از دیگر مصادیق شکر زبانی نسبت به منعم، «ثناگویی» اوست. «تعریف» و «تمجید» منعم، از حقوق اوست که برگردن متنعم دارد.
امیرالمؤمنین (ع) می فرمایند:
حقَّ عَلی مَن اُنعِمَ عَلَیهِ اَن یُحسِنَ مُکافاهَ المنُعِمِ، فَاِن قَصُرَ عَن ذلک وُسعُهُ، فَعَلَیهِ اَن یُحسِنَ الثَّناءَ [1]
برگردن کسی که نعمتی به او عطا شده، این حق وجود دارد که به صورت زیبایی (کار خوب) منعم را تلافی کند. پس اگر چنین کاری در حد توانش نبود، (از او) به خوبی تعریف و تمجید کند.
مصداق روشن و صریح این روایت، امام زمان (ع) می باشند. نعمت عظمای ایشان قابل تلافی نیسا. احسان هایی که از جانب امام زمان (ع) شده و یا خیراتی که خدای عزوجل به خاطر وجود ایشان به خلق عطا فرموده، قابل شمارش نیست و مسلماً کسی از عهده شکر آن بر نمی آید. گاهی کسی گامی در این مسیر بر می دارد، که توفیق و معرفت و ... آن نیز، از جانب حضرتش (ع) انعام شده است. پس همان خدمات نیز، انسان را بیشتر مدیون ایشان می سازد.
هر کس باید آنچه در توان دارد، در راه شکرگزاری از حضرت بقیه الله (ارواحنا فداه) به کار بندد، ولی مسلماً هیچ کس نمی تواند خوبی های ایشان را تلافی کند. انسان نهایتاً می بیند که از جبرانِ نیکی های امام زمان (ع) عاجز است، در این حال باید لب به ثنای او بگشاید. «فعلیه ان یُحسن الثناء» هر جا می نشیند، ذکر فضائل او کند، و به هر مناسبتی اوصافش را به زبان آورد.
خداوند همواره نمونه های بارزی از افراد مورد عنایت حضرت مهدی (ع) را نشان داده است. افرادی که معرفت و محبت امام زمان (ع) داشتند و این محبت در کلام و اعمال آنها بروز یافت، و سبب اتمام حجت بر دیگران شدند. به عنوان مثال، صاحب کتاب ارزشمند «مِکیالُ المکارِم فی فَوائِدِ الدُعائ لِلقائِم علیه السَّلام» [2] از هر مطلبی در بیان ذکر فضائل امام زمان (ع) و وجوب دعا برای ایشان استفاده کرده است. گاهی به اعتبار این که مؤمن هستند، ایشان را در رأس مؤمنین قرار داده و حقوقشان را برشمرده است. گاهی به عنوان «عالم» گاهی «مُضطر» و گاهی «کریم» و .... به هر مناسبتی که ارتباطی با وجود مقدس حضرت مهدی (ع) داشته است، فضائل بی شمار ایشان را بیان کرده و امام زمان را مصداق اعلی برای آن فضائل معرفی کرده است. این نحوه ذکر زبانی و تعریف و تمجید از حضرت بقیه الله (عج) برخاسته از معرفت ومحبت اوست، چرا که انسان وفادار به منعم، نمی تواند محبوب خویش را فراموش کند، لذا هر جا حُسن و خیری می بیند، به یاد امامش می افتد و لب به ثنای او می گشاید.
بدین ترتیب، هر کس به اندازه ای که از معرفت بهره مند شده، باید از هر موقعیتی که دارد، در جهت ثناء و ذکر آن حضرت (ع) استفاده کند. خداوند به صاحب مکیال عنایت فرموده و به او توفیق نوشتن چنان کتاب ارزشمندی را داده است. ولی دیگران هم در حدّ خود می توانند از چنین توفیقات الهی بهره بگیرند. گویندگان باید منابر خود را از ذکر امام عصر (ع) پُر کنند، مدّاحان مقیدّ باشند با خواندن اشعاری ثنای ایشان بگویند، نویسندگان با محبت قلبی خویش برای حضرت قلم زنند، معلمان با ذکر نام و اوصاف ایشان می توانند یاد حضرت را زنده نمایند، پدر و مادر با اظهار ارادت به ساحت مقدس ایشان می توانند بذر محبت امام (ع) را در دلهای فرزندان خود بکارند و ... و خلاصه هر کس باید تا جائی که می تواند به هر مناسبتی تعریف و تمجید ایشان را به جای آورد، تا به وظیفه خود عمل کند، و طعم محبت و دوستی حضرت را بیشتر بچشد. و اگر چنین نکند، کفران نعمت عظیم الهی کرده است.
پیامبر اکرم (ص) فرموده اند:
مَن أُتیِ اِلَیهِ مَعروُفٌ فَلیُکا فیِ بِهِ فَاِن عَجَزَ فَلیَثنُ عَلَیهِ، فَاین لَم یَفعَل فَقَد کَفَرَ النِعمَهَ [3]
هر کس کار خوبی برایش انجام شد، باید آن راتلافی کند، اگر قادر به تلافی نبود باید ثناء مُنعم را بگوید. و اگر چنین نکرد، کفران نعمت کرده است.
برای این که در زمره کفران کنندگان این نعمت قرار نگیریم، حتی می توانیم در خلوت خود به ذکر خوبی های ایشان بپردازیم، تا خودمان بشنویم و اثرِ محبتی و معرفتیِ آن را بچشیم.
[1] بحارالانوار / ج 71 / ص 50 / ح 67
[2] مرحوم آیت الله حاج سید محمد تقی موسوی اصفهانی (1301-1348 هـق)
[3] وسائل الشیعه / ج 11 / ص 539 / ح 2

ثنا گویی از منعم
در خواست عضویت جهت دریافت ایمیل
|
 |
|
 |
|
Could not add IP : Data too long for column 'user_agent' at row 1