حضرت مهدي ارواحنا له الفداء ، ولادت استثنايي داشته و اين، براي بسياري سؤ ال انگيز بوده و هست.
از اين روي، ترسيم و تصوير و شرح مقدمات و برخورد مخالفان و دشمنان اهل بيت علیه السلام ، در برابر اين پديده، ضرور مي نماد. جريان امامت پيشوايان معصوم علیه السلام ، پس از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فراز و فرودهاي گوناگون پيدا کرد. امامان علیه السلام ، با حفظ استراتژي کلي و خطوط اساسي امامت، در رابطه با حفظ مکتب و ارزشهاي آن، تاکتيکها و روشهاي گونه گوني را در برابر ستم پيشگان، در پيش گرفتند.
اين فراز و نشيبها، تا زمان امامت علي بن موسي الرضا علیه السلام ، استمرار داشت و امامان اهل بيت، هر يک به تناسب زمان و مکان و ارزيابي شرايط و اوضاع سياسي و اجتماعي، موضعي خاص انتخاب مي کردند.
پس از امام رضا علیه السلام ، جريان امامت شکل ديگري يافت.
امام جواد، و امام هادي و امام حسن عسکري علیه السلام ، در برابر دستگاه حاکم و خلفاي عباسي موضعي يگانه برگزيدند.
از آن جا که اين بزرگواران، زير نظر مستقيم و مراقبت شديد خليفه وقت، در حصر و حبس به سر مي بردند، حرکتها، هدايتها و رهبريهاي آنان محدود شد و فرصت هر گونه حکومت سياسي، از آنان سلب گرديد.
اين محاصره و سخت گيري، نسبت به امامان سه گانه، از تزويج دختر خليفه به امام جواد علیه السلام آغاز شد [1] و با فراخواني امام هادي علیه السلام و فرزندش امام حسن علیه السلام به مرکز خلافت (سامراء) و سکونت دادن آنان در محله «عسکر» ادامه يافت. [2]
گزارشهاي جاسوسان خليفه از مدينه به وي رسيد که امام هادي محور و ملجاء شيعيان و دوستداران اهل بيت گرديده است. اگر اين مرز و بوم را مي خواهي اقدام کن.
متوکل عباسي، پيامي به والي مدينه نوشت و افرادي را براي آوردن امام، به سامراء گسيل داشت.
به اين اقدام هم بسنده نکرد، پس از اقامت امام در سامرا، گاه و بي گاه مأموران خود را به خانه امام مي فرستاد. بارها و بارها آن حضرت را به پيش خليفه بردند، و مورد آزار و اذيت قرار دادند. [3]
روز به روز، حلقه محاصره تنگ تر مي شد. و ملاقات شيعيان با امام دشوارتر. البته علت اصلي اين سخت گيريها، از ناحيه حکومت، بيم از انقلاب و شورش مردم عليه آنان و جلوگيري از رسيدن وجوه شرعي و اموال به امام علیه السلام و مسائلي از اين دست بود.
پس از امام هادي علیه السلام و در زمان امامت امام حسن علیه السلام ، اين فشارها به اوج رسيد و دشمن، با تمام توان و تلاش، در برابر آن حضرت موضع گرفت و ارتباط شيعيان با امام علیه السلام را به پايين ترين حد رساند. آزار و شکنجه و زندانهاي مکرر آن حضرت، گوياي اين حقيقت است، بويژه اين که دشمن احساس کرده بود آنچه را که از آن نگران است، در شرف تکوين و وقوع قرار گرفته از اين روي، مي کوشيد تا واقعه را پيش از وقوع آن علاج کند.
تولد مهدي موعود ارواحنا له الفداء ، به عنوان دوازدهمين پيشواي شيعيان، با نشانه هايي چون، نهمين فرزند امام حسين علیه السلام ، چهارمين فرزند امام رضا علیه السلام و... مشهور شده بود و مسلمانان حتي حاکمان، آن را بارها از زبان راويان و محدثان شنيده بودند و مي دانستند که تولد اين نوزاد با اين ويژگيها، از اين خانواده، بويژه خانواده امام حسن عسکري علیه السلام بيرون نيست و روزي فرزندي از آن خانواده به دنيا خواهد آمد که حکومت عدل و داد برپا خواهد کرد و ضمن فرمانروايي بر شرق و غرب، بنياد ظلم را بر خواهد انداخت.
