چند روايت شاهد اين مطلب است از جمله: حديث شريفي است که در تفسير امام عسکري‏عليه السلام آمده که فرمود: مؤمن دوست‏دار محمد و آل او، که علي را بعد از محمدصلي الله عليه وآله امام خويش دانسته که الگوي او باشد و سرور خود که سخنانش را تصديق و افعالش را صحيح دانسته و او را اطاعت کند، و به اطاعت آن کس که به اطاعتش در امور دين و سياست [اداره آموزش] دعوت نموده است. هرگاه (چنين مؤمني را) اجل حتمي که بازگردانده نشود و قضاي الهي که مانعي جلويش نمي‏ايستد فرا رسد، و ملک الموت و اعوانش نزد او حاضر شوند، محمد رسول اللَّه‏صلي الله عليه وآله را از يک سوي و علي - سيد الوصيين - را از سوي ديگر بالاي سرش مي‏بيند، و در کنار پاهايش از يک سمت حسن - نواده سيّد الانبياء - و از سوي ديگر حسين - سيّد الشهداء - را مشاهده مي‏کند و پيرامونش پشت سرشان خواصّ و دوستانشان که سادات اين امّت هستند در مرتبه بعد از آقايانشان آل محمدعليهم السلام قرار دارند، پس بيمار مؤمن به آنان نظر مي‏کند و خطاب مي‏نمايد به طوري که خداوند صداي او را از گوش‏هاي حاضران محجوب مي‏دارد، هم‏چنان که ديدن ما اهل البيت را نيز از آن‏ها مخفي مي‏نمايد تا ايمانشان به آن ثواب بيشتري داشته باشد به خاطر محنت شديدي که بر آن‏ها وارد مي‏شود.


مؤمن ميگويد: پدر و مادرم فداي تو، اي رسول خداوند ربّ العزّة! پدر و مادرم فداي تو، اي وصيّ پيغمبر رحمت! پدر و مادرم فداي شما دو شير بچگان محمدصلي الله عليه وآله و اي نوادگان و فرزندان او؛ اي دو سيّد جوانان اهل بهشت که به رحمت و رضوان خداوند نزديک هستيد! و خوش آمديد شماها خوبان اصحاب محمد و علي و فرزندانشان‏عليهم السلام. چقدر اشتياق ديدارتان را داشتم و اکنون به شدّت از ديدارتان خوشحالم. اي رسول خدا! اينک ملک الموت به بالينم حاضر است و ترديد ندارم که در دل او بزرگ هستم به خاطر موقعيت شما و موقعيت برادرتان، پس رسول خداصلي الله عليه وآله مي‏فرمايد: همين‏طور است.


سپس رسول خداصلي الله عليه وآله به سوي ملک الموت متوجه مي‏شود و مي‏فرمايد: اي ملک الموت! سفارش خداوندي را در احسان به پيروِ ما و خادم ما و محبّ ما و ايثارگر ما [بر هر چيز ديگر] رعايت کن. ملک الموت گويد: اي رسول خدا! به او بفرماييد که به آنچه خداوند برايش در بهشت مهيا کرده نظري افکند. رسول اکرم‏صلي الله عليه وآله به او فرمايد: به بلندي نگاه کن، پس نظر مي‏افکند بر آنچه انديشه‏ها آن را درنيابند و به حدّ و حساب نيايند. آن‏گاه ملک الموت مي‏گويد: چگونه آسان نگيرم بر کسي که آن ثواب او است و اين محمد (و عترت او) ديدار کنندگانش. اي رسول خداصلي الله عليه وآله! اگر خداوند مرگ را گرنه‏اي قرار نداده بود که به بهشت نرسد مرگ آن که از آن بگذرد، روح او را نمي‏گرفتم. ولي خادم و دوستت تأسّي جويد به تو و به ساير پيغمبران و رسولان و اولياي خدا که به حکم الهي مرگ را چشيدند.


سپس محمدصلي الله عليه وآله مي‏فرمايد: اي ملک الموت! بگير برادرمان را که به تو تسليم کرديم و سفارش خير را درباره‏اش بپذير.
آن‏گاه آن حضرت و همراهانش به سوي باغ‏هاي بهشت بالا روند در صورتي که حجاب و پرده از چشم آن مؤمن بيمار کنار رفته باشد، پس آن‏ها را در جايگاه خودشان مي‏بيند پس از آن‏که پيرامون رختخوابش بودند، مي‏گويد: اي ملک الموت بشتاب بشتاب روح مرا بگير و اين‏جا مرا مگذار که از دوري محمد و عترت او صبر ندارم، مرا به آن‏ها ملحق ساز. در اين هنگام ملک الموت روح او را مي‏گيرد، و همچون مويي که از آرد برکشند جان او را از کالبد برآورد. و اگر شما او را در شدّت مي‏بينيد در حقيقت او در سختي نيست، بلکه در راحتي و لذّت است و چون او را در قبر گذارند افراد ما را آن‏جا مي‏يابد.


