تبلیغ صحیح برای امام زمان (ع) تنها به وسیله زبان و قلم – مانند درس دادن و نوشتن – عملی نمی شود، بلکه هر عملی که به نحوی حضرت را به دیگران شناسانده و نزد آنها محبوب سازد، تبلیغ دین و امام عصر (ع) محسوب می شود.

اگر کسی بخواهد فقط به وسیله سخن و قلم تبلیغ کند در حالی که عملش تصدیق کننده کلامش نباشد غالباً اثر منفی دارد. لذا در مسئله تبلیغ دین، عمل، اثر بخش تر و مهمتر از سخن است. و دیگران، آن گونه که رفتار شخص را مبنا قرار می دهند، به گفتارهایش توجه نمی کنند.

امام صادق (ع) توصیه فرموده اند که:

کُونُوا دُعاهً لِلنّاسِ بِالخَیرِ بِغیرِ السِنَتِکُم لِیَرَوا مِنکُمُ الاِجتهادَ وَ الصِدقَ و الوَرَعُ [1]

مردم را بدون بهره گیری از زبانهایتان دعوت به خوبی ها کنید، تا از شما کوشش در امر دین و صداقت و ورع ببینند.

اگر انسان همزمان با تبلیغ زبانی، با انجام اعمال پسندیده، دیگران را به دینداری دعوت کند، مسلماً در جذب افراد به سمت دین، موفق تر خواهد بود؛ چرا که مردم، عموماً نحوه عملکرد مبلغین دین را بیشتر از سخنانشان مورد توجه قرار می دهند. کسانی که از اعتقادات صحیح برخوردار هستند و به اهل بیت (ع) ارادت دارند، اگر مرتکب اعمالی شوند که مورد رضایت پروردگار نیست، در حقیقت موجبات سرزنش موالیان خویش را فراهم کرده اند.

امام صادق (ع) تأکید فرموده اند:

اِیاّکسم اَن تَعمَلُوا عَمَلاً نُعَیَّرُ بِهِ، فَاِنَّ وَلَدَ السَّوءِ یُعَیَّرُ والِدُهُ بِعَمَلِهِ [2]

مبادا عملی انجام دهید که ما به آن سرزنش شویم، زیرا فرزند خطاکار با عملش باعث سرزنش پدر خود می شود.

اگر از فرزندی عمل نادرستی سربزند، پدرش مورد نکوهش قرار می گیرد، و دیگران به ولی او ایراد می گیرند که چرا او را درست تربیت نکرده است. ائمه (ع) خود را به شیعیان خویش بسیار نزدیک می دانند. و بسان پدر دلسوز، عملکردِ فرزندانشان را مورد توجه قرار می دهند، به طوری که اگر شیعیان مرتکب اعمال خطا شوند، از عمل انها بسیار می رنجند. اشتباهات دوستان خود را سبب ننگ و عار خویش می شمارند، و از آنها توقع دارند که رفتارشان به گونه ای باشد که امام (ع) به آنها افتخار کند.

حضرت امام صادق (ع) در ادامۀ همان بحث می فرمایند:

کُونوُا لِمَنِ انقَطَعتُم اِلَیهِ زَیناً وَلاتکوُنوُا عَلَیهِ شَیناً [3]

نسبت به کسی که منسوب به او هستید، زینت باشید. و باعث بدنامی و رسواییِ او نباشید.

دوستداران اهل بیت (ع) به اندازه ای که به ویژگیِ ولایت و محبت شناخته شده اند، منسوب به ایشان هستند. بنابراین به خاطر افزودن به اعتیار ولیِ نعمتشان باید مراقب اعمال خویش باشند، و نباید کاری کنند که موجباتِ سرشکستگی و بدنامی امام زمان (ع) فراهم شود، زیرا هر عملی که آنها انجام دهند، دیگران آن را منسوب به آن حضرت می دانند. و اگر لغزشی در اعمال یا رفتار آنها مشاهده شود، بدین وسیله امام (ع) را مورد طعن قرار می دهند. لذا ائمه معصومین (ع) همواره به مناسبتهای مختلف از شیعیان خود می خواستند که برای نگاهداری آبروی آنها نسبت به رفتار خود دقتّ بیشتری داشته باشند. آن پیشوایان هدایت (ع)، گاه به صراحت توضیح داده اند که دوست دارند شیعیانشان در میان مردم چگونه شناخته شوند.

