مطالب گذشته این واقعیت را روشن می کند که شناخت و تبعیت از اهل بیت عصمت و طهارت، نه از باب تعبد بلکه به حکم عقل انسان است. چرا که انسان خداشناس راهی به سوی خدا ندارد مگر آن طریقی که خود خدا قرار داده و جز از این راه نمی تواند به رضا و سخط الهی آگاه شود. عاقلی که از پس پرده غیب خبر ندارد، دنبال کسی که او هم مانند خودش جاهل و نادان است نمی رود، کسی را می جوید که به آنچه او نمی داند آگاهیِ کامل دارد. و اگر چنین کسی را شناخت، دیگر در اینکه باید او را پیروی کند. تردید و تأمل نمی کند. پس مراجعه مردم به ائمه اطهار (ع) از بابِ مراجعه جاهل به عالم است که یک حکم عقلی است و امر تعبدی و تحکمی نمی باشد. همچنانکه عاقل، در امور مادی و دنیوی خود، در صورتی که نسبت به چیزی نادان باشد به دانا و متخصص آن مراجعه می کند و به هر چیزی از راه خودش وارد می شود، در امورِ معنوی و غیر مادی هم عقل همینگونه حکم می کند. لذا در روایاتِ بحث لزوم معرفتِ امام (ع) به همین حکم عقل تنبه داده شده است. امام باقر (ع) می فرمایند:
ای ابوحمزه، هر یک از شما که بخواهد چند فرسخ را طی کند، برای خود راهنمایی می گیرد. و تو نسبت به راه های آسمان از راههای زمین نادانتر هستی، پس برای خود راهنمایی بگیر.
[1] اصول کافی، کتاب الحجه، باب معرفه الامام و الردّ الیه، ح 10
