اصل - و اسقنا من حوض جده. صلي الله عليه و آله بکأسه و بيده ريا رويا هنيئا سائغا لاظمأ بعده، يا أرحم الراحمين.
اعراب - واسقنا امر من سقي من باب ضرب و ضمير المتکلم مفعول. و الظرفان متعلقان بالامر، و (ريا) مفعول مطلق؛ و ما بعدها صفات له؟
ترجمه - و ما را از حوض کوثر که از جد امام زمان ارواحنا له الفداء است سيراب کن، درود خدا براو و خانوادهي او که ما را آب دهد به کاسه و به دست خود، و چنان باشد که تمام سيراب شويم با گوارائي و خوشي که ديگر تشنگي بعداز آن نباشد، اي رحم کنندهترين رحم کنندگان؛
شرح: در سوره 108 کوثر فرمايد انا اعطيناک الکوثر يعني ما عطا کرديم به تو کوثر را. و آن به چند معني تفسير شده؛ 1- زيادتي اولاد - و اين آيه براي تسليت پيغمبر صلي الله عليه و آله و سلم نازل شده؛ که چون پسران آن حضرت همه وفات نمودند و پسري براي او نبود مشرکين شادي ميکردند؛ و او را ابتر يعني بلاعقب ميخواندند لذا خدا او را بشارت داد به کثرت اولاد، و اين مطلب واضح است که خداوند به اين وعده وفا فرموده و نسل سادات زيادند. 2- کثرت علم: 3- کثرت اصحاب، 4- نبوت و قرآن: 5- حوض کوثر؛ و آن حوض يا نهري است در بهشت؛
از انس نقل است که روزي پيغمبر صلي الله عليه و آله و سلم در مجمع اصحاب حاضر شد و او شاد و خندان بود؛ گفتم يا رسولالله صلي الله عليه و آله و سلم امروز تو را شاد ميبينيم فرمود الحال سورهاي بر من نازل شد و سورهي کوثر را قرائت فرمود: پس فرمود ميدانيد کوثر چيست؛ گفتم خدا و رسول معني آن را بهتر ميدانند: فرمود کوثر نهري است در بهشت که خدا به من داده: و آن حوضي است که امت من از آن ميآشامند. و پيالههاي آن به عدد ستارههاي آسمان است. پس يکدسته از امت براي آشاميدن آب آن حاضر ميشوند. و فرشتگان ايشان را منع ميکنند، من عرض کردم که خدايا اينان امتان منند؛ جواب ميرسد که مگر نميداني که اينها اموري را بعد از تو احداث نمودند که موجب خرابي دين شد.
و از ابنعباس ره نقل است که رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم فرموده کوثر جوئي است در بهشت که آب آن از شير سفيدتر؛ و از مشک خوشبوتر و از عسل شيرينتر: و از برف سردتر و قدحهائي از مرواريد و ياقوت و ساير جواهر بر کنار او نهاده: و منبع آن از سدرة المنتهي و طول آن از مشرق تا مغرب است؛ هر که از آن جرعهاي بنوشد ديگر هيچ تشنه نگردد؛
و ديگر رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم فرمود چون به معراج رفتم فوق آسمان هفتم نهري ديدم که در کنار آن خيمههائي بود. و مرغان سبز رنگ زيبا به بزرگي شترهاي عربي بر کنار آن بودند. و از آن ميآشاميدند از جبرئيل پرسيدم اين نهر چيست؛ جواب اد اين کوثر است که خدا به تو عطا فرموده؛ و سقايت آن با اميرالمؤمنين علیه السلام است که دوستان خود را سيراب ميکند و به بهشت ميروند؛ و دشمنان خود را از آن منع ميکند و به دوزخ ميروند: و فخر رازي گويد آن را کوثر گويند زيرا که آب آن بسيار و تمام نهرهاي بهشت از آن جريان يابد؛ و آخر دعا را به نام شريف يا ارحم الراحمين ختم نمود: تا به برکت اين نام شريف دعاها مستجاب گردد.
