montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net

البته انجام دادن اعمال خیر برای همه پسندیده است. ولی اگر این کارها به قصد یاری امام زمان (ع) انجام پذیرد، ارزش آن چندین برابر می شود. مثلاً خوش رفتاری با همسایه، اگر به قصد یاری امام زمان (ع) باشد، ثواب آن بسیار بیشتر خواهد بود. اگر به نیت کسب خوشنامی برای حضرت مهدی (ع) هر گونه که می توانیم به دیگران رسیدگی کنیم، فضیلت بی شماری به دست آورده ایم. اگر به قصد یاری امام عصر (ع) «ورع» را پیشۀ خود سازیم و بدین وسیله تبلیغ حضرت (ع) کنیم، قطعاً جلب خوشنودی ایشان را کرده ایم و عملِ ما از مصادیق یاری امام غریب محسوب خواهد شد. و انشاء الله این یاری کردن به تعجیل در فرج منتهی می گردد، چرا که اهل بیت (ع) خودشان فرموده اند:

اَعینُونا بِالوَرَعٍ، فَاِنَّهُ مَن لَقیَِ اللهَ عَزَّوَجَلَّ بِالوَرَعِ کانَ لَهُ عِنداللهِ فَرَجاً [1]

ما را به وسیله ورع یاری کنید. زیرا کسی که با ورع خدای عزوجل را ملاقات کند، نزد خدا برای او فرجی خواهد بود.

رعایت ورع به این است که انسان نسبت به حرام های قطعی، حریم بگیرد، یعنی به شکلی حرکت کند که مطمئن باشد به حرام نمی افتد. و این صرفاً با رعایت احکام فقهی در حد واجب و حرام تأمین نمی شود. «فقه»، متکفل بیان احکام و حدود الهی است، فقیه تا وقتی از روی ادلۀ شرعی یقین به حرمت چیزی پیدا نکند، نمی تواند به آن فتوا بدهد. ولی ممکن است احتیاط کند. رعایت ورع به این است که انسان به این احتیاط هر چند احتیاط مستحب عمل کند. «حرام» مرزی است در دین که مشخص می کند از چه محدوده ای نباید فراتر رفت. و «ورع» فضیلتی است که نه فقط با پرهیز از حرام های قطعی بلکه با اجتناب از شبهات (اموری که حرام نیست، ولی به حرام شباهت دارد) حاصل می شود. ائمه اطهار (ع) فرموده اند:

اَورَعُ النّاسِ مَن وَقَفَ عِندَالشُّبهَهِ [2]

با ورع ترین مردم، کسی است که در موارد شبهه ناک توقف کند.

احتیاط در امر دین، حکم عقل است که می گوید: تا قبل از رسیدن به مرز حرامِ قطعی، انسان باید توقف کند تا مطمئن شود به حرام نمی افتد. انسان اگر درست روی مرز حرکت کند، احتمال لغزش برای او بسیار است، پس برای حصول اطمینان از این که به حرام نیفتد، عقل می گوید: احتیاط کن!

ما، در امور مادی دنیوی، احتیاط های عقلی داریم. و در مواردی که خطر جدی وجود دارد، بی مبالاتی نمی کنیم. مثلاً هیچ گاه روی لبۀ پرتگاهی که یخ زده است، راه نمی رویم و با خود نمی گوئیم که یقین به پرت شدن نداریم! بلکه می گوئیم: چون احتمال پرت شدن یک احتمال جدی است، احتیاط کردن شرط عقلانیت است. بنابراین از لبۀ پرتگاه، تا حدی که مطمئن باشیم سقوط نمی کنیم، فاصله می گیریم.

جایی که در امور مادی و دنیوی چنین احتیاطی پسندیده است، به طریق اولی در امر دین که ضرر احتمالی آن بسیار عمیق تر است، احتیاط کردن شرط عقلانیت است.

حضرت امیرالمؤمنین (ع) در سفارشی به جناب کمیل بن زیاد که از خواصّ اصحاب ایشان بود فرمودند:

یا کُمَیلُ! اَخُوکَ دینُکَ، فَاحتَط لِدینِکَ بِما شِئتَ [3]

ای کمیل! برادرت دین توست. پس به هر صورتی که می خواهی، برای دین خود (به نفع آن) احتیاط کن.

