ویژگی هایی که برای برگزیدگان الهی بیان شد، چیزهایی نیستند که کسی بتواند با خواست و میل خود در خود یا دیگری به وجود آورد و یا حتی کسانی را که چنین ویژگی هایی دارند با عقل خود بشناسد. بنابراین هم ثبوتاً و هم اثباتاً این کار به وسیله خودِ خدا انجام می شود. یعنی هم خدا این خصوصیات را به هر کس که خود بخواهد عطا می کند، و هم معرفی این افراد به وسیله خداوند انجام می پذیرد. مثلاً تشخیص ویژگی «عصمت» از عهده انسان عاقل خارج است. ما حداکثر می توانیم در یک حوزه بسیار محدودی که خود انبیاء با ما یاد داده اند تشخیص دهیم که آن پیامبر یا امام، طبقِ آن عمل می کند یا نمی کند. ولی این، عصمت نیست. عصمت یعنی حفظ و صیانت الهی در هر جایی که امکان اشتباه و لغزش وجود داشته باشد. و این یک امر آشکار و نمایان نیست که قابل تشخیص حسی و عقلی باشد. بنابراین راه حصول اطمینان از این ویژگی در برگزیدگان الهی، این است که خود خدا نشانه هایی را برای تشخیص این افراد در آنها قرار دهد؛ مانند معجزه که عبارت است از عملِ خارق العاده ای که نشان دهنده قدرت الهی (نه بشری) در برگزیده خداست؛ قدرتی که تحصیل آن با قوای انسانی غیر ممکن است. و پس از آنکه نبوت یک رسول برای انسان ثابت گردید، اوصیای او هم به وسیله خودش از آنکه نبوتِ یک رسول برای انسان ثابت گردید، اوصیای او هم به وسیله خودش از طرف خدا معرفی می شوند و ما در مقام تشخیص نباید به چیزهایی برخورد کنیم که با شأن سفارت و معبریت از جانب خداوند ناسازگار باشد؛ که اگر چنین بود معلوم می شود که آن شخص، مدعی دروغین مقام ومنصب الهی است.

مثلاً برگزیدگان الهی باید خدا شناس ترین انسان ها باشند و سخنان و افعال آنها انسان را با توحید خدای یکتا بیشتر آشنا نماید، و اگر بفرض از خدا و احکام او بی اطلاع یا کم اطلاع باشند و خودشان محتاج دستگیری و تعلیم دیگر انسان ها باشند، نمی توان به حرف و سخن ایشان اعتماد کرد. اینجاست که سرّ سخن حکیمانۀ امام صادق (ع) برای ما روشن می شود:

اللهُمَّ عَرَفنی نَفسَکَ. فَاِنَّکَ اِن لَم تُعَرِفنی نَفسَکَ، لَم اَعرِف نَبیَِّکَ. الَّلهُمَ عَرِفنی رسُولَکَ، لَم اَعرِف حُجَّتَکَ. الَّهُمَّ عَرِفنی حُجَتَّکَ. فَاِنَّکَ اِن لَم تُعَرِفنی حُجَّتِکَ، ظَلَلتُ عَن دینی. [1]

خدایا، خودت را به من بشناسان؛ که اگر خود را به من نشناسانی، پیامبرت را نمی شناسم. خدایا، رسول خوذد را به من بشناسان؛ که اگر رسول خود را به من نشناسانی، حجت تو را نمی شناسم. خدایا، حجتت را به من بشناسان؛ که اگر حجتِ خود را به من نشناسانی، از دین خود گمراه می شوم.

این دعایی است که امام صادق (ع) برای خاص زمان غیبت امام عصر (ع) تعلیم داده اند. و مفاد آن این است که شناخت پیامبران الهی از طریق شناخت و معرفی خدا صورت می گیرد و شناخت حجت الهی نیز از طریق شناخت پیامبران، شناخت خودِ خدا احتیاج به وساطتِ غیر ندارد. خدا به خودش شناخته می شود. اما رسول خدا به رسالتی که از طرفِ خدا دارد شناخته می شود.