بی تردید، جنگی با این گستردگی و توفندگی و درگیری با همه پایگاه های سلطه و قدرت در جهان، بویژه با توجه به عمق و گستردگی روز افزون قدرت اقتصادی و نظامی سلطه گران، مشکلات فراوانی در پی خواهد داشت؛ زیرا که امام برنامه های خود را به طور کلی از راه عادی و در چهارچوب معیارها و سنتهای طبیعی (نه ماوراء طبیعی و غیبی مگر در مواردی خاص) اجرا می کند، پس باید دستیارانی ویژه داشته باشد، دستیارانی نستوه و خستگی ناشناس که در بعد بدنی و روحی، شایستگی لازم برای تحمل چنین مبارزات را در جریان بحرانی جهانی و دگرگونساز داشته باشند.

بنابراین، پیش از دست زدن به چنین اقدام بزرگ، تدارک نیروهای لازم و کارآمد و متناسب با عظمت حرکت و اقدام ضرورتی است اجتناب ناپذیر. برای همین است که دستیاران اصلی قیام و انقلاب، در دوران پیش از ظهور، به هدایت عام و خاص حضرت مهدی «ع» تربیت می شوند، و در ابعاد وجود انسانی، رشد لازم را می یابند تا توان شرکت در انقلاب سترگ و قیام عظیم و بی مانند را داشته باشند. کارگزاران اصلی آن انقلاب به خوبی باور دارند که مشکلات عظیم جهان بشری به سادگی حل نمی گردد و ظلمها و بیدادگریهایی که در طول تاریخ در پهنه زمین ریشه دوانده است، به آسانی از میان برداشته نمی شود، بلکه رنجها و فداکاریهای فراوان لازم دارد تا نظام نو بر کل جهان حاکم گردد و همه نظام های ستم پیشه پیشین زوال پذیرد.

آموزشهایی در دوران طولانی پیش از ظهور به همه منتظران بویژه هسته های اصلی انقلاب امام مهدی (ع) داده شده است، تا آمادگی برای تحمل دشواریهای بسیار سنگین را در خود به وجود آورند، و این موضوع را از ذهنها بیرون کنند که انقلاب امام منجی به سادگی پدید می آید، و با راحتی و بدون درگیری و خونریزی، همگان به نعمت و آسایش و رفاه می رسند. آری دوران فراوانی نعمتها و رفاه و آسایش و دستیابی به همه حقها و حقوقها و تصحیح روابط انسانی و هزاران آرمان انسانی دیگر در پیش است، لیکن نه در آغاز کار و روزهای نخستین انقلاب و قیام. درس آموزان راستین این تعالیم، مؤمنانی هستند که در دوران ظلمت پیش از ظهور، در خود چنین رسالتی را احساس کرده اند، و خویشتن را برای انجام آن رسالت عظیم آماده ساخته اند.

امام باقر (ع):

بشیر النبال: قلت لابی جعفر «ع»: انهم یقولون ان المهدی لوقام لاستقامت له الامور عفوا، ولا یهریق مخجمه دم فقال: کلا والذی نفسی بیده لو استقامت لاحد عفوا لاستقامت لرسول الله (ص) حین ادمیت رباعیته، و شج فی وجهه، کلا، والذی نفسی بیده، حتی نمسح نحن و انتم العرق و العلق. ثم مسح جبهته [1]

بشیر نبال می گوید: به خدمت امام باقر (ع) عرض کردم مردم می گویند: مهدی که قیام کند، کارها خود به خود درست می شود، و به اندازه یک حجامت، خون نمی ریزد. فرمود: هرگز چنین نیست، به خدای جان آفرین سوگند اگر قرار بود کار، برای کسی، خود به خود درست شود، برای پیامبر (ص) درست می شد، با اینکه دندانش شکست، و صورتش شکافت. هرگز چنین نیست که کار خود به خود درست شود. به خدای جان آفرین سوگند کار درست نخواهد شد تا اینکه ما و شما در عرق و خون غرق شویم. آنگاه دست بر پیشانی خود کشید.

امام صادق (ع):

مفضل بن عمر قال: سمعت ابا عبدالله (ع) و قد ذکر القائم (ع) فقلت: انی لارجو ان یکون امره فی سهوله، فقال: لایکون ذلک حتی تمسحوا العلق و العرق. [2]

مفضل بن عمر میگوید: نام قائم (ع) در نزد امام صادق (ع) برده شد، من گفتم: امیدوارم که کار آن امام به آسانی انجام پذیرد. حضرت فرمود: چنین نخواهد شد مگر اینکه شما در عرق و خون غرق شوید (یعنی در آغاز رنج و زحمت و درگیری خواهد بود.)