امیرالمؤمنین (ع) این سفارش را به صورت عمومی نفرموده اند، بلکه به کمیل که از نزدیکان اصحاب ایشان بوده است چنین توصیه فرموده اند. بنابراین کسانی که می خواهند جزء یاران و نزدیکان امام عصر (ع) باشند، باید این گونه سفارشات را الگوی اعمال و رفتار خود قرار دهند، نه این که در پیِ آن باشند که راهی هر چند خلاف احتیاط برای حلال دانستنِ آنچه مشکوک است، پیدا کنند.

پیامبر خدا (ص) با بیان مثال بسیار زیبائی، لزوم پرهیز از مشتبهات را به امّت خود، تذکر فرموده اند:

اِنَّ لِکُلِ مِلکٍ حِمیً، وَ اِنَّ حِمَی اللهِ حَلالُهُ وَ حَرامُهُ وَ المشتَبَهاتٌ بَینَ ذلِکَ، کَما لَو اَنَّ راعِیاً رَعی اِلی جانِبِ الحِمی، لَم تَلبَث غَنَمُهُ اَن تَقَعَ فِی وَسطِهِ، فَدَعوُوا المشتَبَهاتِ [4]

برای هر ملکی حریم و حفاظتی هست. و حریم خدا، حلال و حرام اوست. و موارد شبهناک، بین این دو محدوده (حلال و حرام قطعی) هستند. همان طور که اگر چوپانی (گله خود را) در کنار حریم مشخصی به چرا ببرد، بی درنگ گوسفندانش داخل آن حریم خواهند شد. در کنار مرز حرام خدا هم حرکت کردن همین طور است، پس، از موارد شبهناک پرهیز کند.

انسان وقتی نزدیک مرز حرام خدا حرکت کند، بدون آن که خودش بفهمد، به حرام می افتد. یک چوپان وقتی گوسفندهایش را در کنار حریم محافظت شده ای رها کند، اطمینان ندارد که وارد آن حریم نشوند یا مرز آن را محترم بشمارند. چنین چوپانِ لاابالی، یک لحظه که به خود می آید، متوجه می شود که گوسفندهایش وارد حریم ممنوعه شده اند، و دیگر کاری از دستش بر نمی آید. ما انسان ها نیز چنین هستیم. وقتی چسبیده به مرزهای حرام حرکت کنیم و به گمان خود بخواهیم از حلال حداکثر استفاده را ببریم، آن وقت بدون این که متوجه شویم، به حرام قطعی می افتیم. عقل و نقل می گویند که انسان به حلال قطعی بسنده کند، و در پیِ عمل به موارد شبهناک نباشد تا از وقوع در خطرِ افتادن به حرام قطعی در امان بماند.

اینجا موضع تسامح و تساهل نیست، چون ضرر احتمالی یک ضرر جدیّ و جبران ناپذیر است. اگر دین انسان از دست او برود، به هیچ عنوان قابل جبران نیست. و لذا عقل می گوید که انسان، طریق احتیاط را پیش بگیرد.

بنابراین، کسی که می خواهد امام غریبش را یاری کند باید از طریق ورع اقدام نماید، و به این وعده امیدوار باشد که خداوند در این رعایت ورع برای او فرجی قرار دهد و گشایش در کارهایش فراهم کند.

و هر کس که غیبت امام زمان (ع) را بزرگترین گرفتاریِ خود می داند، می تواند تعجیل در فرج ایشان را بدین وسیله جستجو نماید تا به مراد و محبوب خود برسد. با این همه سفارش که درباره یاری امام عصر (ع) از طریق ورع رسیده، مناسب است به برخی از روش های عملی رعایت ورع در خانم ها و آقایان اشاره ای داشته باشیم.

[1] بحارالانوار / ج 70 / ص 301 / ح 11

[2] بحارالانوار / ج 70 / ص 305

[3] بحارالانوار / ج 2 / ص 258 / ح 4

[4] بحارالانوار / ج 2 / ص 259 / ح 6


ورع و احتیاط در دین


در خواست عضویت جهت دریافت ایمیل
نام:
ایمیل:
montazar.net

نظر سنجی
مایلید در کدام حوزه مطالب بیستری در سایت گذاشته شود؟
معارف مهدویتغرب و مهدویت
وظایف ما در عصر غیبتهنر و فرهنگ مهدویت
montazar.net

سایت های وابسته
 Could not add IP : Data too long for column 'user_agent' at row 1