لازم‌ترين موضوع، درك و تصور صحيح از مقام امام زمان ارواحنا له الفداء است و اگر تصور ما صحيح شد بسياري مسائل بعدي خود به خود روشن مي‌شود.
در دعاي شريف ندبه مي‌خوانيم:
«اَيْنَ السَّبَبُ‌الْمُتَّصِلُ بَيْنَ‌الْأرْضِ وَ السَّماءِ»؛ يعني كجاست آن سببي كه بين زمين و آسمان عامل اتّصال مادون به مافوق است.
اين همان مفهوم واسطة فيض است؛ يعني امام ارواحنا له الفداء واسطة بين خدا و كلّ عالم هستي است و اگر متوجّه شويم كه امام ارواحنا له الفداء يك حقيقت و يك مقامند در عالم، مي‌رسيم به اين‌كه حتّي ملائكه هم وجود خود را از امام مي‌گيرند. وقتي فهميديم امام واسطة فيض است و واسطة فيض بودن؛ يعني از نظر حقيقت از همة موجودات حتّي از ملائكة مقرّب هم بالاتر است. براي اين‌كه روشن شود معناي واسطة فيض بودن يعني يك حقيقت، به اين روايت كه در جوامع روايي فريقين از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده، توجّه كنيد كه حضرت فرمودند: «كُنْتُ نَبِيّاً وَ آدَمُ بَيْنَ الْماءِ وَ الطّين» ؛ يعني من نبيّ بودم و آدم بين آب و گل بود. همچنين در روايت از امير‌المؤمنين علیه السلام داريم كه حضرت فرمودند: «كُنْتُ وَصِيًّا وَ آدَمُ بَيْنَ الْماءِ وَ الطّين» يعني من وصيّ پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ، بودم وقتي آدم هنوز در بين آب و گل بود. اين دو روايت همديگر را تأكيد مي‌كنند. بايد مفهوم اين روايات روشن شود تا بتوان فهميد امام يعني چه؟ و امام زمان دوستي و توسّل به امام زمان ارواحنا له الفداء يعني چه؟ و اين‌كه ما به وجود امام زمان زنده‌ايم چه مفهومي دارد؟
اين‌كه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم مي‌فرمايند: «آدم هنوز به دنيا نيامده بود كه من پيامبر بودم»؛ منظور اين است كه مقام حضرت قبل از خلقت عالم، وجود داشته است، قبل از اين‌كه حضرت آدم علیه السلام خلق شود و نسل‌هاي متمادي به دنيا بيايند و بعد بدن و نفس پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به دنيا بيايد، قبل از همة اين‌ها مقام پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم وجود داشته است. معني اين‌كه گفته مي‌شود پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم يك مقام است، به همين معني است. و روايت دوم هم كه حضرت اميرالمؤمنين علیه السلام مي‌فرمايند، خبر از همان نكته مي‌دهد كه امام يك مقامي است فوق جسم و جسمانيات.
از قول پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است كه فرموده‌اند: «شعبان ماه من است، پس روزه بداريد در اين ماه براي محبّت پيغمبر خود» يعني با انجام اين دستور، به مقامي مي‌رسيم كه محبّت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در قلبمان ايجاد مي‌شود. اين‌ حالت را نمي‌توان با كتاب خواندن به دست آورد. با خواندن صد كتاب تاريخ اسلام و زندگي پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نمي‌توان پيامبرشناس شد. چون پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم يك مقام است، براي نزديكي به مقام رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و دوست داشتن پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بايد رياضت كشيد، از نوع رياضت‌هايي كه در ماه شعبان به ما دستور داده‌اند، مثل روزه و دعا و استغفار.
همچنين در روايت آمده است كه با زحمت و رياضت مي‌توان امام زمان ارواحنا له الفداء را رؤيت كرد، چون امام زمان ارواحنا له الفداء يك مقام است. براي ارتباط با آن مقام بايد توجّه جان انسان از دنيا و تعلّقات دنيايي قطع شود و به غيب نظر كند؛ يعني اگر بخواهي بُعدي از ابعاد آن عصمت كل را دريابي، بايد در بعدي از ابعاد، يك هم‌سنخي و هماهنگي با مقام عصمت در خود ايجاد كني. اين كه فرموده‌اند: «اگر چهل روز خالصانه صبح كني و قلب خود را آماده نمايي، حضرت را مي‌بيني»؛ به اين معنا است كه اگر خود را از هرگونه رذيلت خالص كردي و قلب را براي پذيرش حكم خدا آماده كردي و مقام انساني‌ات از حدّ دنيا و جسم و خشم و شهوت بالا و بالا و بالاتر آمد روحت زلال مي‌شود و به مقامي از كمال مي‌رسد كه حضرت ارواحنا له الفداء بر او نظر كند و انسان نيز ايشان را در منظر خود مشاهده نمايد، و از اين‌جاست كه سير روح و تعالي آن انسان شروع مي‌شود، چون هدفش را پيدا كرده است.