از اين روي بر فشارها و سخت گيري هاي خود نسبت به امام حسن عسکري علیه السلام ، مي افزايد، مگر بتوانند با نابودي ايشان از تولد مهدي و تداوم امامت جلو بگيرند [4] اما بر خلاف برنامه ريزيها و پيشگيريهاي دقيق و پي در پي آنان، مقدمات ولادت امام زمان ارواحنا له الفداء آماده شد و توطئه هاي دشمنان، راه به جايي نبرد.
امام هادي علیه السلام ، در زمان حيات خويش مي دانست که آخرين حجت خدا در زمين از نسل اوست. از اين روي در مسأله ازدواج فرزند برومند خود، حسن بن علي اهتمام تام داشت و براي روييدن و رشد آن شجره طيبه، به دنبال سرزميني طيب و طاهر مي گشت.
داستان ازدواج امام حسن علیه السلام به دو گونه روايت شده است، لکن آنچه با قرائن و روند طبيعي مسأله سازگاتر مي آيد آن است که: خواهر امام هادي علیه السلام ، حکيمه خاتون، کنيزان فراوان داشت. امام هادي علیه السلام يکي از آنان را به نام «نرجس»، که از آغاز زير نظر وي فرائض و معارف ديني را به درستي فرا گرفته بود، به نامزدي فرزندش در آورد و با مقدماتي که در کتابهاي تاريخي آمده است، به عقد ازدواج امام حسن علیه السلام درآورد. [5]
مدتي از اين ازدواج مبارک گذشت دوستان و شيعيان در انتظار ولادت آخرين ستاره امامت، روز شماري مي کردند و نگران آينده بودند.
امام حسن علیه السلام ، گه گاه، نويد مولودش را به ياران مي داد:
«...سيرزقني الله ولدا بمنه و لطفه». [6]
به زودي خداوند به من فرزندي خواهد داد و لطف و عنايتش را شامل من خواهد کرد.
با تلاوت مکرر آيه شريفه:
«يريدون ليطفئوا نوراللّه بأفواههم و اللّه متم نوره و لو کره الکافرين» [7]
به ياران اميد و بشارت مي داد که هيچ نقشه و مکري نمي تواند جلو اين قدرت و حکمت خداوندي را بگيرد و روزي اين وعده به تحقق مي رسد.
از آن سو، دشمن نيز، آنچه در توان داشت به کار گرفت، تا اين وعده بزرگ الهي، تحقق نيابد: قابله هاي فراواني در خانواده هاي منسوب به امام حسن علیه السلام ، بويژه در منزل امام علیه السلام گمارد، امام را بارها به زندان افکند، مأموراني را گمارد که اگر فرزندي پسري در خانه امام ديدند، نابودش ‍ کنند و... [8]
اما بر خلاف اين تلاشها، نرجس خاتون حامل نور امامت شد و جز امام حسن علیه السلام و افراد خاصي از وابستگان و شيعيان آن حضرت، از اين امر، آگاه نشدند. [9]
تقدير الهي بر تدبير شيطاني ستمگران پيروز شد و در شب نيمه شعبان سال 255 ه‍. ق. آن مولود مسعود، قدم به عرصه وجود نهاد و نويد امامت مستضعفان و حاکميت صالحان را داد. [10]
امام حسن علیه السلام که آرزوي خود را بر آورده ديد، فرمود:
«زعمت الظلمة انهم يقتلوني ليقطعوا هذا النسل فکيف رأوا قدرة اللّه...» [11]
ستمگران بر اين پندار بودند که مرا بکشند، تا نسل امامت منقطع گردد، اما از قدرت خداوند غافل بودند.
بدين ترتيب، در آن شرايط رعب و وحشت و در آن فضاي اختناق و حاکميت خلفاي جور، دوازدهمين ستاره فروزان امامت و ولايت طلوع کرد و با تولدش، غروب و افول ستمگران و حاکميت ستمديدگان را اعلام کرد. [12]