یاران امام در این پیکار بزرگ، در درجه نخست 313 تن اند، که در روایات فراوانی از آنان سخن رفته است. ایشان انسانهایی خودساخته و دریادلانی مجهز به سلاح معنوی و مادی هستند، که در بعد جسمانی نیرومند و پرتوانند، و در بعد معنوی دارای قدرت اراده ای نافذ که بر انبوه مشکلات فایق می آیند، و خواسته های پیشوای خویش را بی کم و کاست تحقق می بخشند، و بدون مجامله و سازش و نرمش و ضعف و ترس، حق دقیق و عدل صریح را در عینیت جامعه شکل می دهند.

رهبران بزرگ، هر چند نیرومند و برتر و متعالی باشند، دستیارانی نیز لازم دارند، و این یاران و دستیاران در پیشبرد اهداف پیشوا نقشهای مؤثری خواهند داشت. دستیاران امام مهدی (ع) ذخیره ای الهی اند برای آن انقلاب بزرگ، و مستقیم یا غیر مستقیم تربیت یافته خود امام مهدی (ع) هستند. از این رو، در اندیشه و عمل و امور باطنی و روحی، در چارچوب معیارهای مهدوی (ع) و همسوی پیشوای خویش حرکت می کنند، و چون معیارها و اصول کار امام مهدی (ع) را نیک می شناسند و در آن تردید و ابهامی ندارند، در اجرا نیز استوار و کوبنده و دور از هر گونه سستی و سازشکاری عمل می کنند (و چون خود زاهدند و اهل دنیا یا علاقه مند به تعلقات دنیا نیستند، می توانند کار اهل دنیا را درست کنند.)

وجود این عده از برگزیدگان و نخبگان در آغاز کار برای یاری رسانی به آن امام بزرگ، از موفقیت های نخستین است. اینها به تعبیر روز تئوریسین های انقلابند، در بعد اندیشه، و در بعد عمل رزمندگان و مجاهدانی هستند که ایمان قلبی و قدرت بدنی کافی برای میدان های نبرد را دارند. این یاران از برنامه های انقلاب کاملاً آگاهند و اسلام را چنان که باید و بدان سان که مفسر واقعی ان حضرت مهدی (ع) تفسیر می کند می شناسند، و در همه زمینه های تبیین خطوط ایدئولوژی اسلامی تنها از امام و پیشوای خود الهام می گیرند، و هر رأی و نظریث را که با نظر و رأی امام خود سازگار نباشد بی بیم زیر پا می گذارند. [3]

استواری و پایمردی و نستوهی امام و یارانش در آن نبردهای رهایی بخش چنین توصیف شده است:

امام باقر (ع):

کان یقرا: بعثنا علیکم عباداً لنا اولی بأس شدید» [4] ثم قال: و هوالقائم و اصحابه اولی باس شدید [5]

امام این آیه را می خواند: «گروهی از بندگان خویش را که جنگاورانی زورمند (و پر صلابت) بودند بر سر شما فرستادیم» سپس گفت: این کسان (بندگان جنگاور و پر صلابت)، امام قائم و یاران اویند که جنگاور و پرصلابتند.

یاران امام موعود (ع) نستوهانی استوارند که هیچ نیرویی در برابر اراده های آنان تاب مقاومت ندارد. و برای همین سرشت والا، «سپاه خشم» نامیده شده اند. [6]

امام صادق (ع):

ما کان قول لوط «ع» لقومه «لو ان لی بکم قوه او آوی الی رکن شدید» [7] الا تمنیا لقوه القائم المهدی و شده اصحابه و هم الرکن الشدید، فان الرجل منهم یعطی قوه اربعین رجلا و ان قلب رجل منهم اشد من زبر الحدید، لو مروا بالجبال الحدید لتد کدکت، لایکفون سیوفهم حتی یرضی الله – عزوجل [8]

سخن لوط پیامبر (ع) به قومش: «ای کاش در برابر شما قدرتی می داشتم یا به تکیه گاهی استوار پناه می بردم»، نبود جز آرزوی قدرت امام قائم و سرسختی یاران او که آنان «رکن شدید: پایه استوارند»، زیرا که به یک تن از آنان نیروی چهل تن داده می شود، و قلب هر یک از آنان سخت تر از پاره آهن است. اگر بر کوه های آهن بگذرند متلاشی گردد. آنان شمشیرها را در نیام نمی برند تا (با اجرای احکام خدا)، خدای بزرگ خشنود گردد.

