بارزترين صفات نيکويش «عدالت» است، لذا به «عدل» ملقب گرديده، چنان‏که در دعايي که از خود آن حضرت براي شب‏هاي ماه رمضان روايت شده (معروف به دعاي افتتاح) آمده است: «اَللَّهُمَّ وَصَلِّ عَلي وَلِيِّ أَمْرِکَ القائِمِ المُؤَمَّلِ وَالعَدْلِ المُنْتَظَرِ؛ پروردگارا و درود بفرست بر وليّ امرت که قيام کننده است و اميد مردم و عدل منتظر است».


و در حديث اُبيّ که در کمال الدين روايت شده از رسول اکرم‏صلي الله عليه وآله در وصف امام قائم‏عليه السلام آمده: «أَوَّلُ العَدْلِ وَآخِرُهُ...؛ اوّل و آخر عدل است...». و کم‏تر حديثي درباره آن حضرت آمده که عدلش در آن يادآوري نشده باشد. در کمال الدين از پيغمبر اکرم‏صلي الله عليه وآله منقول است که فرمود: به درستي که خلفا و اوصياي من و حجّت‏هاي الهي بر خلق بعد از من دوازده نفرند، اوّلشان برادرم و آخرشان پسرم است. عرض شد: يا رسول اللَّه! برادرت کيست؟ فرمود: علي بن ابي طالب. گفته شد: پسرت کيست؟ فرمود: همان مهدي که زمين را از قسط و عدل پر کند، هم‏چنان که مالامال از ستم و ظلم شده باشد. سوگند به آن‏که مرا به حق بشارت دهنده فرستاد! اگر از عمر دنيا جز يک روز باقي نماند، هر آينه خداوند آن يک روز را آن‏قدر طولاني کند، تا در آن روز خروج نمايد. آن‏گاه عيسي بن مريم روح اللَّه فرود مي‏آيد و پشت سر او نماز مي‏گزارد، و زمين به نور او روشن مي‏شود و سلطنت و فرمانروايي‏اش به مشرق و مغرب همه جا مي‏رسد.


و از حضرت سيّد الشهداعليه السلام روايت شده که فرمود: اگر از عمر دنيا باقي نماند مگر يک روز، خداوند عزّوجلّ آن روز را آن‏قدر طولاني مي‏کند تا اين‏که مردي از فرزندانم خروج کند، سپس زمين را پر از عدل و قسط سازد، هم‏چنان که از ستم و بيداد پر شده باشد، شنيدم که پيغمبرصلي الله عليه وآله اين را مي‏فرمود. [1] .


مي‏گويم: اخبار در اين باره جدّاً متواتر است، بعضي از آن‏ها را ان شاء اللَّه تعالي ذکر خواهيم کرد. و از تتبع و بررسي موارد استعمال چنين به دست آورده‏ام که عدل اعمّ از قسط است، زيرا که قسط در مورد ايفاي حقّ غير به کار مي‏رود، مانند اداء شهادت، قضاوت، کيل و وزن و امثال اين‏ها؛ ولي عدل هم شامل خود انسان مي‏شود و هم ديگري. بنابراين عدل به طور مطلق موافقت با حقّ است، ولي قسط موافقت با حقّ است در مورد خلايق، براي اين‏که کاملاً صدق اين گفتار روشن شود به آيات شريفه قرآن که در آن‏ها قسط و عدل ياد شده مراجعه فرماييد. و جور، ضدّ قسط؛ و ظلم، ضدّ عدل است. ظلم آن است که از حريم حقّ تجاوز شود ولي جور تجاوز از حقّ است نسبت به غير.
و احاديثي که به اين مضمون وارد شده دلالت مي‏کند که حکّام و رؤسا و قضات در آخر الزمان بر مردم ستم مي‏کنند و به اصطلاح جائر هستند، بر خودشان نيز ظلم مي‏کنند.پس هرگاه حضرت قائم‏عليه السلام ظهور کند، جور را برطرف مي‏کند و در حکومت بين مردم عدالت را حکم‏فرما مي‏سازد و ريشه و شاخه ظالمين را قطع مي‏کند تا جايي که عدلش همه عالم را فرا گيرد و احدي بر ديگري ظلم نخواهد کرد.


لذا حضرت صادق‏عليه السلام در حديثي که در بحار و غيبت نعماني از آن حضرت نقل شده مي‏فرمايد: قسم به خدا، عدل او داخل خانه‏هاي‏شان مي‏شود، هم‏چنان که گرما و سرما داخل مي‏شود. [2] . بعضي از اخباري که درباره عدالت آن حضرت تصريح دارد خواهد آمد.