برای این که شکر قلبی نسبت به نعمت بزرگ امام شناسی داشته باشیم، باید در جهت شناساندنِ حضرت به کسانی که ایشان را نمی شناسند، قدم برداریم. کسی که امام زمان (ع) را می شناسد، دوست دارد دیگران هم ایشان را بشناسند و وظیفه خود را در قبال آن حضرت ادا کنند.

شیعیان باید ببینند که چگونه می توانند در جهت معرفی امام (ع) قدم بردارند. و باید خود را نسبت به کسانی که از این نعمت برخوردار نیستند، مسئول بدانند. البته امام شناسی یک امر نسبی است؛ و هر کس در هر رتبه ای باشد، امکان پیشرفت به مراتب بالاتر از آن را دارد. از این رو، نمی تواند منتظر رسیدن به حد کمال امام شناسی باشد تا به وظیفه معرفی امام (ع) اقدام نماید. بلکه هر کس در حدّی که خدای عزوجل به او معرفت داده است، باید به شناساندن این نعمت اقدام نماید، و دستِ کسانی را که در امام شناسی به رتبه او نرسیده اند. بگیرد.

اگر کسانی که از این نعمت بزرگ الهی برخوردارند، شُکر عملی و زبانی آن را ادا کنند، معرفی امام (ع) تا حد زیادی جامۀ عمل به خود می پوشد. اگر هر کسی که نعمت شناخت امام زمان به او عطا شده، شکر قلبی خویش را بر زبان و دیگر اعضاء و جوارح خود جاری سازد، به سهم خود از کفران نعمت معرفت امام (ع) جلوگیری کرده است و از پاداش این کار برخوردار می گردد. هر چند که معرفی امام زمان (ع) برای همه شیعیان یک تکلیف است، اما خدای متعال به فضل و کرم خود بر انجام این وظیفه عقلی، ثواب و پاداش بسیاری مترتب ساخته است.

امام حسن عسکری (ع) از قول امام سجاد (ع) نقل فرموده اند که:

اَوحَی اللهُ تَعالی اِلی موسی: حَبِبنی اِلی خَلقی وَ حَبِّب خَلقی اِلیَّ

خدای متعال به حضرت موسی (ع) وحی کرد که: ای موسی! مرا نزد آفریدگانم محبوب گردان و آنها را هم محبوب من کن.

خدا عزوجل به حضرت موسی (ع) وحی فرمود: کاری کن تا آفریدگان من، مرا دوست بدارند، و قلباً به من علاقمند باشند. هم چنین کاری کن که من هم آنها را دوست بدارم، و به آنه محبت ورزم، و لطف و عنایتم به آنها بیشتر شود.

قال: یا ربِّ کیفَ اَفعَلُ؟ قال: ذَکِرهُم آلائی و نَعمائی لِیُحِبوّنی، فَلَآَن تَرُدَّ آبِقاً عَن بابی، اَوضالاً عَن فِنائی، اَفضَلُ لَکَ مِن عبادِهِ مِأَهِ سَنَهٍ بِصِیامِ نَهارِها وَ قِیامِ لَیلِها

حضرت موسی (ع) پرسید: برای رسیدن به این امر، چگونه عمل کنم؟ خداوند فرمود: نعمت های مرا به یاد آنها بیاور، تا مرا دوست بدارند. این که تو، یک بنده فراری از درگاه من، یا کسی را که درگاه مرا گم کرده، به من بازگردانی، برای تو بهتر است از این که صد سال عبادت کنی، به طوری که روزها روزه بگیری و شب ها به عیادت بایستی.

پس راه تبلیغ دین، این است که انسان از طریق تذکر مردم به نعمت های الهی، چنان کند که آنها این نعمت ها را در زندگی خود بیابند، تا بدین ترتیب، نسبت به خدا محبتّ ایجاد شود، و بنده با محبت و علاقه به درگاه الهی رو کند.

قالَ موسی عَلَیهِ السَّلام: وَ مَن هذَا العَبدُ الآبِقُ مِنکَ؟ قالَ: العاصی المَتَمَرِّدُ

حضرت موسی (ع) عرض می کند: بنده فراری از تو کیست؟ جواب فرمود: شخصِ معصیت کارِ سرکش.