امام سجاد (ع):

اذا قام قائمنا (ع) اذهب الله – عزوجل – عن شیعتنا العاهه، و جعل قلوبهم کزبر الحدید، و جعل قوه الرجل منهم قوه اربعین رجلا، و یکونون حکام الارض و سنامها. [9]

هنگامی که قائم قیام کند، خداوند هر عیب و نقصی را از شیعیان برطرف سازد، و دلهای آنان را چنان پاره های پولاد گرداند. قدرت هر مرد از آنان را، به اندازه قدرت چهل مرد قرار دهد؛ و آنگاه آنان حاکمان و فرمانروایان زمین خواهند بود، و سران بزرگوار جهان.

پس از این گروه گزیدگان و نخبگان که کارگزاران اصلی آن حرکت عظیم هستند، نوبت به یاران درجه بعد می رسد که اینان نیز انسانهایی بیم نشناخته و نستوهانی استوارند، که فرمانبری از فرماندهان خویش را بر همه چیز مقدم می دارند – ایشان خود را چنان ساخته اند که رنج خستگی و سختی نمی شناسند و استواری و تاب و توان لازم برای اجرای برنامه ها و روشهای امام را دارند. از این گروهها که در شمار بسیارند نیز در احادیث سخن رفته است:

امام باقر (ع):

.... فاذا اجتمع الیه العقد و هو عشره آلاف رجل خرج... [10]

آنگاه که ده هزار نفر نزد او گرد آیند (از محل اولیه قیام، به سوی دیگر سرزمینها) حرکت خواهد کرد.

امام صادق (ع):

سال رجل من اهل الکوفه ابا عبدالله (ع): کم یخرج مع القائم فانهم یقولون انه یخرج معه مثل عده اهل بدر ثلاثماه و ثلاثه عشر رجلا. قال: ما یخرج الا فی اولی قوه و ما یکون اولو القوه اقل من عشره آلاف [11]

مردی از کوفیان، از امام صادق سئوال کرد: چند نفر با (امام) قائم قیام می کنند، چون که می گویند: با او به تعداد (اصحاب پیامبر اکرم در) جنگ بدر قیام می کنند، یعنی 313 تن. امام فرمود: قیام نمی کند مگر با گروهی نیرومند و گروه نیرومند کمتر از ده هزار نفر نیستند.

امام جواد (ع):

... فاذا کمل له العقد و هو عشره الاف رجل خرج باذن الله عزوجل – فلا یزال یقتل اعداء الله حتی یرضی الله – عزوجل [12]

آنگاه که عدد (منظور) کامل شد یعنی ده هزار نفر، به اذن خدای جنگ قیام می کند، و بی درنگ به کشتار دشمنان خدا (و دین خدا) دست می یازد، تا خدای بزرگ خشنود گردد.

قیام امام مهدی (ع)، با 313 تن افراد مخصوص و مشخص آغاز می گردد، لیکن تهاجم برای گسترش قیام و انقلاب به دیگر نواحی جهان و آزادی ملتهای دربند، پس از گرد آمدن ده هزار نفر آغاز خواهد شد و تردید نیست که به تدریج بر این گروه نیز افزوده خواهد گشت، و آزادگان وارسته دیگری صحنه به صحنه به این ارتش خدایی خواهند پیوست. و به گفته علامه مجلسی: «یاران ان امام محدود در 313 تن نیستند، بلکه این گروه در آغاز قیام نزد او حضور می یابند.» [13]

امام صادق (ع):

.... و یقیم بمکه حتی یتم اصحابه عشره آلاف انفس ثم یسیر منها الی المدینه .... [14]

.... در مکه (پس از ظهور) اقامت می گزیند تا یارانش به ده هزار نفر برسند، آنگاه از مکه به سوی مدینه حرکت می کنند....