امام صادق (ع) فرموده اند:

یا مَعشَرَ الشیّعِهِ اِنَّکسم قَد نُسبِتُم اِلَینا. کُونوُا لَنا زَیناً وَلاتَکوُنوُا شَیناً، کُونُوا مِثلَ اَصحابِ علیٍ عَلَیهِ السَّۀام فیِ الناّسِ، اِن کانَ الرَّجُلُ مِنهُم لَیَکُونَ فِی القبیلَهِ، فَیِکُونُ اِمامَهُم وَ مُؤَذِنَّهُم وَ صاحِبَ امَاناتِهِم وَ وَدائِعِهِم [4]

ای مردم شیعه! شما منسوب به ما هستید. برای ما زینت باشید و مایۀ ننگ (ما) نباید. مانند اصحاب امیرالمؤمنین (ع) باشید که اگر یکی از آنها در قبیله حضور داشت، امام جماعت و اذان گو و امانتدار آنها می شد.

شیعیان اهل بیت (ع) باید چنان رفتار کنند که میان مردم ممتاز و برجسته باشند و از آنها به نیکی یاد شود، تا جائی که در هنگام انتخاب پیش نماز یا اذان گو، او را بر دیگران ترجیح دهند، و مایل باشند که امانت های خود را به او بسپارند.

به طور کلی شیعیان باید در عمل چنان سنجیده رفتار کنند که باعث خوش نامیِ ولیِ نعمت خود شوند، نه این که مردم با دیدن رفتار آنها، از دین، زده شوند و نسبت به خدای تعالی و امام عصر (عج) در آنها بدبینی به وجود آید. لذا باید در برخورد با دیگران، آداب معاشرت را رعایت کنند. و با توجه کردن به مسائل و مشکلات دیگران دلهای آنها را به سوی دین و امام زمانشان متمایل سازند.
امیرالمؤمنین (ع) با یک کافر ذمّی [5] (که حضرت را نمی شناخت) ملاقات نمود. و با هم همراه شدند. شخص کافر از امیرالمؤمنین (ع) پرسید: شما کجا می روید؟ فرمودند: کوفه، وقتی به محلی رسیدند که مسیر آنها از هم جدا می شد، حضرت همراه او ادامه مسیر دادند؛ کافر ذِمیّ گفت: مگر شما نمی خواستید به کوفه بروید؟ حضرت (ع) فرمودند: بلی. کافر ذِمیّ گفت: از راه کوفه گذشتید، حضرت (ع) فرمودند: بله می دانم، کافر پرسید: اگر می دانید، چرا با من می آئید؟ حضرت (ع) فرمودند:

هذا مِن تمام حسُنِ الصُّحبَهِ اَن یُشَیِعَ الرَّجُلُ صاحِبَهُ هُنیئَهً اِذا فارَقَهٌ، وَ کَذلِکَ اَمَرَناَ نَبِیِّنا صلِّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم

از چیزهایی که مصاحبت خوب را کامل می کند، این است که انسان، همراه و مصاحب خود را هنگام جدائی، مدت زمان کمی بدرقه کند. و پیامبر ما (ص) به ما این چنین دستور داده اند.

ذِمِّی گفت: آیا واقعاً پیامبر شما این گونه دستور داده اند؟ حضرت (ع) فرمودند:

بلی، ذِمّی گفت:

لاجَرَمَ اِنِّما تَبِعَهُ مَن تَبِعَهُ لِاَفعالِهِ الکَریمَهِ، فَانَا اُشهِدُکَ اَنّی عَلی دینِکَ [6]

به طور مسلم، کسانی که از او پیروی کرده اند، به خاطر همین کارهای بزرگوارانه او بوده است. پس من هم شهادت می دهم که بر دین تو هستم. آن مرد، با امیرالمؤمنین (ع) به کوفه بازگشت. و وقتی ایشان را شناخت، مسلمان شد.

شیعیان می توانند با برخورد مناسب خود، تشیع و امام زمان خویش را درست معرفی کنند. و هر کس در سطح جامعه و محل کار و حداقل در خانواده خود می تواند از این طریق به تبلیغ دین و معرفی امام (ع) بپردازد.