چنین شخصی معمولاً نسبت به گناهان خود حالت پشیمانی پیدا نمی کند، چون به قدری در گناه غوطه ور شده است که دیگر در خانه خدا نمی آید، و از توبه و پشیمانی مأیوس است، پس بنده متمرد و فراری است.

قالَ: فَمَنِ الضّالُ عَن فِنائِکَ؟ قالَ: الجاهِلُ بِإمامِ زَمانِهِ، وَ الغائِبُ عَنهُ بَعدَ ما عَرَفَهُ، الجاهِلُ بِشَریعَهِ دینِهِ، تُعرِّفُهُ شَریعَتَهُ وَ ما یَعبُدُ بِهِ رَبَّهُ وَ یَتَوَصَّلُ بهِ اِلی مَرضاتِهِ

حضرت موسی (ع) پرسید: کسی که درگاه تو را گم کرده کیست؟ خدای متعال پاسخ داد: کسی که امام زمانش را نمی شناسد و بعد از شناختنش از او غائب است، کسی که به آئین دین خود آگاه نیست. شریعتش را و راه بندگی پروردگارش را به او یاد بدهی، و طریق جلب رضایت خدا را به او ارائه کنی.

امام زمان (ع) باب خدا است. بنابراین هر کسی ایشان را نشناسد، در واقع با درگاه و آستان قدس الهی آشنایی ندارد. پس کسی که امام زمان خود را نشناسد و یا با وجود شناخت ایشان، توجهی به سوی آن حضرت نداشته باشد یعنی نداند که چگونه می تواند با ایشان ارتباط داشته باشد چنین کسی در حقیقت درگاه پروردگارش را گم کرده است (الضال عن فناء الله)

غیبت امام عصر (ع) کسانی را که شناخت درستی از دین و شریعت خود ندارند، به سرگردانی و بلاتکلیفی می اندازد. اینان نمی دانند که چگونه می توانند از امام خود بهره مند شوند و لذا گمشدگانی هستند که احتیاج به کمک و دستگیری دارند.

خدای متعال، این دو گروه را «ضال» خوانده است: گروه اول، آنها که امام زمان خود را نمی شناسند. گروه دوم: جاهلانی که در غیبت امام (ع) وظیفه دینی خود را نمی دانند.

نسبت به گروه اول، وظیفه عالمان، معرفی امام زمان (ع) است تا آنها از جهل نسبت به این امر مهم و حیاتی خارج شوند. اما در مورد گروه دوم، باید کاری کرد که فهم و معرفت ایشان نسبت به دینف تصحیح و تکمیل گردد تا غیبت امام (ع) باعث سرگردانی و گمراهی آنها نشود، و بدانند که چگونه می توانند در زمان غیبت هم از امام خویش بهره مند شوند.

باید شریعت را به آنها شناساند تا به وظایف دینی خود آگاه شوند و بفهمند که چگونه می توانند رضایت خدای خود را جلب نمایند. اصلی ترین رکن شریعت که باید به آنها شناسانده شود، نعمت امام (ع) و کیفیت شکرگزاری نسبت به ایشان است و از آنجا که شناساندن امام زمان (ع) نقش اصلی و محوری را دارد، امام سجاد (ع) در پایان حدیث به عالمان شیعه که موفق به انجام این وظیفه گردند، چنین بشارت داده اند:

فَأبشِروُا عُلَماءَ شیعِتَنا بِالثَّوابِ الاَعظَمِ وَ الجزاءِ الاَوفَر [1]

پس بشارت باد بر عالمان شیعه ما، به ثواب بزرگتر و پاداش فراوان تر.

این مطلب باید سرلوحۀ عمل شیعیان باشد که از هر طریقی به معرفی امام (ع) و شریعت او اقدام نمایند تا امام زمان (ع) را از غربت در آورده و از ثواب بزرگ این عبادت بی بدیل بهره مند شوند. باشد که در زمان ظهور حضرتش، نظاره گر لبخند رضایت و خشنودی مولای خود باشند، و از رضایت قلبی حضرتش، به عنوان برترین و والاترین اجر و مزد خویش بهره مند گردند. و در زمره کسانی قرار گیرند که در دوره غیبت حضرتش، نه تنها ایشان را فراموش نکرده اند، بلکه فراموش کنندگان را هم به ایشان یادآور شده اند.