاصیهِ، بَلِ استدیموُها بِطاعَتِهِ وَ شُکرِهِ عَلی نِعَمِهِ وَ اَیادِیهِ [1]

ای مردم! در مورد نعمت های خدا که بر شما فرو فرستاده، تقوا پیشه کنید. پس یا ارتکاب معصیت های الهی، نعمت های او را از خود گریزان نکنید. بلکه با انجام طاعات الهی و با سپاسگزاری از او و واسطه های (نعمت) او دوام نعمت ها را از خدا بخواهید.

می بینید که امام رضا (ع) راه شکرگزاری خدا را عمل به طاعات، و کفران او را به ارتکاب معصیت ها دانسته اند که باعث گریز نعمت های او می شود. در ادامه همین خطبه فرموده اند:

وَاعلَموا انکُم لاتَشکُرون الله عَزَّوَجَّل َ بِشَیء بَعدَ الایمانِ بِاللهِ وَ بَعدَ الاعترِافِ بِحُقوقِ اَولیاء الله مِن آلِ مُحُّمَدٍ صَلَّی الله علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ رَسولِ اللهِ – احبَّ الیکمُ مِن مُعاوَنتِکم لإخوانکم المؤمنینَ علی دُنیاهُمُ الّتی هِیَ معبرتُهُم اِلی جِنانِ رَبِهِم، فَاِنَّ مَن فَعَل ذلِکَ کانَ مِن خَاصَّهِ اللهِ تَبارَکَ وَ تَعالی [2]

بدانید که در مقام شکرگزاری از خدای عزوجل پس از ایمان به خدا و پس از اعتراف به حقوق اولیاء خدا از اهل بیت پیامبر (ص) هیچ چیز برای شما، از کمک رساندن به برادران ایمانی خود در انجام مورد دنیوی آنها که گذرگاه ایشان به سوی بهشت پروردگارشان است دوست داشتنی تر نیست. پس هر کس به این کمک رسانی موفق گردد (از لحاظ درجه و ثواب) امتیاز ویژه ای نزد خدا دارد.

امام (ع) در این خطبه، بالاترین مراتب شکر خدا را معین فرموده اند طبق این بیان، هیچ شکری نسبت به خدا، برتر از ایمان به او نیست. پس از آن اعتقاد و اعتراف به حقوقی که پیامبر و اهل بیت گرامی حضرتش (ع) بر همه مخلوقات دارند. این دو مرتبه، افعال قلبی هستند که البته در زبان و عمل هم ظاهر می گردند. در مرتبه سوم، بهترین مصداق شکر عملی خدای سبحان، همکاری مؤمنان با یکدیگر در کارهای روزمره زندگی، و بی تفاوت نماندن و احساس مسئولیت نسبت به مشکلات مادی یکدیگر است.
اگر خدای عزوجل به کسی نعمت سلامت و روزی فراوان و امکانات مادی و ... بخشیده است، تنها زمانی شکر این نعمت ها ادا می شود که انسان، از آنها برای کمک به کسانی که نیاز به رسیدگی دارند، استفاده کند. او باید توجه داشته باشد که این نعمت ها را که خدای سبحان به او بخشیده وسیله امتحان او است. و ممکن بود خدای منان همین نعمت ها را به جای او به فردی فقیر و محتاج می بخشید که در آن صورت، خود این شخص، نیازمند به او می شد. پس حال که چنین نشده، شکر این نعمت ها به این است که به افراد نیازمند و محتاج، رسیدگی و از آنها دستگیری کند، در غیر این صورت، کفران نعمت کرده و مستحق سلب آن شده است.