بدان که منافع وجود مبارک آن جناب بر چند گونه است:


قسم اوّل: منافع آن حضرت چه غايب باشد و چه ظاهر، و آن بر دو نوع است:


نوع اوّل: تمام خلايق در آن شريک هستند مانند: زندگي و بقاي در جهان و... که همه‏اش از برکات و فيوضات وجود شريف آن حضرت است - چنان‏که در بخش دوم و سوم کتاب آورديم - لذا در توقيع شريف فرمود: و امّا وجه بهره‏وري از من در زمان غيبتم مانند استفاده از خورشيد است هنگامي که ابر از ديده‏ها پنهانش سازد. و من براي اهل زمين امان هستم، هم‏چنان که ستارگان مايه ايمني اهل آسمان هستند.... [1] .


و به همين مضمون روايات ديگري از ائمه اطهارعليهم السلام نيز وارد شده که در خاتمه کتاب، فصلي براي بيان مباني و تحقيق و اشارات آن منعقد خواهيم کرد ان شاء اللَّه تعالي.


نوع دوم: افاضات علمي و عنايات ربّاني که به مؤمنين اختصاص دارد، مانند: واضح نمودن وقت نمازهاي يوميه و مانند آن است، چنان‏که در وسائل به سند خود از حضرت ابوعبد اللَّه صادق‏عليه السلام روايت شده که فرمود: هيچ روز ابري نيست که وقت زوال بر مردم مخفي باشد مگر اين‏که امام‏عليه السلام خورشيد را نهيب زند تا آشکار گردد، پس بر اهل هر آبادي کسي که به وقت اهتمام داشته باشد و آن‏که ضايع نمايد احتجاج کند. [2] .


قسم دوم: منافع زمان غيبت آن حضرت‏عليه السلام: آن هم بر دو نوع است:


نوع اوّل: مخصوص به مؤمنين است و آن بسيار است، از جمله: ثواب‏هاي بسياري است که بر انتظار زمان ظهور آن جناب مترتّب است و ان شاء اللَّه در بخش هشتم خواهد آمد، و نيز آنچه از ثواب‏ها بر صبر و شکيبايي آنان در عصر غيبت مترتّب است که در همان بخش خواهيم آورد، و باز دو برابر شدن ثواب کارهاي نيک آن‏ها در چنين زماني چنان‏که در کتاب اصول کافي و غير آن از عمّار ساباطي روايت شده که گفت: به حضرت ابوعبد اللَّه صادق‏عليه السلام گفتم: کدام بهتر است عبادت مخفيانه با امام از شما خاندان که در دولت باطل پنهان باشد يا عبادت در زمان ظهور حق و دولت امام ظاهر از شما؟ فرمود: اي عمّار! صدقه در سرّ واللَّه بهتر است از صدقه علني، همين‏طور است به خدا عبادت شما با امامتان که در زمان دولت باطل مخفي باشد، و ترسيدن شما از دشمنان در دولت باطل و هنگام متارکه، بهتر است از کسي که خداوند - جلّ ذکره - را در ظهور امام حق آشکار در دولت حق عبادت نمايد، و عبادت در حال ترس در دولت باطل مانند عبادت و امنيّت در دولت حق نيست. و بدانيد که هر يک از شما امروزه نماز واجب خودش را جماعت بخواند در حالي که از دشمن مخفي باشد و با تمام شرايط در وقتش آن را ادا نمايد، خداوند - عزّوجلّ - ثواب پنجاه نماز فريضه با جماعت براي او مي‏نويسد، و هر آن‏که از شما نماز واجبي را فرادي و مخفيانه از دشمن در وقتش با تمام شرايط بخواند، خداوند - عزّوجلّ - براي او ثواب بيست و پنج نماز فرادي مي‏نويسد، و هر يک از شما نماز نافله‏اش را در وقتش با شرايط بجاي آورد، خداوند براي او ثواب ده نماز نافله مي‏نويسد، و هر کدام از شما حسنه‏اي انجام دهد خداوند براي او بيست حسنه مي‏نويسد، و خداوند- عزّوجلّ - حسنات مؤمن از شما را مي‏افزايد اگر اعمالش را نيکو گرداند و به تقيّه، دين و امام و خودش را مواظبت کند و زبانش را حفظ نمايد، چندين برابر مي‏افزايد، خداوند - عزّوجلّ - کريم است.... [3] .


