سلطنت امام (ع) محدود به دنیا نیست. بلکه خدای تبارک و تعالی آخرت را هم برای ایشان خلق نموده است. همان طور که صاحب اختیار همه دنیا می باشند، اختیار کامل در عطای اخروی نیز به ایشان داده شده است. در حقیقت، ثواب و عقاب اخروی، مطابق خواست امام (ع) بین مؤمنان و کافران تسلیم می شود. ایشان از طرف خدا مجاز است که از هر که بخواهد در نجات از عذاب دستگیری کند یا این که فردی را به حال خودش رها سازد و یا ارتقاء درجه و مقام به او بدهد.

به هر حال، تقسیم فضل و رحمت الهی به دست ایشان سپرده شده است، ولی البته کاری که ظلم و مخالف عدل باشد، از ایشان هرگز سر نمی زند.

ابوبصیر می گوید از امام صادق (ع) پرسیدم «آیا امام نباید زکات بدهد؟» فرمود:

اَحَلتَ یا ابا محمد! اَما عَلِمتَ اَنَّ الدنیا و الآخِرهَ لِلامامِ یَضعَها حَیثُ یَشاءُ و یَدفَعُها اِلی مَن یَشاءُ جائزُ له ذلک مِن اللهُ [1]

سخن مُحال گفتی، آیا نمی دانی دنیا و آخرت از آن امام است، هر جا بخواهد آنها را قرار می دهد و به هر کس بخواهد واگذار می کند، از طرف خدا چنین حقِّی به ایشان داده شده است؟!

خدای متعال، دنیا و آخرت را به اهل بیت (ع) بخشیده است. و ایشان به هر کس که بخواهند، به هر اندازه که صلاح بدانند، می توانند عطا کنند. و خداوند، اعمال هر اراده ای را از ایشان در امور دنیا و آخرت، مجاز شمرده است. و آنها از طرف خدا مجاز هستند که بهشت و جهنم را بین افراد تقسیم کنند.

البته چون این بزرگواران، بندگان مخصوص و تربیت شدگان خاص الهی هستند، خواست ایشان عین خواست خدا بوده و از روی هوی و هوس شخصی نیست، بنابراین معیارهایی که برای تقسیم ثواب و عقاب الهی دارند، یا این که در چه مواردی با عدل و در چه موردی با فضل رفتار کنند. دقیقاً مبین معیارهای الهی در این موارد است. به تعبیر دقیق تر، اصولاً اراده ثواب یا عقاب خدا و عدل یا فضل او، در هر موردی، از خواست و عمل اهل بیت (ع) معلوم و مشخص می گردد، چون اراده ایشان جدا از اراده خدا نیست. با این ترتیب، تقسیم کردن بهشت و جهنم به وسیله امام (ع) همان تقسیم خداست، نه چیزی غیر از آن، به همین جهت است که امیرالمؤمنین (ع) فرموده اند:

... اَنَا قَسِمُ اللهِ بَینَ الجَنَّهِ و النارِ، لایَدخُلُها داخِلُ الاّ عَلی حَدَّ قَسمی [2]

... من از طرف خدا قسمت کننده بین بهشت و دوزخ هستم، به طوری که هیچ کس داخل آنها نمی شود، مگر به صورتی که من قسمت کرده ام.

پس امیرالمؤمنین و دیگر امامان معصوم (ع)، «قسیم الجنه و النار» از طرف خدای عزوجل هستند. این مطلب را اهل سنت هم درباره حضرت مولی الموحدین (ع) نقل کرده اند. [3] این شأن بر مبنای حقایق نورانی شیعه، اختصاص به امیرمؤمنان (ع) ندارد، بلکه سائر ائمه (ع) هم دارای این اختیار هستند. در اینجا قسمت کننده، خود امام (ع) است. و چیزی را که ملک خودشان است، با اجازه ای که خدا به ایشان داده قسمت می کنند و چون با اذن و خواست خدا این کار را انجام می دهند، در حقیقت «قسم الله» یعنی قسمت کننده از طرف خدا هستند، یعنی قسمت کردن آنها، در واقع قسمت کردن خداست و کار ایشان حقیقتاً کار خداست.