و هنگامي که منکر و نکير به سراغش بيايند، به يکديگر گويند: محمد و علي و حسن و حسين‏عليهم السلام و نيکان اصحابشان نزد اين شخص حاضرند، بايد براي آن‏ها کوچکي کنيم. سپس مي‏آيند بر محمدصلي الله عليه وآله جداگانه يک سلام مي‏کنند و بر علي‏عليه السلام جداگانه يک سلام مي‏کنند، سپس بر حسنين‏عليهما السلام با هم يک سلام مي‏کنند و آن‏گاه سلامي بر تمام ياراني که همراه ما مي‏باشند، مي‏نمايند.


بعد از آن گويند: دانستيم اي رسول خدا که از خادم و پيروِ خودت ديدن کردي، و اگر چنين نبود که خداوند مي‏خواهد فضيلت او را براي فرشتگاني که حضور دارند و فرشتگاني که بعداً جريان را خواهند شنيد آشکار سازد، از او سؤال نمي‏کرديم، ولي امر الهي را بايد امتثال کرد.


آن‏گاه از او مي‏پرسند: خداي تو کيست؟ دين تو چيست؟ و پيغمبر تو کيست؟ و امام تو کيست؟ و قبله‏ات کدام است؟ و برادرانت کيانند؟ مي‏گويد: اللَّه، پروردگار من است و محمدصلي الله عليه وآله پيغمبر من است و علي‏عليه السلام جانشين محمدصلي الله عليه وآله امام من و کعبه، قبله‏ام و مؤمنان، پيروان محمد و علي و آل آن‏ها، دوستان ايشانند و دشمنان معاندان ايشان برادران منند. و شهادت مي‏دهم که جز خداي يکتا معبودي نيست. و خداوند شريک ندارد و گواهي مي‏دهم که محمد بنده و فرستاده او است، و اين‏که برادرش علي وليّ خدا است، و آن‏ها که از پاکيزگان عترتش براي امامت نصب کرد، خلفاي امّت و واليان برحقّ و قيام کنندگان به عدل مي‏باشند. پس (نکير و منکر) گويند: بر اين باور زندگي کردي، و بر همين مُردي و بر همين عقيده - ان شاء اللَّه - برانگيخته خواهي شد و با آن کس که ولايتش را داشته‏اي در منزلگاه کرامت و قرارگاه رحمت الهي خواهي بود.


مي‏گويم: وجه استشهاد به اين روايت شريف که نکات جالبي دارد اين‏که مؤمن به آن مکرمت‏ها و سعادت‏ها و نعمت‏هاي بزرگ مي‏رسد به سبب چهار امر: موالات و پيروي پيغمبر و ائمه اطهارعليهم السلام و خدمت به آن‏ها و محبّت به ايشان و مقدّم داشتن آن‏ها بر ديگران. چنان‏که از فرموده حضرت که: در احسان به پيروِ ما، و خادم ما، و محبّ ما، و ايثارگر ما [بر هر چيز ديگر] رعايت کن... استفاده مي‏شود.
و ترديدي نيست که اين چهار صفت در دعا کننده براي مولايمان صاحب الزمان‏عليه السلام جمع است، زيرا که دعا براي آن جناب نوعي از پيروي و خدمت و محبّت به امامان است و نيز ايثار کردن ايشان در دعا بر ساير افراد مي‏باشد.


و نيز بر اين مطلب دلالت مي‏کند تمام آنچه در بشارت‏ها براي مؤمن در اخبار بسيار وارد شده که در فروع کافي - باب ما يعاين المؤمن والکافر عند موته - [1] و مجلّد سوم بحار [2] و غير اين‏ها آمده. و ما به يک حديث از کافي اکتفا مي‏کنيم که براي عارف سالک بس است و هرکه مايل باشد به کتاب‏هاي مزبور مراجعه نمايد.


