ذکر زبانی نعمت، مانند معرفت نعمت، به دو مرحله اسم و وصف قابل تقسیم است. بنابراین نعمت وجود امام (ع) می توان به وسیله ذکر «نام» و «اوصاف» ایشان شکرگزاری کرد و از این طریق گام های بلندی در طریق بندگی خدا برداشت. امام زین العابدین (ع) از قول پیامبر (ص) فرموده اند:
ذِکرُ عَلِیٍ عِبادَهٌ [1]
یاد کردن علی (ع) عبادت است.
کسی که امیرالمؤمنین (ع) را به قلب یا زبان خویش یاد کند، عبادت خدا کرده است. جاری کردن نام ائمه اطهار (ع) بر زبان، از مصادیق بارز عبادت است. برای شکر نعمت امام (ع) باید در محافل گوناگون، نام ایشان و اطلاعتی حتی در حد معرفت به اسم – به دیگران یادآوری شود.
مرتبه بالاتر در ذکر زبانی، بیان اوصاف و فضائل ایشان است. هر کس که درجه ای از معرفت امام (ع) نصیب او شده و وصفی از اوصاف ایشان را شناخته، باید آن را برای دیگران بازگو کند، و به ذکر فضائل ایشان بپردازد.[2] البته این تذکر، باید همراه با روح محبت و معرفت قلبی باشد، وگرنه عمل او تصنعّی می شود.
یاد کردن منعم وظیفه ای است که به حکم عقل، بر عهده بهره مندان از آن نعمت هست، یعنی آنان با تذکر نعمت و منعم، وظیفه خود را انجام می دهند، ولی خدای مهربان به سبب محبت اهل بیت (ع)، بر ذکر زبانی ایشان فضیلت بسیاری مترتب کرده است.
از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است:
هیچ گروهی در کنار هم جمع نمی شوند که فضائل علی بن ابیطالب (ع) را یاد کنند، مگر این که فرشتگان آسمان بر آنها نازل شده و آنها را در بر می گیرند. وقتی آنها پراکنده شوند، ملائکه آسمان می روند. (گروه دیگری از) ملائکه به آنها می گویند: بوی خوشی از شما به شمام ما می رسد، که از ملائکه نمی بوییم، و هیچ بوی خوشی بهتر از آن ندیده ایم.
می گویند: ما نزد گروهی بودیم که از محمد (ص) و اهل بیتش (ع) یاد می کردند و از بوی خوش آنها معطر شدیم.
می گویند: ما را نزد ایشان فرو ببرید.
می گویند: مجلس تمام شده و هر کدام به منزل خود رفته اند.
می گویند: ما را به آن جا ببرید تا از مکان آنها معطر بشویم!
آری، مکانی که در آن از فضایل اهل بیت (ع) سخن گفته شود، بوی خوشی پیدا میکند که فرشتگان آسمان آن را می بویند. کسانی که ارزش چنین مجالسی را می دانند، می کوشند تا به هر وسیله ای بهره ای از آن ببرند و از فیض آن بی نصیب نمانند.
[1] نه به معنای این که هر کس هر چه از فضائل اهل بیت (ع) شنیده و می داند، باید برای همگان بیان کند. بلکه رعایت ظرفیت و تحمل افراد و تناسب با توان پذیرش آنها در این امر، بسیار ضروری است، در مواردی نیز باید برای رعایت تقیه، سکوت کنیم. آگاهی به این موارد نیز، در تبلیغ فضایل اهل بیت (ع) لازم و ضروری است.