چون با دعا کردن مولايمان صاحب الزمان - عجّل اللَّه فرجه الشريف - اصحاب اعراف را ياري کرده و نزد آنان شناخته شده است، پس در حقّ او شفاعت ميکنند و به شفاعت آنها وارد بهشت گردد. خداوند - عزّوجلّ - فرموده: «وَعَلَي الأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ کُلاًّ بِسِيماهُمْ»؛ [1] و بر اعراف رجالي هستند که هريک را به چهرههايشان ميشناسند.
سخن در اينجا پيرامون سه امر ميباشد:
اول، معني اعراف: علي بن ابراهيم قمي در تفسير خود به سند صحيحي از حضرت ابي عبد اللَّه صادقعليه السلام آورده که فرمود: اعراف بلندياي است بين بهشت و جهنّم، و رجال امامانعليهم السلام ميباشند.... [2] .
دوم، رجال اعراف کيانند؟: چنانکه در حديث فوق - در روايت علي بن ابراهيم - دانسته شد آنها امامانعليهم السلام هستند.
و نيز در مجمع البيان از حضرت ابوجعفر باقرعليه السلام است که فرمود: آنان آل محمدعليهم السلام هستند، داخل بهشت نشود مگر کسي که ايشان را شناخته و آنها او را شناخته باشند، و به جهنم داخل نشود مگر آن کس که آنان را انکار کند و آنان او را انکار نمايند. [3] .و در تفسير البرهان از آن حضرت آمده که فرمود: ماييم آن رجال. امامان از ما، ميشناسند چه کسي داخل جهنم و چه کسي داخل بهشت ميشود، همانطور که شما در قبايلتان مرد را ميشناسيد که خوب است يا بد. [4] . و نيز در همان تفسير مسنداً از امام باقر و امام صادقعليهما السلام درباره فرموده خداي - عزّوجلّ -: «وَعَلَي الأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ کُلاًّ بِسِيماهُمْ»، فرمود: آنان امامان هستند.
و نيز به سند صحيحي از بُريد بن معاويه عجلي آمده که گفت: از حضرت ابوجعفر باقرعليه السلام درباره فرموده خداي تعالي: «وَعَلَي الأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ کُلاًّ بِسِيماهُمْ» پرسيدم. فرمود: درباره اين امت نازل شد، و رجال: امامان از آل محمدعليهم السلام هستند. عرض کردم: اعراف چيست؟ فرمود: پُلي بين بهشت و جهنم است، پس امام از ما براي هر کدام از مؤمنين گنهکار شفاعت کند نجات يابد، و هرکه را که شفاعت نکند سقوط مينمايد. [5] .
و روايات در اين باره بسيار است و بين اين خبر و روايت علي بن ابراهيم قمي در معني اعراف منافاتي نيست.
سوم: دعا براي صاحب الزمانعليه السلام مايه شفاعت اصحاب اعراف است. در مجمع البيان مرفوعاً از اصبغ بن نباته روايت است که گفت: در حضور عليعليه السلام نشسته بودم که ابن الکوّا به خدمتش آمد و درباره اين آيه «وَعَلَي الأَعْرافِ...» از آن حضرت پرسيد. فرمود: خدا بر تو رحم آرد اي ابن الکوّا! ما روز قيامت بين بهشت و جهنم ميايستيم، پس هرکه ما را [در دنيا] ياري کرده از چهرهاش ميشناسيم و او را وارد بهشت ميکنيم و هرکه ما را دشمن داشته از چهرهاش ميشناسيم و به جهنم روانه ميسازيم. [6] .
وجه دلالت اين حديث اينکه سابقاً گفتيم: دعا براي مولايمان صاحب الزمانعليه السلام از اقسام ياري آن حضرت به زبان است، و چون ياري کردن - در اين روايت - وسيله رستگاري به شفاعت و شناخته شدن نزد اصحاب اعراف شمرده شده، پس دعا کننده مشمول آن ميگردد.