در کافي از محمد بن يحيي، از احمد بن محمد، از ابن سنان، [3] از عمار بن مروان است که گفت: شخصي که از حضرت ابي عبد اللَّه صادق‏عليه السلام شنيده بود، برايم نقل کرد که آن حضرت فرمود: به خدا سوگند! از شما قبول مي‏کند و سوگند به خدا که شما را مي‏آمرزد، ميان هر يک از شما و جايگاهي که بر آن مورد غبطه است و خوشي و روشني چشم در آن است جز اينقدر فاصله نيست که جانش به اين‏جا رسد - و با دست به گلويش اشاره کرد - آن‏گاه فرمود: وقتي چنين شود و به احتضار برسد، رسول خدا و علي و جبرئيل و ملک الموت‏عليهم السلام نزد او حاضر گردند. آن‏گاه علي‏عليه السلام به او نزديک مي‏شود و مي‏گويد: يا رسول اللَّه! اين شخص ما خاندان را دوست مي‏داشت پس او را دوست بدار. و رسول خداصلي الله عليه وآله به جبرئيل مي‏فرمايد: اين شخص خدا و رسول او و خاندانش ار دوست مي‏داشته پس او را دوست بدار. و جبرئيل به ملک الموت مي‏گويد: اين کسي است که خدا و رسول و خاندانش را دوست داشته است پس او را دوست بدار و بر او آسان بگير، پس ملک الموت به او نزديک مي‏شود و مي‏گويد: اي بنده خدا! آزادي کردنت را گرفتي؟ تذکره تبرئه خود را گرفتي؟ در زندگي دنيا به عصمت کبري متمسّک شدي؟ فرمود: پس خداوند او را توفيق مي‏دهد که مي‏گويد: آري. سؤال مي‏کند: آن چيست؟ مي‏گويد: ولايت علي بن ابي طالب‏عليهما السلام.


ملک الموت گويد: راست گفتي، و از آنچه حذر داشتي خداوند تو را از آن ايمن نمود، و به آنچه اميدوار بودي رسيدي، مژده باد تو را به سلف صالح مرافقت با رسول خدا و علي و فاطمه‏عليهم السلام.


سپس به آساني روحش را مي‏گيرد، و بعد کفنش از بهشت و حنوطش از مشک اذفر از بهشت نازل مي‏گردد، که به آن کفن و حنوط تجهيز، و آن‏گاه با حُلّه زردي از حُلّه‏هاي بهشتي پوشانده مي‏شود، و چون در قبرش قرار دهند دري از درهاي بهشت برايش گشوده مي‏شود که از نسيم ملايم و بوي گل‏هاي آن بر او برسد.


سپس به مقدار يک ماه، راه از پيش رويش و از سمت راست و سمت چپش وسعت داده مي‏شود، آن‏گاه به او گفته شود: همچون عروسي که بر رختخوابش آرام گيرد، آسوده بخواب. بشارت باد تو را به آسايش و استراحت و بهشت و نعمت، و پروردگاري که (بر تو) غضبناک نيست. آن‏گاه آل محمدعليهم السلام را در جنان رضوي ديدار مي‏کند، با ايشان از غذايشان مي‏خورد و از آبشان مي‏آشامد، و با آنان در مجالسشان سخن مي‏گويد، تا آن هنگام که قائم ما اهل البيت بپاخيزد و چون قائم ما بپاخيزد، خداوند تعالي آنان را برانگيزد، پس لبيک‏گويان گروه گروه به سويش مي‏آيند. در آن هنگام باطل‏جويان به ترديد افتند و هتک کنندگان حرمت‏هاي الهي از هم پاشيده شوند - که اندک خواهند بود - عجله کنندگان هلاک گردند و آن‏ها که فرج را نزديک دانند نجات يابند. از اين جهت است که رسول خدا به علي‏عليهما السلام فرمود: تو برادر مني و وعده من و تو وادي السلام باشد. [4] .


وجه استشهاد به اين روايت اين‏که، پيش‏تر اشاره کرده‏ايم، و نيز بيان خواهيم کرد که دعا براي حضرت قائم‏عليه السلام و تعجيل فرج آن حضرت مايه کمال ايمان و ثبوت آن تا هنگام مرگ مي‏باشد. پس سبب غير مستقيم است براي رستگاري به اين فضيلت، اضافه بر اين‏که خود اين دعا تمسّک به عصمت کبري - يعني ولايت علي بن ابي طالب‏عليهما السلام - است، پس سبب رسيدن به اين مقام مي‏باشد.
و نيز از دلايل اين موضوع روايتي است که در اصول کافي به سند صحيحي از ابن ابي عمير از حکم بن مسکين از حضرت ابي عبد اللَّه صادق‏عليه السلام که فرمود: هرکس به مؤمني سروري رساند خداوند - عزّوجلّ - از آن سرور مخلوقي مي‏آفريند که به هنگام مرگ ديدارش کند و به او گويد: مژده باد تو را اي دوست خدا به کرامت و رضوان او. و هم‏چنان با او خواهد بود تا اين‏که داخل قبرش شود، باز همان سخن را گويد و چون از قبرش برخيزد باز آن سخن را تکرار نمايد. سپس همواره با او بماند و در مواقع ترس او را مژده دهد و همان سخن را بگويد. مؤمن از او پرسد: تو کيستي خدايت رحمت کند؟ مي‏گويد: من آن سرور و شادماني هستم که بر فلاني وارد ساختي. [5] . مي‏گويم: وجه دلالت اين‏که: بدون ترديد مولايمان صاحب الزمان و پدران گرامي‏اش‏عليهم السلام از اين دعا خرسند و مسرور مي‏شوند، پس اين ثواب به نحو اتمّ بر آن مترتب است.