وقتی خدای عزوجل – حتی برای انجام برخی از عبادات راضی به خروج خانم ها از منزل و تماس آنها با نامحرم نیست، زشتیِ ظاهر شدن بانوان در مناظر و مجامع عمومی برای انجام امور دنیوی کاملاً بدیهی است، هر چند که متأسفانه در مواردی به خاطر عدم رعایت این حکم شرعی و الهی قُّبح آن حتّی در نظر بسیاری از مردان و زنان با ایمان، از بین رفته است.

البته زنانی که می خواهند با ورع و دینداری، امام و مقتدای خود را یاری کنند، هرگز وضع محیط اطراف را ملاک عمل خویش نمی گیرند، بلکه همواره به دنبال رضای الهی هستند و الگوی مناسب برای رسیدن به این هدف را بر می گزینند تا بتوانند به بالاترین درجات قرب به پروردگار برسند.

در حدیث آمده است که:

روزی پیامبر خدا (ص) از اصحاب خود که امیرالمؤمنین (ع) هم در میان ایشان بود پرسید:

مَتی تَکُونُ (المرأَهُ) اَدنی مِن رَبِهّا؟

چه موقع زن بالاترین درجه قرب به پروردگارش را دارد؟

وقتی امیرالمؤمنین (ع) این سؤال را خدمت حضرت زهرا (ع) مطرح کردند، ایشان در پاسخ فرمودند:

اَدنی ما تَکُونُ مِن رَبِهّا آَن تَلزَمَ قَعرَ بَیتِها

نزدیکترین حالت زن به پروردگارش، آن است که ملازم اندرونی ترین قسمتِ خانه اش باشد.

امیرالمؤمنین (ع) فرمودند که من جواب فاطمه (ع) را به پیامبر اکرم (ص) عرضه داشتم. رسول خدا (ص) فرمودند:

اِنَّ فاطِمَهَ بَضعَهٌ مِنّی [1]

به درستی که فاطمه (ع) پاره تن من است.

در این روایت به صورت خیلی صریح تأکید شده است که خانم ها اگر بخواهند تقرّب به خدا پیدا کنند، باید ملازم قعرخانه خود باشند، یعنی در حقیقت به غیر «ضرورت» نباید از خانه خارج شوند، و هر یک باری که با نامحرم کمتر تماسّ بگیرند، بهتر است.

حضرت زهرا (ع) فرموده اند:

خَیرٌ لِلنِسّاءِ اَن لایَرَینَ الرَّجالَ وَلایَراهُنَّ الرِّجال [2]

برای زنان بهتر است که نه مردی را ببینند، و نه این که مردها آنها را ببینند.

بانوان در هر موقعیتی که قرار می گیرند، می توانند این اصل کلی را رعایت کنند، و تا جائی که ضرورت ندارد از برخورد با آقایان بپرهیزند. حتی وقتی که مجبور هستند که از خانه خارج شوند، لازم نیست که با نامحرمانان اختلاط کنند و مستقیماً در معرض دید آنها واقع شوند. و اگر چنین عمل کنند، برای خودشان بهتر است.

تعبیری که حضرت زهرا (ع) به کار برده اند، تعبیر «خیر» به معنای «بهتر» است. کلام قدسی ایشان برای کسانی است که تحصیل رضای خدای عزوجل برایشان اهمیت دارد و در پی یافتن مسیری هستند که بهتر بتوانند خدا را بندگی کنند.

در این مسیر، بعضی از کارهایی که شرعاً هم مباح شمرده می شود، به خاطر رعایت ورع کنار گذاشته می شوند. به عنوان مثال نگاه کردن زن بدون لذت به سر و صورت مرد نامحرم، به فتوای عده ای از فقها حرام [3] و به فتوای بعضی دیگر جایز می باشد، هر چند که احتیاط مستحب در ترک آن است. [4]

پس اقتضای ورع این است که بانوان متدینّ از این کار پرهیز کنند. چون همان طور که گذشت «ورع» این است که شخص نه تنها از محرمات قطعی، بلکه از مشتبهات نیز بپرهیزد. و چیزی که فقهای بزرگ شیعه بعضی آن را حرام می دانند و بعضی دیگر احتیاط مستحب را در ترک آن دانسته اند، قطعاً جزء مشتبهات محسوب می شود. زنان مؤمن و ارادتمند به امام زمان (ع) می توانند به این سفارش عمل کنند. و در عین حال، در حد ضرورت و بدون لذت نه بیشتر از آن با نامحرم سخن بگویند یا سخن او را بشنوند.