بنابراین، راه و روش امام در تدارک این سپاه الهی از نظر کمی و کیفی بدین سان است که جنگاوران و پیکارگران در آن جهاد بزرگ، انسان های تربیت شده و تکامل یافته ای هستند که در عدد و شماره نیز اندک نیستند و هر چه دامنه جهاد و درگیری گسترده تر شود، گروه های دیگری به این جریان می پیوندند، و چنان که یاد کردیم تکلیف بر دوش گروهی محدود نیست، بلکه این رقمها برای پیکارهای نخستین است، و پس از آن چون مبارزه و جهاد گسترش می یابد، دامنه جنگ و شمار جنگاوران نیز افزایش می یابد، زیرا که از نظر نیروهای انسانی و ابزار جنگ باید در سطحی باشند که در برابر تکنیکهای پیشرفته جنگی و مبارزه گسترده و عمیق دشمنان پیروزمند بیرون آیند. از این رو، در احادیث دستور آمادگی نظامی داده اند، برای شرکت در آن دوره و نبردهای سنگین آن.

افزون بر اینکه در تکلیف انتظار کاملاً این معنا نهفته است، که منتظران باید برای مبارزه و شرکت در آن جهاد بزرگ الهی آمادگی داشته باشند.

امام صادق (ع):

لیعدن احدکم لخروج القائم (ع) ولو سهما، فان الله تعالی اذا علم ذلک من نیته رجوت لان ینسی، فی عمره حتی یدرکه (فیکون من اعوانه و انصاره) [15]

باید هر یک از شما برای خروج قائم اسلحه تهیه کند، اگر چه یک نیزه، چون وقتی خداوند ببیند کسی به نیت یاری مهدی اسلحه تهیه کرده است، امید است عمر او را دراز کند تا ظهور را درک نماید و از یاوران مهدی باشد (یا برای این آمادگی، به ثواب درک ظهور برسد.)
در تشکیل هسته اصلی آن پیکار بزرگ و جهاد مقدس، زنان نیز نقش دارند و طبق تعبیر برخی از احادیث حدود پنجاه زن، از یاران اصلی امام و همراه هسته مرکزی آن قیام و همراه 313 تن می باشند. این موضوع دو نکته را روشن می سازد:

1. زنان که در طول تاریخ از حقوق خویش محروم بودند و شخصیت آنان تحقیر گشته بود، در دوران آن انقلاب بزرگ، شخصیت واقعی خویش را باز خواهند یافت، و به عنوان کارگزاران اصلی تحول عظیم در جامعه جهانی شرکت خواهند داشت. این موضوع اهمیتی ویژه دارد که ارزش واقعی و پایه قدرت و توانمندی نوع زن و ارزشیابی استعدادهای او را در صورتی که خود را ساخته باشد مشخص می سازد.

2. زنان اگر در جهاد و رویارویی مستقیم شرکت نکنند، در دیگر پستها و مسئولیت ها و سازندگیها می توانند مشارکت داشته باشند، همچنین در گسترش فرهنگ اسلامی و تبیین خطوط اصلی دین و آموزش معارف الهی و جایگزین ساختن معیارها و اصول انقلاب مهدی (ع) می توانند کارآمد باشند، و نقشهای اصلی و اصولییی را بر عهده گیرند، و از اصل جهاد و جنگ که گذشت، در مسائل پشت جبهه و دیگر مسائل اجتماعی و فرهنگی و تربیتی می توانند نقشی سازنده داشته باشند.

امام باقر (ع):

.... و یجیی ء والله ثلاثماه و بضعه عشر رجلا فیها خمسون امراه .... [16]

.... به خدا سوگند سیصد و سیزده تن از مردان نزد او آیند، که با آنان پنجاه زن نیز هست...

این موضوع والایی مقام زن و حد بالای رشد و تکامل زنان را روشن می سازد. اثر تربیتی این موضوع مهم، در جامعه کنونی که جامعه منتظر است، می تواند به خودآیی زنان و بازشناسی توان رشد و بازیابی شخصیت آنان باشد، برای شرکت در آن دگرگونی و انقلاب بزرگ و جهانی. زنان از هم اکنون باید با معیارهای دقیق اسلامی و اخلاقی شخصیت خود را بسازند و در بعد علم و عمل تکامل یابند، و بدانند که هم اکنون و در آینده مسئولیتهای بزرگی بر عهده دارند، و در آینده نقشهای اصولی تری را به انجام خواهند رسانید، پس ناگزیر از هم اکنون به شناخت دقیق و درست اسلام بپردازند، و در تربیت خویش بکوشند تا پیش از ظهور در جامعه زنان منتظر قرار گیرند، و در دوران ظهور شایستگی شرکت در آن حرکت بزرگ و کمک رساندن به داعی حق را داشته باشند.