يكى از مسائلى كه جامعه بشرى پيش از ظهور امام(ع) از آن رنج مىبرد، بيدادگرى و ستمى است كه به وسيله حكومتها بر مردم مىرود. رسول خدا(ص) در اين باره مىفرمايد: «زمين از ستم و بيداد پُر مىشود؛ تا جايى كه در هر خانهاى ترس و جنگ وارد مىگردد»
(1)
حضرت على(ع) مىفرمايد: «زمين پر از ستم و بيداد مىگردد؛ تا آن كه ترس و اندوه در هر خانهاى وارد شود»
(2)
امام باقر(ع) مىفرمايد: «حضرت قائم(ع) قيام نمىكند، مگر در دورانى پر از بيموهراس»
(3)
اين بيم و ترس چيزى است كه غالباً از حكومت زمامداران ستمگر و خودسر جهانسرچشمه مىگيرد؛ زيرا پيش از ظهور آن حضرت، ستمگران بر جهان فرمانروايىمىكنند.
امام باقر(ع) در اين باره مىفرمايد: «مهدى(ع) هنگامى قيام مىكند كه زمام كارهاى جامعه در دست ستمكاران باشد»
(4)
ابن عمر مىگويد: مرد شرافتمند و داراى مال وفرزند (در آخر الزمان) به سبب رنجها و گرفتارىهايى كه از سوى فرمانروايان مىبيند، آرزوى مرگ مىكند.
(5)
نكته قابل توجّه اين است كه پيروان پيامبر(ص) تنها از تجاوز و هجوم قدرتهاى بيگانه رنج نمىبرند، بلكه از سوى حكومتهاى خودكامه و مستبد خودشان نيز در فشار و رنجند؛ آنچنانكه زمين با همه گستردگىاش بر آنان تنگ مىشود و به جاى احساس آزادى، خود را در زندانى بزرگ احساس مىكنند. هم اكنون در جهان اسلام جز ايران - كه با عنايت خداوند و امام زمان(عج) در آن فقيه عادل حكومت مىكند - باقى رهبران كشورهاى اسلامى با اسلام و مسلمانان ميانه خوبى ندارند و با آنان بيگانهاند.
در روايات، در اين زمينه چنين آمده است:
رسول گرامى اسلام(ص) مىفرمايد: «در آخر الزمان بلاى شديدى - كه سختتر از آن شنيده نشده باشد - از سوى فرمانروايان اسلامى بر امّت من وارد خواهد شد؛ به گونهاى كه فراخناى زمين بر آنان تنگ خواهد گشت و زمين از بيداد و ستم لبريز گردد؛ آنچنانكه مؤمن براى رهايى از ستم، پناهگاهى كه بدان پناهنده شود، نمىيابد»
(6)
در پارهاى از روايات به ابتلاى مسلمانان به رهبران خودكامه تصريح گشته، در پى حكمرانى آن فرمانروايان ستمگر، ظهور مصلح كلّ، نويد داده شده است. در اين دسته از روايات، از سه گونه حكومت - كه پس از رسول گرامى اسلام بر سر كار مىآيند - سخن به ميان آمده است. اين سه گونه حكومت عبارتند از: خلافت، امارت و ملوك و پس از آن، جباران حاكم مىشوند.
پيامبر اكرم(ص) فرمود: «پس از من خلفايى بر سر كار خواهند آمد؛ بعد از خلفا، امرايىو پس از امرا، پادشاهان و پس از آنان جباران و ستمگران؛ سپس مهدى(عج) ظهور مىكند»
(7)
.1ابنابىشيبه، مصنّف، ج15، ص89؛ كنز العمّال، ج14، ص584.
2 كنز العمّال، ج14، ص584؛ احقاق الحق، ج13، ص317.
3.شجرى، امالى، ج2، ص156.
ر.ك: نعمانى، غيبة، ص253؛ طوسى، غيبة، ص274، اعلام الورى، ص428؛ مختصر بصائر الدرجات، ص212؛ اثباتالهداة، ج3، ص540؛ حلية الابرار، ج3، ص626؛ بحارالانوار، ج52، ص23؛ بشارة الاسلام، ص82؛ عقدالدرر، ص64؛ القول المختصر، ص26؛ متقى هندى، برهان، ص74؛ سفارينى، لوائح، ج3، ص8.
4. ابنطاووس، ملاحم، ص77.
5. عقد الدرر، ص333.
6.حاكم، مستدرك، ج4، ص465؛ عقد الدرر، ص43؛ احقاق الحق، ج19، ص664.
.7 المعجم الكبير، ج22، ص375؛ الاستيعاب، ج1، ص221؛ فردوس الاخبار، ج5، ص456؛ كشف الغمّه، ج3، ص264؛ اثبات الهداة، ج3، ص596.