و از جمله: ثواب‏هاي زياد و اجرهاي عظيمي است که بر بعضي از اعمال مخصوص به زمان آن حضرت - صلوات اللَّه عليه - مترتّب است، و ان شاء اللَّه در بخش هشتم کتاب خواهيم آورد.


نوع دوم: مخصوص کافرين و منافقين است، و آن مهلت دادن و تأخير عذاب آن‏ها است، چنان‏که در تفسير علي بن ابراهيم قمي‏رحمه الله درباره آيه شريفه: «فَمَهِّلِ الکافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً»؛ [4] پس کافران را مهلت ده مهلت اندکي. فرمود: در وقت برانگيخته شدن قائم، انتقام مرا از جبارها و طاغوت‏ها، از قريش و بني اميه و ساير مردم خواهد گرفت. [5] .


قسم سوم: منافع زمان ظهور او: و آن بر دو نوع است:


نوع اوّل: شامل خلايق و موجودات مي‏شود مثل انتشار نور، و ظهور عدل، و امنيت راه‏هاي بلاد، و ظهور برکات زمين، و صلح و آشتي درندگان و چارپايان، و آزار نرساندن هيچ نيشداري به کسي، و برکات فراوان، و منافع بي‏کران ديگر... چنان‏که در بحار در وصف حضرت قائم‏عليه السلام از امير المؤمنين‏عليه السلام منقول است که فرمود: و آسمان بارانش، و درختان ميوه‏ها، و زمين گياهان را برمي‏آورند، و براي اهل آن زينت مي‏کند، و درندگان ايمن شوند تا جايي که مانند چارپايانشان در اطراف زمين چرا مي‏کنند.... [6] .


نوع دوم: مخصوص مؤمنين است، و آن بر دو گونه است:


گونه اوّل: براي زندگان آن‏ها، و آن انتفاع و بهره‏وري از شرف حضور آن حضرت و استفاده از نور آن جناب و فراگرفتن از علوم آن بزرگوار و برطرف شدن بيماري‏ها و گرفتاري‏ها و بلاها از بدن‏هاي ايشان است. چنان‏که در بحار و غير آن از امام صادق‏عليه السلام آمده که فرمود:


هرگاه قائم‏عليه السلام بپاخيزد، خداوند از هر مؤمن ناگواري‏ها را دور مي‏سازد و نيرويش را به او بازگرداند. [7] .


و از آن منافع، زياد شدن نيروي آن‏ها است که در حرف «ق» گذشت، و طولاني شدن عمرشان، و مشاهده کردن نحوه انتقام حضرت قائم‏عليه السلام از دشمنانشان، و منافع فراوان ديگر....


گونه دوم: براي مردگان ايشان، از جمله: خوشحالي و فرح ظهور آن حضرت به قبرهايشان داخل مي‏شود چنان‏که در کتاب المحجّة از امام صادق‏عليه السلام آمده که در ذيل آيه شريفه: «وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ المُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللَّهِ»؛ [8] و در آن روز مؤمنان به ياري خداوند خشنود مي‏شوند. امام فرمود: در قبرهايشان به ظهور قائم‏عليه السلام. [9] و در حرف «ل» مطالبي که بر اين معني دلالت داشت گذشت.
و از جمله منافع زمان ظهور آن حضرت براي اموات مؤمنين، زنده شدن آن‏ها است بعد از مرگشان. چنان‏که در بحار از امام صادق‏عليه السلام روايت شده که فرمود: و چون هنگام قيامش فرا رسد در ماه جمادي الثانيه و ده روز از رجب باراني بر مردم خواهد باريد که خلايق نظير آن را نديده باشند، پس خداوند به وسيله آن، گوشت‏ها و بدن‏هاي مؤمنين را در قبورشان مي‏روياند، و گويي آن‏ها را مي‏نگرم که از سوي «جهينه» مي‏آيند در حالي که موهاي خود را از خاک تميز مي‏کنند.... [10] در حرف «ک» نيز مطالب مناسب گذشت و در بخش پنجم نيز خواهد آمد که هر کس براي فرج آن حضرت دعا کند در زمان ظهور زنده مي‏شود تا به خدمت آن جناب شرفياب گردد، ان شاء اللَّه تعالي.