با توجه به اين كه زنان در حكومت حضرت مهدى(عج) همان نقشى را دارند كه در دوران صدر اسلام داشته‏اند، به اختصار، نقش زنان را در آن روزگار بررسى مى‏كنيم. هرچند در روايت اشاره شده است كه: «يداوين الجرحى‏ و يقمن على المرضى؛ زخميان را مداوا كرده، و از بيماران پرستارى مى‏كنند». ولى شايد اين نمونه‏اى از مهم‏ترين خدمات‏زنان در روزگار پيامبر(ص) باشد؛ زيرا آنان فعّاليت‏هاى ديگرى هم داشته‏اند و همين نقش را در زمان حضرت مهدى(عج) خواهند داشت. امام صادق(ع) مى‏فرمايد: «زنان همان كارهايى را كه در زمان پيامبر(ص) انجام مى‏دادند، در زمان حضرت قائم(عج) نيز انجام خواهند داد».


زنان در جنگ‏هاى پيامبر(ص)، وظايف ديگرى هم چون رساندن آب و غذا به رزمندگان، آشپزى، نگه دارى وسايل رزمندگان، تهيه دارو، رساندن مهمات، تعمير تجيهزات، انتقال شهدا، شركت در جنگ‏هاى دفاعى، تشويق رزمندگان براى عزيمت به جبهه، تشويق آنان در صحنه نبرد و ... را عهده دار بودند.


تشبيه زنان دوران مهدى(عج) به زنان دوران پيامبر(ص) به وسيله امام صادق(ع) ما را بر آن داشت كه برخى از فعّاليت‏هاى آنان را در صدر اسلام يادآور شويم.


بعضى از زنانى كه در اين فعّاليت‏ها نقش مهمّى داشتند، عبارتند از:





1. اُمّ عطيه؛


او در هفت غزوه شركت كرد. مداواى زخميان از جمله خدمات وى بود. (1)


امّ عطيه مى‏گويد: يكى از وظايف من نگهبانى از وسايل سربازان بود. (2)





2. امّ عماره (نسيبه)؛


رشادت‏هاى او در جنگ اُحُد به قدرى بود كه مورد ستايش و تقدير فراوان پيامبر(ص) قرار گرفت.. (3)





3. امّ ابيه؛


او جزو شش زنى بود كه راهى قلعه خيبر شد. پيامبر به آنان فرمود: «به دستور چه كسى به اين‏جا آمده‏ايد؟» امّ ابيه مى‏گويد: چون آثار خشم را بر چهره آن حضرت مشاهده كرديم، گفتيم: ما با مقدارى دارو به منظور مداواى زخميان آمده‏ايم. آن‏گاه حضرت، با ماندن ما در آن‏جا موافقت كرد. شغل ما در اين جنگ مداواى زخميان و پختن غذا بود.





4. امّ ايمن؛


در جنگ‏ها، زخميان را مداوا مى‏كرد. (4)





5. حمنّه؛


به زخميان آب مى‏رساند و آنان را مداوا مى‏كرد. او شوهر، برادر و دايى خود را در جبهه نبرد از دست داد. (5)





6. ربيعه دختر معوذ؛


زخميان را مداوا مى‏كرد. (6)او مى‏گويد: با رسول خدا عازم نبرد شديم و شهدا را به مدينه انتقال داديم.





7. امّ زياد؛


او از جمله شش زنى بود كه به منطقه جنگ خيبر براى مداواى زخميان رفت. (7)




8. اميّه دختر قيس؛


پس از هجرت مسلمان شد. او مى‏گويد: با گروهى از زنان بنى غفار به حضور پيامبر رسيده، عرض كرديم: مايل هستيم در خدمت شما براى معالجه زخميان و كمك به رزمندگان، به سوى خيبر حركت كنيم.


پيامبر به نشانه خشنودى فرمود: «با عنايات الهى حركت كن».(8)


9. ليلاى غفاريه؛


مى‏گويد من زنى بودم كه با پيامبر(ص) براى مداواى زخميان به جنگ مى‏رفتم. (9)


10. امّ سليم؛


در جنگ احد به رزمندگان آب مى‏رساند و با اين كه حامله بود؛ در جنگ حنين شركت كرد. (10)


11. معاذه غفاريه؛


بيماران را پرستارى و زخميان را معالجه مى‏كرد. (11)



12. امّ سنان اسلميه؛


هنگام عزيمت به جنگ خيبر به پيامبر عرض كرد: دوست دارم با شما حركت كنم و در ميدان جنگ به معالجه زخميان و مداواى بيماران و يارى مجاهدان بپردازم و از وسايل ايشان نگه دارى و تشنگان را سيراب كنم. حضرت(ص) فرمود: «رواست؛ با همسر من امّ سلمه حركت كن».(12)


13. فاطمه زهرا(س)؛


محمد بن مسلمه مى‏گويد: در جنگ احد زنان به جست و جوى آب پرداختند و ايشان چهارده نفر بودند كه فاطمه(س) نيز با ايشان بود. (13)


زنان، آب و غذا را بر پشت خويش حمل مى‏كردند و به درمان زخميان مى‏پرداختند و به آنان آب مى‏دادند. (14)



14. امّ سليط؛


عمر بن خطّاب مى‏گويد: امّ سليط در جنگ اُحد، مشك‏هاى آب را براى ما حمل مى‏كرد و به تعمير وسايل و تجهيزات مى‏پرداخت(15)



15. نسيبه؛


او همراه شوهر و دو پسرش در جنگ احد شركت كرد و مشك آبى برداشت و زخميان را سيراب مى‏كرد. آن‏گاه كه جنگ شدّت گرفت، او نيز به نبرد پرداخت و دوازده زخم شمشير و نيزه را متحمّل شد. (16)



16. انيسه؛


او در جنگ احد، به حضور پيامبر(ص) رسيد و گفت: اى رسول خدا! فرزندم عبداللَّه بن سلمه، از رزم آوران بدر، اينك در جنگ احد شهيد شده است؛ دوست دارم او را به مدينه انتقال دهم و در آن‏جا به خاك بسپارم تا مزارش نزديك (خانه‏ام) باشد و با وى انس گيرم.


پيامبر(ص) به او اجازه داد. انيسه، پيكر پاك فرزند شهيد خود را به همراه يكى ديگر ازشهداى اسلام به نام مجدر بن زياد در عبايى پيچيده، آنان را به وسيله شتر به‏مدينه‏حمل كرد(17)


اين گوشه‏اى از فعّاليت و نقش زنان در جبهه اسلام به فرماندهى رسول خدا(ص) بود. شايد هميارى زنان در امور نظامى و پشتيبانى براى آن بود كه از نيروهاى رزمنده در نبرد و جنگ رودررو با دشمن، حداكثر استفاده بشود. زنان دوران حكومت حضرت مهدى(عج) نيز با همين هدف، نقش زنان دوران پيامبر(ص) را ايفا مى‏كنند.


در آن دوران يا پيش از آن، زنان نقش‏هاى گوناگونى دارند؛ تبليغات عليه دجّال و برحذر داشتن مردم از وى، از جمله نقش‏ها و وظايف آنان است.


ابوسعيد خدرى مى‏گويد: هرجا دجّال قصد مى‏كند به آن‏جا برود زنى به نام لئيبه (طيبه) پيش از او خود را به آن‏جا مى‏رساند و مى‏گويد: دجّال به سوى شما مى‏آيد؛ از او دورى جوييد و از عاقبت كارش بر حذر باشيد! (18)